«Մասնակից:ArthurZQ/Ավազարկղ Զ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Պիտակ: Reverted
'''Իսրայելա-թուրքական հարաբերություններ՝''' երկկողմ հարաբերություններ [[Իսրայել|Իսրայելի]] և [[Թուրքիա|Թուրքիայի Հանրապետության]] միջև։
 
== Հարաբերությունների պատմություն ==
[[Թուրքիա|Թուրքիան]] առաջին երկրներից մեկն էր, որ ճանաչեց [[Իսրայել պետության ստեղծում|Իսրայելի պետությունը]]<ref>{{cite web |url=http://www.washingtoninstitute.org/documents/44edf1a5d337f.pdf |title=アーカイブされたコピー |accessdate=2016-02-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090319134207/http://www.washingtoninstitute.org/documents/44edf1a5d337f.pdf |archivedate=2009-03-19 }}</ref>։ Երկար ժամանակ [[Թուրքիա|Թուրքիան]] և [[Իսրայել|Իսրայելը]] պահպանել են սերտ տնտեսական և ռազմական գործընկերությունը։ Մասնավորապես, երկու երկրների կառավարությունները համաձայնագիր են ստորագրել [[Թուրքիա|Թուրքիայից]] [[Իսրայել]] գազատարերի և նավթատարերի կառուցման բազմամիլիարդանոց նախագծի մասին<ref>[http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1145961328841&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull Israel and Turkey plan energy pipeline | Israel | Jerusalem Post<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615040415/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1145961328841&pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull |date=2011-06-15 }}</ref>։
 
=== 2003—2010 թվականներ ===
[[2003]] թվականին թուրք-հրեական մշակութային ժառանգությունը պահպանելու նպատակով [[Իսրայել|Իսրայելում]] հիմնադրվել է «Արկադաշ» ([[:en:Arkadas Association]]) ասոցիացիան, որի գրասենյակը գտնվում է [[Եխուդ]] քաղաքում։ [[2004]] թվականին Գերմանիայի հրեաների և [[Թուրքերը Գերմանիայում|թուրքերի]] կողմից հիմնադրվել է Յուլքյումենի եւ Սարֆատի անվան միությունը<ref>[http://www.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-478/_nr-491/i.html 2006] // Qantara.de</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ulkumen-sarfati.de/ |title=Ülkümen-Sarfarti-Gesellschaft e.V |accessdate=2011-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309174827/http://ulkumen-sarfati.de/ |archivedate=2016-03-09 |deadlink=yes }}</ref>։
 
[[2003]] թվականին [[Թուրքիա|Թուրքիայի]] վարչապետ ընտրվելուց ի վեր Թուրքիայի «<nowiki/>[[Արդարություն և զարգացում կուսակցություն (Թուրքիա)|Արդարություն և զարգացում]]<nowiki/>» կուսակցության առաջնորդ [[Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան|Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի]] կողմից նկատելի Է Թուրքիայի արագ իսլամացման սկզբունքը՝ հակաիսրայելական հռետորաբանության ուժեղացման հետ միաժամանակ<ref name="rubina"/><ref>{{cite web|url=http://korrespondent.net/world/840058|title=В Турции прошли демонстрации против исламизации страны|date=18 мая 2009|publisher=Корреспондент.net|accessdate=2010-05-27}}</ref>․ [[Թուրքիա|Թուրքիան]] ավելի ու ավելի էր դիստանցիա պահում Իսրայելից։[[Իսրայել|Իսրայելից]]։ Հարաբերությունների վատթարացման կարևոր փուլեր են դարձել [[2008]] թվականի վերջին և [[2009]] թվականի սկզբին [[Գազայի հատված|Գազայի հատվածում]] «<nowiki/>[[Թափվող արճիճ]]<nowiki/>» օպերացիան Գազայի հատվածում և [[Հակամարտություն Գազայի ափերի մոտ (2010)|իսրայելական ռազմածովային ուժերի կողմից թուրքական «Մավի Մարմարա» նավի գրավումը]] ([[2010]] թվականի [[մայիսի 31]]), որը փորձում էր ճեղքել [[Գազայի հատված|Գազայի]] շրջափակումը<ref name="1az">[http://www.1news.az/authors/119/20110919034517419.html Перспективы турецко-израильских отношений] // 1NEWS.AZ</ref> (ընդ որում, մի շարք աղբյուրներ կարծում են, որ «Ազատության ֆլոտիլիայի» գրավման հետ կապված հակամարտությունը հրահրվել էր հենց թուրք քաղաքական գործիչների կողմից, որոնք միտումնավոր սրում էին հարաբերություններն [[Իսրայել|Իսրայելի]] հետ հանուն ներքին և արտաքին քաղաքական նպատակների)։ Իսրայելական «<nowiki/>[[Թափվող արճիճ]]<nowiki/>» գործողությունից հետո և [[2009]] թվականին [[Թուրքիա|Թուրքիայի]] նոր արտգործնախարար [[Ահմեդ Դավութօղլու|Ահմեդ Դավութօղլուի]] նշանակմամբ արտաքին քաղաքականությունը գնաց նույն ուղղությամբ<ref name="analitika">{{cite web|url=http://analitika.at.ua/news/tureckij_ehkspert_poterjav_turciju_izrail_vstanet_pered_sereznoj_ugrozoj/2010-02-01-20731|title=Турецкий эксперт: Потеряв Турцию, Израиль встанет перед серьёзной угрозой|author=Испирян А.|date=Февраль 2010|publisher=analitika.at.ua|accessdate=2010-05-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/60wMQyrnT?url=http://analitika.at.ua/news/tureckij_ehkspert_poterjav_turciju_izrail_vstanet_pered_sereznoj_ugrozoj/2010-02-01-20731|archivedate=2011-08-14}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ru.danielpipes.org/article/8483|title=Исламистская Турция выходит за рамки|author=[[Пайпс, Даниэль|Пайпс Д.]]|date=8 июня 2010|accessdate=2010-06-18}}</ref>.
[[Պատկեր:WORLD ECONOMIC FORUM ANNUAL MEETING 2009 - Recep Tayyip Erdogan.jpg|thumb|300px|[[Эрдоган,Ռեջեփ РеджепԹայիփ ТайипԷրդողան|РеджепՌեջեփ ЭрдоганԷրդողանը]] покидаетլքում է [[Всемирный экономический форумԴավոս|Դավոսի]] в [[Давос]]еՀամաշխարհային послеտնտեսական перепалкиֆորում|համաշխարհային сտնտեսական համաժողովը]] [[Президенты Израиля|президентомԻսրայելի Израиляնախագահ]] [[Перес,Շիմոն ШимонՊերես|ШимономՇիմոն ПересомՊերեսի]], հետ վիճաբանությունից հետո։ [[29 января2009]] թվականի [[2009հունվարի 29]]<ref>{{cite web|url=http://www.lenta.ru/articles/2009/01/30/row/|title=Разборки гуманистов|author=Яковина И.|date=30.01.2009|publisher=[[Lenta.ru]]|accessdate=2010-05-27}}</ref>]]
 
[[ТурецкийԹուրքական национализмազգայնականություն|ТурецкиеԹուրք националистыազգայնականները]] подверглиկատաղի яростнойքննադատության критике правительственный планենթարկեցին [[2009]] года предоставить в долгосрочнуюթվականի арендуկառավարական израильскойպլանը՝ компанииիսրայելական участокընկերությանը турецкойերկարաժամկետ землиվարձակալության наտրամադրելու [[ТурецкоՍիրիա-сирийскаяթուրքական границаսահման|границеՍիրիայի сհետ Сириейսահմանին]], взаменգտնվող наթուրքական проведениеհողակտորը՝ дорогостоящей операции по егоդրա [[Наземная минаԱկան|разминированиюականազերծման]] (которое,թանկարժեք послеգործողություն присоединенияիրականացնելու кդիմաց (որը, [[ОттавскийՕտտավայի договорպայմանագիր|ОттавскомуՕտտավայի договоруպայմանագրին]] միանալուց հետո, ТурцияԹուրքիան обязанаպարտավոր провестиէր доայն ավարտել մինչև [[2014]] г.թվականը);, приընդ этомորում, аргументы«հրեական оппозицииֆինանսների» оներդրման недопустимостиանթույլատրելիության инвестированияմասին «еврейскихընդդիմության финансов»փաստարկները расцениваютсяվարչապետ самим[[Ռեջեփ премьер-министромԹայիփ Эрдоганом,Էրդողան|Էրդողանի]] какկողմից «фашистские»գնահատվում иէին какորպես «<nowiki/>[[фобияՖաշիզմ|ֆաշիստական]]<nowiki/>» поև отношениюորպես к«փոքրամասնությունների меньшинствамև иօտարերկրացիների иностранцамնկատմամբ [[ֆոբիա]]<nowiki/>».<ref>{{статья|автор=[[:en:Mustafa Akyol|Akyol M.]]|заглавие=Fascism, Anti-Semitism and All Sorts of Turks|ссылка=http://thewhitepath.com/unveiling-turkey/fascism_anti-semitism_and_all_sorts_of_turks/|язык=en|издание=Hürriyet Daily News|год=May 31, 2009}}</ref>.։
 
В январе [[2010]] годаթվականի в газетеհունվարին «<nowiki/>[[ГаарецՀաարեց]]<nowiki/>» былթերթում опубликованհրապարակվել докладԷ [[МамадԻսրայել|МеждународногоԻսրայելի]] центраԱրտաքին политическихգործերի исследований]]նախարարությանը приկից Министерстве[[Մամադ|Քաղաքական иностранныхհետազոտությունների делմիջազգային Израиляկենտրոնի]] զեկույցը, вորում которыйասվում утверждаетсяէ, чтоոր антиизраильские[[Թուրքիա|Թուրքիայի]] выступленияվարչապետ турецкого[[Ռեջեփ премьер-министраԹայիփ ЭрдоганаԷրդողան|Էրդողանի]] способствовалиհակաիսրայելական ростуելույթները [[Антисемитизмնպաստել вեն Турции|антисемитскихթուրքական настроенийհասարակության вմեջ турецком[[Հակասեմությունը Թուրքիայում|հակասեմական обществеտրամադրությունների]] աճին<ref>{{статья|заглавие=Премьера Турции обвинили в антисемитизме|ссылка=http://www.trud.ru/article/26-01-2010/235510_premjera_turtsii_obvinili_v_antisemitizme.html|издание=Труд|тип=газета|год=26 Января 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ru.trend.az/regions/met/israel/1625935.html|title=Израиль обвинил Эрдогана в антисемитизме|quote=Несмотря на то, что на международных форумах Эрдоган постоянно заявляет, что антисемитизм является преступлением против человечности, он по-прежнему «косвенно подстрекает или поощряет» антисемитизм в Турции|date=26.01.2010|publisher=TREND|accessdate=2010-06-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/60wMKVLxh?url=http://ru.trend.az/regions/met/israel/1625935.html|archivedate=2011-08-14}}</ref>.։
 
=== 2010-ականներ ===
Одним[[Թուրքիա|Թուրքիայի]] изհետ результатовհարաբերությունների ухудшенияվատթարացման отношенийարդյունքներից сմեկը Турцией стало быстрое[[Իսրայել|Իսրայելի]] сближениеարագ Израиляմերձեցումն сէր [[ГрецияՀունաստան|ГрециейՀունաստանի]] иև [[Республика КипрԿիպրոս|КипромԿիպրոսի]] հետ<ref>{{cite web|datepublished=20 мая 2012|url=http://www.newsru.co.il/mideast/20may2012/cypros8008.html|title=Турция: Израиль хочет разместить на Кипре 20.000 спецназовцев|publisher=[[NEWSru.com|NEWSru.co.il]]|accessdate=2012-7-13}}</ref>.։
<!-- Дальнейшее развитие отношений-->
Одним из результатов ухудшения отношений с Турцией стало быстрое сближение Израиля с [[Греция|Грецией]] и [[Республика Кипр|Кипром]]<ref>{{cite web|datepublished=20 мая 2012|url=http://www.newsru.co.il/mideast/20may2012/cypros8008.html|title=Турция: Израиль хочет разместить на Кипре 20.000 спецназовцев|publisher=[[NEWSru.com|NEWSru.co.il]]|accessdate=2012-7-13}}</ref>.
 
== Հակաիսրայելական ֆիլմեր Թուրքիայում ==
}}</ref><ref>{{статья|автор=Реутов А.|заглавие=Турецкий сериал нарушил границы сектора Газа|ссылка=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?docsid=1256379|издание=[[Коммерсантъ|Коммерсант]]|тип=|год=16.10.2009|выпуск=193 (4248)|страницы=6}}</ref>.
В Израиле отмечают, что это не частная инициатива, так как сериал был показан по [[Телевидение в Турции|государственному каналу]]<ref>{{cite web|url=http://cursorinfo.co.il/news/novosti/2010/03/20/prida/|title=Турецкий сериал об «убийцах из ЦАХАЛа» стал шлягером у арабов|date=20.03.2010|publisher=Курсор|accessdate=2010-06-01}}</ref>.
<!-- https://web.archive.org/web/20101012223017/http://www.zman.com/news/2009/10/28/58743.html Израиль-Турция: семейная ссора и развод // 28.10.2009 /вебархив/ "Недавно на перекрестке Бейт Даган по пути в международный аэропорт им. Бен-Гуриона появился огромный 70-метровый плакат со словами "Не летим в Турцию". Инициатором акции стал полковник ЦАХАЛа в отставке Муки Гросберг, один из владельцев компании рекламных щитов. Гросбергу надоели турки, и особенно их премьер-министр, и он решил обратился с призывом к соотечественникам игнорировать надменного соседа. ..В Египте же произведения, подобные турецкому фильму, который вызвал скандал в Израиле, - обычное явление. "
-->
 
В январе [[2010 год]]а, после показа очередной части сериала «[[Долина волков|Долина волков. Засада]]», турецкий посол в Израиле Ахмет Огуз Челиккол ({{lang-en|Ahmet Oguz Celikkol}}) был вызван в МИД Израиля для объяснений. Недовольство Израиля вызвали сцены, где агенты «[[Моссад]]а» в исполнении турецких актёров похищают турецких детей и берут в заложники турецкого посла вместе с семьей<ref name="cnn">{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2010/WORLD/meast/01/12/turkey.israel/index.html|title=Israel-Turkey tensions high over TV series|author=Flower K., Medding S.|date=January 12, 2010|publisher=[[CNN]]|accessdate=2010-06-01|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/60wLoD9ZM?url=http://edition.cnn.com/2010/WORLD/meast/01/12/turkey.israel/index.html|archivedate=2011-08-14}}</ref><ref>{{статья|автор=Herb Keinon.|заглавие=Ayalon: My Aim Wasn't to Humiliate, Rather Make a Point|ссылка=http://www.turkishweekly.net/news/95525/ayalon-my-aim-wasn-39-t-to-humiliate-rather-make-a-point.html|язык=en|издание=Journal of Turkish Weekly|место=[[Анкара|Ankara]]|год=12 January 2010}}</ref><ref>{{статья|автор=Barak Ravid.|заглавие=Netanyahu: Turkey drift toward Iran is worrying|ссылка=http://www.haaretz.com/news/netanyahu-turkey-drift-toward-iran-is-worrying-1.261313|язык=en|издание=[[Haaretz]]|год=12.01.2010}}</ref>.
9532

edits