«Սուրբ Ամենափրկիչ Ղազանչեցոց մայր տաճար»–ի խմբագրումների տարբերություն

→‎Եկեղեցին: Կատարվել է լեզվական խմբագրում։
չ
(→‎Եկեղեցին: Կատարվել է լեզվական խմբագրում։)
 
Զանգակատունը կառուցվել է շուշեցի Աբրահամ Խանդամիրյանցի կողմից։ Զանգակատան արևելյան պատին կա արձանագրություն, որն ասում է.
{{Քաղվածք|(Կառուցվել է) զանգակատունը ԳաբրիելԳաբրիէլ ՀովսեփյանՅովսէփեան-ԲատիրյանցիԲատիրեանցի հիշատակինյիշատակին, ով Ղազանչից է, Մկրտիչ ՄարգարյանՄարգարեան-ԽանդամիրյանցիԽանդամիրեանցի, նրա կնոջ Բալասնի ևեւ որդիների ԱրուպեԱրուպէ ևեւ ՍտեփանեՍտեփանէ և բոլոր ՂազանչիցիներիՂազանչեցիների հիշատակին։յիշատակին։ Փառք Աստծուն, ևեւ թող փրկվնփրկուեն բոլոր կենդանի ևեւ մահացածների հոգիները։ 1858 թվականի ամառ։}}
 
Կառուցման թվերը գրված են հարավային պատի վերևի հատվածում<ref name="shahen">{{Գիրք:Մկրտչյան:Պատմա-ճարտարապետական հուշարձաններ}}</ref>։
[[Շուշիի ջարդեր]]ից հետո՝ 1920 թվականին, եկեղեցին փակվեց։ Քաղաքում բնակվող ադրբեջանցիների կողմից այն սկսեց օգտագործվել որպես պահեստ, իսկ հետագայում` որպես ավտոտնակ։ Այդ ժամանակահատվածում քանդվեցին եկեղեցու մուտքի մոտ դրված հրեշտակների արձանները, ավերվեց գմբեթը։
 
[[Արցախյան ազատամարտ|Արցախյան պատերազմի]] ընթացքում եկեղեցին հակամարտող կողմերի համար կարևոր նշանակություն ուներ։ Հայկական կողմի համար այն հանդիսանում էր խորհրդանիշ, իսկ ադրբեջանական զինված ուժերի համար՝ [[ԲՄ-21 Գրադ (ՀԿՌՀ)|Գրադ հրթիռային համալիրների]] հրթիռների պահեստ։ [[Շուշիի ազատագրում|Շուշիի ազատագրման ռազմգործողությունից]] ռազմական գործողությունից հետո այնտեղ այցելեցին Արցախի ռազմաքաղաքական և հոգևոր ղեկավարությունը։ Ավերված գմբեթը վերականգնվեց 1998 թվականին։
 
[[Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)|Արցախյան երկրորդ պատերազմի]] ժամանակ՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ին, [[Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժեր]]ի կողմից հրթիռակոծվել է, վնասվել է եկեղեցու գմբեթը<ref>{{Cite web|url=https://www.1lurer.am/hy/2020/10/08/Հրետակոծությունից-վնասվել-է-Շուշիի-Սբ-Ղազանչեցոց-եկեղեցին/330563|title=Հրետակոծությունից վնասվել է Շուշիի Սբ.Ղազանչեցոց եկեղեցին. լուսանկարներ|website=www.1lurer.am|language=hy|accessdate=2020-10-08}}</ref>:
 
=== Եկեղեցին ===
Համաձայն եկեղեցու հարավային մուտքի գլխամասի շինարարական արձանագրության` եկեղեցու կառուցումը սկսվել է 1868 թվականին և ավարտվել է 1887 թվականին, իսկ 1888 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ՄարկարՄակար Ա կաթողիկոսը օծել է եկեղեցին<ref name="shahen"/>
 
Եկեղեցին 34․7 մետր երկարությամբ, 23 մետր լայնությամբ և 35 մետր բարձրությամբ ուղղանկյուն հատակագծով, խաչաձև գմբեթավոր հորինվածքով կառույց է։ Չորս ճակատներից դուրս է գալիս աբսիդներ։ Ունի 3 մուտք՝ արևմուտքից, հյուսիսից և հարավից, որոնք ունեն միանման ճարտարապետական հորինվածք և որոնց առջև կառուցված է երեքական դռներով բոլորաշեն նախամուտքեր։ Նախամուտքերի վերնամասում բացված են փոքրիկ խաչաձև լուսամուտներ։ Գմբեթը հենված է չորս հաստահեղույս մույթերի վրա<ref name="shahen"/>։
 
=== Զանգակատուն ===
Գտնվում է եկեղեցուց մի քանի մետր արևմուտք։ Այն երեքհարկանի շինություն է։ Մուտքի մոտ գտնվում են փողեր բռնած հրեշտակների արձաններ, որոնիցորոնցից մեկը պատկերված է Շուշի քաղաքի զինանշանի վրա։
 
== Հետաքրքիր փաստեր ==
1851

edits