«Նիդերլանդների Թագավորություն»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Տեղեկաքարտ երկիր}}
'''Նիդերլանդների Թագավորություն''' ({{lang-nl|Koninkrijk der Nederlanden}}), բաղկացուցիչ [[ինքնիշխան պետություն]] է [[Արևմտյան Եվրոպա]]յում և [[Վեստ Ինդիա|Կարիբյան ավազան]]ում, որը բաղկացած է 4 մասից (տարածքներտարածքըստ էության,հենց [[Նիդերլանդներ]]ից (հիմնադիր երկիր), [[Արուբա|Արուբայ]]ից, [[Կյուրասաո|Կյուրասաոյ]]ից և [[Սինտ Մաարտեն]]ից։ ՄեծՀիմնադիր մասը հիմնադիր երկրիերկիր [[Նիդերլանդներ|Նիդերլանդների]]<nowiki/>ի մեծ մասը գտնվում է [[Արևմտյան Եվրոպա|Արևմտյան Եվրոպայում]]<nowiki/>յում, բացառությամբ [[Բոնեյրե|Բոնեյրեի]]<nowiki/>ի, [[Սինթ Էվստատիուս|Սինթ ԷստատիուսԷստատիուսի]]<nowiki/>ի և [[Սաբա կղզի|ՍաբաՍաբայի]]<nowiki/>յի, որոնք ունեն հատուկ համայնքների կարգավիճակ և գտնվում էեն [[Վեստ Ինդիա|Կարիբյան]] տարածաշրջանումավազանում<ref>{{Cite web|url=https://www.st-ab.nl/wetten/1158_Wet_openbare_lichamen_Bonaire_Sint_Eustatius_en_Saba.htm|title=Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (WolBES)|publisher=www.st-ab.nl|accessdate=2019-12-31}}</ref>։
 
Թագավորության ընդհանուր մակերեսը 42 525 քառակուսի կիլոմետր է, բնակչությունը՝ մոտ 17 միլիոն։ Նիդեռլանդների թագավորությունը [[ՆԱՏՕ]]-ի և [[Եվրոպական միություն|ԵՄ]]-ի անդամ է:
Մինչև 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ը [[Կյուրասաո]]<nowiki/>ն, [[Բոնեյրե|Բոնայրե]]<nowiki/>ն, [[Սինտ Մաարտեն|Սինտ Մարտեն]]<nowiki/>ը, [[Սինթ Էվստատիուս|Սինթ Էստատիուս]]<nowiki/>ը և [[Սաբա կղզի|Սաբա]]<nowiki/>ները կազմում էին [[Նիդերլանդական Անտիլներ|Նիդերլանդական Անտիլյան կղզիներ]]<nowiki/>ի ինքնավարությունը, որը Թագավորության 3 անդամներից մեկն էր, բացի բուն [[Նիդերլանդներ]]<nowiki/>ից և [[Արուբա]]<nowiki/>ից: Նախկինում Նիդեռլանդների Թագավորության կազմում էին նաև Սուրինամ (մինչև 1975 թվականը) և Նիդեռլանդների Նոր Գվինեան (մինչև 1963 թվականը): 1949-1956 թվականերին գոյություն է ունեցել Նիդերլանդա-Ինդոնեզական միություն, որտեղ Նիդեռլանդների Թագավորությունը երկու իրավահավասար անդամներից մեկն էր։ Մինչև 1986 թվականի հունվարի 1-ը [[Արուբա]], [[Բոնեյրե]], [[Կյուրասաո]], [[Սաբա կղզի|Սաբա]], [[Սինտ Մաարտեն|Սինտ Մարտեն]] և [[Սինթ Էվստատիուս]] քաղաքները կազմում էին Նիդեռլանդական Անտիլյան կղզիների ինքնավարությունը։ 1986 թվականին [[Արուբա]]<nowiki/>ն դուրս է եկել ինքնավարության կազմից՝ դառնալով Թագավորության 3 անդամներից մեկը։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ին դադարեցվել է Նիդեռլանդական Անտիլյան կղզիների, Կյուրասաոյի և Սինտ Մարտենի գոյությունը Թագավորության կազմում, դարձել են ինքնակառավարվող պետություններ:
 
== Պատմություն ==
Մինչև 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ը Կյուրասաոն, Բոնայրեն, Սինտ Մաարտենը, Սինթ Էստատիուսը և Սաբան կազմում էին [[Նիդերլանդական Անտիլներ|Նիդերլանդական Անտիլյան կղզիների]] ինքնավարությունը, որը Թագավորության 3 անդամներից մեկն էր, բացի բուն Նիդերլանդներից և Արուբայից: Նախկինում Նիդեռլանդների Թագավորության կազմում էին նաև Սուրինամը (մինչև 1975 թվականը) և Նիդեռլանդական Նոր Գվինեան (մինչև 1963 թվականը):
 
Մինչև 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ը [[Կյուրասաո]]<nowiki/>ն, [[Բոնեյրե|Բոնայրե]]<nowiki/>ն, [[Սինտ Մաարտեն|Սինտ Մարտեն]]<nowiki/>ը, [[Սինթ Էվստատիուս|Սինթ Էստատիուս]]<nowiki/>ը և [[Սաբա կղզի|Սաբա]]<nowiki/>ները կազմում էին [[Նիդերլանդական Անտիլներ|Նիդերլանդական Անտիլյան կղզիներ]]<nowiki/>ի ինքնավարությունը, որը Թագավորության 3 անդամներից մեկն էր, բացի բուն [[Նիդերլանդներ]]<nowiki/>ից և [[Արուբա]]<nowiki/>ից: Նախկինում Նիդեռլանդների Թագավորության կազմում էին նաև Սուրինամ (մինչև 1975 թվականը) և Նիդեռլանդների Նոր Գվինեան (մինչև 1963 թվականը): 1949-1956 թվականերին գոյություն է ունեցել Նիդերլանդա-Ինդոնեզական միությունմիությունը, որտեղ Նիդեռլանդների Թագավորությունը երկու իրավահավասար անդամներից մեկն էր։ Մինչև 1986 թվականի հունվարի 1-ը [[Արուբա]]Արուբան, [[Բոնեյրե]]Բոնեյրեն, [[Կյուրասաո]]Կյուրասաոն, [[Սաբա կղզի|Սաբա]]Սաբան, [[Սինտ Մաարտեն|Սինտ Մարտեն]]Մաարտենը և [[Սինթ Էվստատիուս]] քաղաքներըԷվստատիուսը կազմում էին Նիդեռլանդական Անտիլյան կղզիների ինքնավարությունը։ 1986 թվականին [[Արուբա]]<nowiki/>նԱրուբան դուրս է եկել ինքնավարության կազմից՝ դառնալով Թագավորության 3 անդամներից մեկը։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ին դադարեցվել է Նիդեռլանդական Անտիլյան կղզիներիկղզիները դադարել են գոյություն ունենալ, Կյուրասաոյի և Սինտ ՄարտենիՄաարտենը գոյությունըդարձել են Թագավորության կազմում, դարձել են ինքնակառավարվող պետություններ:
 
== Կառավարում ==
Թագավորության անդամների միջև հարաբերությունները կարգավորվում են Նիդերլանդների Թագավորության Խարտիայով, որն ընդունվել է [[1954|1954 թվական]]<nowiki/>ին թվականին: Գործադիր մարմինը Նախարարների Պետական խորհուրդն է (''Rijksministerraad''), որը բաղկացած է Նիդերլանդների Նախարարների Խորհրդի բոլոր անդամներից և տարածքների լիազորված նախարարներից:
 
ՏարածքներըՏարածքներն ունեն իրենց ներկայացուցչական մարմինները՝ կղզու խորհուրդներ (''eilandsraad'') և գործադիր - կղզու պատգամավորներըպատգամավորներ (''eilandgedeputeerde'')։ Նիդերլանդների Թագավորության ընդհանուր մակերեսը կազմում է 42 525 քառակուսի կիլոմետր, բնակչությունը՝ մոտ 17 միլիոն։
 
Թագավորության անդամների միջև հարաբերությունները կարգավորվում են Նիդերլանդների Թագավորության Խարտիայով, որն ընդունվել է [[1954|1954 թվական]]<nowiki/>ին: Գործադիր մարմինը Նախարարների Պետական խորհուրդն է (''Rijksministerraad''), որը բաղկացած է Նիդերլանդների Նախարարների Խորհրդի բոլոր անդամներից և տարածքների լիազորված նախարարներից:
 
Տարածքները ունեն իրենց ներկայացուցչական մարմինները՝ կղզու խորհուրդներ (''eilandsraad'') և գործադիր - կղզու պատգամավորները (''eilandgedeputeerde'')։ Նիդերլանդների Թագավորության ընդհանուր մակերեսը կազմում է 42 525 քառակուսի կիլոմետր, բնակչությունը՝ մոտ 17 միլիոն։
 
Նիդեռլանդների թագավորությունը [[ՆԱՏՕ]]-ի և [[Եվրոպական միություն|ԵՄ]]-ի անդամ է:
 
{| class="shortable wikitable"
!Դրոշ!!ԶինանիշԶինանշան!!Տարածք!!Մարզ!!ՀրապարակՄակերես,<br />կմ²!!Բնակչություն,<br>մարդ (2012)!!Մայրաքաղաք!!Կարգավիճակ!!Տարադրամ
|- valing="top"
| [[Պատկեր:Flag of the Netherlands.svg|50px]]
| [[Պատկեր:Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg|50px]]
| '''[[Նիդերլանդներ]]''',<br>այդ թվում՝թվում
|
| align="right" | 41 854
| align="right" | 16 748 205
| [[Ամստերդամ]]
| [[Ինքնիշխան պետություն]]
|
|- valing="top"
| [[Պատկեր:Flag of the Netherlands.svg|50px]]
| [[Պատկեր:Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg|50px]]
| [[Նիդերլանդներ]]ի եվրոպական մասըմաս
| [[Արևմտյան Եվրոպա]]
| align="right" | 41 526
| align="right" | 16 725 902
|
| 12 գավառ
| [[Եվրո]]
|- valing="top"
| [[Պատկեր:Flag of Bonaire.svg|50px]]
| [[Պատկեր:Blason de Bonaire (Antilles néerlandaises).svg|50px]]
| [[Բոնեյրե]]
| [[Կարիբյան ծով]]
| align="right" | 294
| align="right" | 16 541
| [[Կրալենդիյկ]]
| Հատուկ համայնք
| [[ԱՄՆ դոլար]]
|- valing="top"
| [[Պատկեր:Flag of Sint Eustatius.svg|50px]]
| [[Պատկեր:EUX wapen tek cmpr.jpg|50px]]
| [[Սինթ Էվստատիուս]]
| [[Կարիբյան ծով]]
| align="right" | 21
| align="right" | 3791
| Օրանյեստադ
| Հատուկ համայնք
| [[ԱՄՆ դոլար]]
|- valing="top"
| [[Պատկեր:Flag of Saba.svg|50px]]
| [[Պատկեր:Saba wapen.svg|50px]]
| [[Սաբա կղզի|Սաբա]]
| [[Կարիբյան ծով]]
| align="right" | 13
| align="right" | 1971
| [[Բոթոմ]]
| Հատուկ համայնք
| [[ԱՄՆ դոլար]]
|- valing="top"
| [[Պատկեր:Flag of Aruba.svg|50px]]
| [[Պատկեր:Coat of arms of Aruba.svg|50px]]
| '''[[Արուբա]]'''
| [[Կարիբյան ծով]]
| align="right" | 193
| align="right" | 103 504
| [[Օրանյեստադ]]
| Ինքնակառավարվող [[Պետություն|պետականպետություն]] կրթություն
| Արուբանյան Ֆլորին
|- valing="top"
| [[Պատկեր:Flag of Curaçao.svg|50px]]
| [[Պատկեր:Coat of arms of Curaçao.svg|50px]]
| '''[[Կյուրասաո]]'''
| [[Կարիբյան ծով]]
| align="right" | 444
| align="right" | 145 406
| [[Վիլլեմստադ]]
| Ինքնակառավարվող [[Պետություն|պետական]] կրթություն
պետություն
| Նիդերլանդական անտիլյան գուլդեն
|- valing="top"
| [[Պատկեր:Flag of Sint Maarten.svg|50px]]
| [[Պատկեր:Coat of arms of Sint Maarten.svg|50px]]
| '''[[Սինտ Մաարտեն]]'''
| [[Կարիբյան ծով]]
| align="right" | 34
| align="right" | 37 429
| Ֆիլիպսբուրգ
| Ինքնակառավարվող [[Պետություն|պետական]] կրթությունպետություն
| Նիդերլանդական անտիլյան գուլդեն
|- style="background: #CCC;"
|
|
| Ընդհանուր
|
| align="right" | 42 525
| align="right" | 17 034 544
|
|
* [http://taxpravo.ru/novosti/statya-114544-opredeleno_buduschee_niderlandskih_antil Որոշվել է Նիդեռլանդական Անտիլաների ապագան]
 
{{Նիդերլանդների մարզեր}}
[[Կատեգորիա:Եվրոպական միության անդամ երկրներ]]
[[Կատեգորիա:Նիդերլանդներ]]