«Սեզար Ֆրանկ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 6955 բայտ ,  1 տարի առաջ
չ (մանր-մունր oգտվելով ԱՎԲ)
'''Սեզար Ֆրանկ''' ({{lang-fr|César Franck}}, լրիվ անունը` Սեզար Օգյուստ Ժան Գիյոմ Յուբեր Ֆրանկ; {{ԱԾ}}), [[ֆրանսիացիներ|ֆրանսիացի]] կոմպոզիտոր և երգեհոնահար, ծագումով՝ բելգիացի։
 
Սեզար Ֆրանկը ծնվել է բելգիա-գերմանական ընտանիքում, հայրը բելգիական Գեմմենիխ գյուղից էր, իսկ մայրը գերմանացի էր [[Աախեն]] քաղաքից: [[1830]] թվականին ընդունվել է [[Լիեժ]] քաղաքի կոնսերվատորիան, ավարտել 4 տարի հետո գերազանցությամբ սոլֆեջոյի և դաշնամուրի դասարանները: [[1833]] թվականից մինչև [[1835]] թվականը հարմոնիայի դասեր է առել պրոֆեսոր Դասսաունի մոտ, ով դասավանդում էր Փարիզի կոնսերվատորիայում: Որդու երաժշտական հաջողությունները տեսնելով, հայրը 1835 թվականին համերգներ է կազմակերպել Աախենում, Լիեժում և [[Բրյուսել]]ում:Նույն թվականին ընտանիքը տեղափոխվեց Փարիզ, որտեղ Ֆրանկը ընդունվեց կոնսերվատորիա` պրոֆեսոր Անտոնին Ռեյխի դասարան: 1838, 1839 և 1841 թվականներին Ֆրանկը ստացավ ավարտական քննությունների առաջին մրցանակը` դաշնամուրի, կոնտրապունկտի և երգեհոնի դասարաններում: Նա հնարավորություն ունեցավ մասնակցելու <<Հռոմեական մրցանակ>> մրցույթին, բայց հոր պնդմամբ վերադարձավ Բելգիա, որտեղ հաջողությամբ հանդես եկավ, որպես դաշնակահար և երգեհոնի վիրտուոզ: Բելգիայում Ֆրանկը ստեղծում է իր առաջին գործերը` Դաշնամուրային տրիո(1843) և էսքիզներ <<Հռութ>> օրատորիայի համար: Երկու տարի անց, իր հոր կամքին հակառակ, Ֆրանկը կրկին մեկնում է Փարիզ, որտեղ գրում է <<Ինչ է լսվում լեռան վրա>> սիմֆոնիկ պոեմը և սկսում է աշխատել <<Վարձու ծառան>> օպերայի վրա: 1853թ. ստանձում է երգեհոնահարի տեղը` Սեն-Ժան-Սեն Ֆրանսուա դյու Մարե եկեղեցում: Ոգեշնչված հանրաճանաչ երգեհոնահար Ժակ Լեմմենսի արվեստից` Ֆրանկը սկսում է աշխատել իր կատարողական հմտությունների կատարելագործման ուղղությամբ, մասնավորապես` իմպրովիզացիայի: 1859թ. դեկտեմբերի 1-ին Ֆրանկին վստահվեց հայտնի վարպետ` Արիստիդե Կավայ-Կոլի գործի նար կառուցվածքի վրա առաջին կատարումը `Սուրբ Կլոտիլդե եկեղեցում: Նա կյանքի մնացած ժամանակահատվածը աշխատել է, որպես երգեհոնահար այս եկեղեցում: 1871թ. երգեհոնի դասատու Ֆրանսուա Բենոյտը լքեց Փարիզի կոնսերվատորիան, իսկ թափուր տեղն առաջարկվեց Ֆրանկին: Դրա համար պահանջվում է Ֆրանսիայի քաղաքացիություն, և կոմպոզիտորը համաձայնվում է: Նա պաշտոնապես ղեկավարեց առարկան 1872թ. փետրվարին: Նրա ուսանողները անվանի երգեհոնահարներ և կոմպոզիտորներ էին, այդ թվում` Վենսան դ Էնդի, Էռնեստո Շասոն և Գի Ռոպարց: 1874 թվից ի վեր` Ֆրանկը ստեղծեց բազմաթիվ գործեր տարբեր ժանրերում` օրատորիաներ, կամերային անսամբլներ, դաշնամուրային և երգեհոնային ստեղծագործություններ և այլն: 1885թ.-ին կոմպոզիտորը արժանացավ Պատվո լեգեոնի, իսկ մեկ տարի անց դարձավ Ազգային երաժշտական ընկերության նախագահ: Ֆրանկը մահացավ 1890թ. գրիպից հետո առաջացած թոքախտից: Թաղված է Մոնրուժեյում, մոխիրը հետագայում տեղափոխվեց Մոնպարնազի գերեզմանատուն:
 
== Ստեղծագործական ուղին ==
XIX դարի 2-րդ կեսի երաժշտական ռոմանտիզմի ներկայացուցիչներից է։ Գրել է սիմֆոնիա (1888), «Էոյաններ» (1876), «Անիծված որսորդը» (1882) սիմֆոնիկ պոեմները, «Զիներ» պոեմը (1884) և «Սիմֆոնիկ վարիացիաներ» (1885) դաշնամուրի և նվագախմբի համար, «Քավություն» (սիմֆոնիա–պոեմ, 2-րդ խմբ․ 1874), «Երանության պատվիրանները» (1869–79) օրատորիաները, կամերագործիքային, դաշնամուրային, երգեհոնային ստեղծագործություններ։
 
XIX դարի 2-րդ կեսի երաժշտական ռոմանտիզմի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործական գրիչը ազդեցություն է թողել ֆրանսիացի կոմպոզիտորների հաջորդ սերնդի վրա, ներառյալ` Էռնեստո Շասոննա, Կլոդ Դեյուսի, Մորիս Ռավել: Ցեզար Ֆրանկն իր գրություններում Ֆրանկը կիրառեց, այսպես կոչված, «վերջավոր զարգացում» սկզբունքը ՝ հիմնվելով մի քանի թեմաների օգտագործման վրա, մեկից զարգանալով և բոլոր մասերում անցկացնելով, և դրանք միավորելով եզրափակչում, ինչը աշխատանքների կառուցվածքին տալիս էր ավելի մեծ կայունություն և ամբողջականություն: Ֆրանկի ժառանգության անբաժանելի մասը բաղկացած է` երգեհոնի համար գրված ստեղծագործություններից` գործիք, որին լավ տիրապետում էր կոմպոզիտորը: Շատերը նրան անվանում էին այս գործիքի ամենամեծ կոմպոզիտորը` Բախից հետո: Ֆրանկի երգեհոնային ստեղծագործությունները, որոնք գրվել են ուշ ռոմանտիկ ոճին բնորոշ ոճով, ազմաթիվ մոդուլացիաներով և իմպրովիզացիաներով, եղել են Շառլ Վիդորայի, Լյուի Վյերնայի, Մարսելյա Դյուրեյի լայնածավալ կոմպոզիցիաների նախադրյալը: Գրել է սիմֆոնիա (1888), «Էոյաններ» (1876), «Անիծված որսորդը» (1882) սիմֆոնիկ պոեմները, «Զիներ» պոեմը (1884) և «Սիմֆոնիկ վարիացիաներ» (1885) դաշնամուրի և նվագախմբի համար, «Քավություն» (սիմֆոնիա–պոեմ, 2-րդ խմբ․ 1874), «Երանության պատվիրանները» (1869–79) օրատորիաները, կամերագործիքային, դաշնամուրային, երգեհոնային ստեղծագործություններ։
 
Հեղինակ է նաև «Հուլդա» (1885, բեմ․ 1894), «Գիզել» (ավարտել են [[Վենսան դ'Էնդի]]ն, [[Էռնեստ Շոսսոն]]ը և ուրիշներ, բեմ․ 1896) օպերաների։
 
Սեզար Ֆրանկը մահացել է 1890 թվականին [[թոքամզի բորբոքում|թոքամզի բորբոք]]ումից, որն իր մոտ [[գրիպ]]ի հետևանք էր, թաղված է [[Մոնպառնաս]]ի գերեզմանատանը:
== Հիմնական Ստեղծագործություններ ==
=== [[Օպերա|Օպերաներ]] ===
*<<Ստրադելլա>> (1841)
*<<Վարձու ծառան>> (1851-1853)
*<<Գուլդա>> (1879-1885)
*<<Ժիզելլա>> (1888-1890) :
=== [[Օրատորիա|Օրատորիաներ]] ===
*<<Ռուֆ>> (1845)
*<<Հատուցում>> (1871)
*<<Երանության պատվիրանները>> (1869-1879)
*<<Հանդիսավոր մեսսա>> :
=== Ստեղծագործություններ [[Նվագախումբ|նվագախմբի]] համար ===
*Մեծ [[սիմֆոնիա]] G dur (1840)
*Սիմֆոնիա D moll (1883)
*Սիմֆոնիկ պոեմներ
*<<Էոլիդներ>> (1876)
*<<Անիծված որսորդ>> (1882)
*<<Հոգեբուժարան>> (1886-1888)
*Սիմֆոնիկ վարիացիաներ դաշնամուրի և նվագախմբի համար (1885) :
=== Ստեղծագործություններ երգեհոնի համար ===
*Ֆանտազիա C dur
*Մեծ սիմֆոնիկ պիես
*Պրելյուդիա, ֆուգա և վարիացիա
*Պաստորալ
*Մալիտվա
*Ֆինալ
*[[Խորալ]] E dur
*Խորալ h moll
*Խորալ a moll
*[[Ֆանտազիա]] A dur
*[[Կանտաբիլե]]
*Հերոսական պիես:
=== Ստեղծագործություններ դաշնամուրի համար ===
*Էկլոգա
*Մեծ կապրիչո
*Պրելյուդիա, խորալ և ֆուգա
*Պրելյուդիա, արիա և ֆուգա
*Կամերային ստեղծագործություններ
*Սոնատ ջութակի և դաշնամուրի համար (1886)
*Լարային քառյակ D dur
*Դաշնամուրային տրիո (1843)
*Կվինտետ դաշնամուրի, 2 ջութակի, ալտի և թավ ջութակի համար:
 
== Ծանոթագրություններ ==