«Մասնակից:Tatevik2004/Ավազարկղ1»–ի խմբագրումների տարբերություն

 
== Պատմություն ==
«Բրոկհաուս»[[Բրոքհաուզի և «Էֆրոն»Եֆրոնի հանրագիտարանայինհանրագիտական բառարանումբառարան]]ում» դրամարկղային գիրքը սահմանվելսահմանվում է որպես հաշվապահական հիմնական գիրք, որն օգտագործվում է կանխիկ գումարի մուտքերն ու ծախսերը գրանցելու համար: Հաշվառումն իրականացվում է երկու էջով՝ ձախ կողմում գրվում էեն մուտքերը (ամբողջ կանխիկ գումարի բոլոր ստացումները), աջում՝ [[Ծախս|ծախսերը]] (ամբողջբոլոր վճարումները)՝.
 
* ''մուտքի և ծախսի սկզբունքի վրա հիմնված պարզ հաշվապահության համակարգում''. մուտքի և ծախսի միջև եղած տարբերությունը տվյալ պահին ցույց է տալիս դրամարկղի կանխիկ գումարը,
* ''կրկնակի կամ իտալական հաշվապահության համակարգում'', որը հիմնված է հաշիվների միջև հարաբերությունների վրա, ձախ էջինէջում (կանխիկ գումարի բոլոր մուտքերը) գրանցվում է ինչի համար և ինչքան պետք է լինի դրամարկղի հաշիվը, աջ էջինէջում (կանխիկ գումարի բոլոր ծախսերը) գրանցվում է ինչի համար և ինչքան է դրամարկղի հաշիվըհաշիվը։
 
Երբ գանձապահը գործում է օրդերովհրամանագրով, ապա դրամարկղի շրջանառությունը միաժամանակ գրանցվում է դրամարկղային գրքում և հիշարժան գրքում (հուշամատյան)հուշամատյանում, քանի որ հաշվապահն ստորագրում է օրդերհրամանագիր և այն նշում իր հիշարժան գրքումհուշագրքում: Եթե գանձապահը գործումգործել է ինքնուրույն, ապա դրամարկղի շրջանառությունն առաջին հերթին գրանցվում է դրամարկղային գրքում, իսկ հետո հաշվապահիհաշվապահը կողմիցմուտքագրում մուտքագրվումէ հուշագրում: Դրամարկղային գրքում տնային և առևտրի համար նախատեսված մանր ծախսերն ամեն օր չեն գրանցվում, բայց գանձապահի կողմիցգանձապահը մուտքագրվումմուտքագրում են հատուկ ծախսերի գրքույկում և ամսվա վերջում ընդհանուր գումարներով` ըստ ծախսերի կատեգորիայի, տեղափոխվումտեղափոխում դրամարկղային գիրք: Հաճախ այդ մանր ծախսերը կառավարում է արտելի անդամըղեկավարը, որը ղեկավարում է ծախսերի գրքույկը: Ընդհանրապես ընդունված է դրամարկղը եզրափակել ամսվա կտրվածքով: Դրամարկղային գիրքը բացվում է կանխիկ գումարի մուտքի գրանցման միջոցով, որոնք նշանակալի են գույքի համար, ապա գրանցումները կատարվում են վճարման և ստացման պահին: Դա անելու համար հաշվարկում են ամսվա ամբողջ եկամուտը և բոլոր ծախսերը՝ երկրորդը հանվում է առաջինից, [[Եկամուտ|եկամտի]] (սալդոյիհաշվեմնացորդ) մնացորդը՝ կանխիկ գումարը դրամարկղում, այնուհետև ամսվա վերջին օրը ներկայացնում և ստուգում: Այս մնացորդը գրանցվում է որպես ծախս, քանի որ երկու էջերն էլ հավասարակշռված են: Այս հավասարակշռությունը (հաշվեկշիռը) ներկայացնող նույն արդյունքները գրվում են եկամտի և ծախսերի մեկ տողի վրա և ընդգծվել են երկակի գծով: Դրանից հետո հաջորդ ամսվա դրամարկղային գիրքը բացվում է հանված մնացորդով, որի համար հաշվեկշռում գրանցվում է եկամուտը: Օրենքով, բոլոր առևտրականները պարտավոր են դրամարկղային գիրք պահել, չբացառելով մանրախնդիրները՝ այն պետք է ավարտվի յուրաքանչյուր ամսվա 1-ին օրվա ընթացքում։ Մեծածախ վաճառողները պարտավոր են դրամարկղային գրքում մանրամասն գրել փողերի ստացման և ծախսման յուրաքանչյուր դեպք, մնացածը կարող են գրանցել փողի ամենօրյա եկամուտները մեկ հոդվածով կամ ընդհանուր հանրագումարով, բայց ծախսերը պետք է մանրամասն գրանցվեն:
* ''կրկնակի կամ իտալական հաշվապահության համակարգում'', որը հիմնված է հաշիվների միջև հարաբերությունների վրա, ձախ էջին (կանխիկ գումարի բոլոր մուտքերը) գրանցվում է ինչի համար և ինչքան պետք է լինի դրամարկղի հաշիվը, աջ էջին (կանխիկ գումարի բոլոր ծախսերը) գրանցվում է ինչի համար և ինչքան է դրամարկղի հաշիվը
 
Երբ գանձապահը գործում է օրդերով, ապա դրամարկղի շրջանառությունը միաժամանակ գրանցվում է դրամարկղային գրքում և հիշարժան գրքում (հուշամատյան), քանի որ հաշվապահն ստորագրում է օրդեր և այն նշում իր հիշարժան գրքում: Եթե գանձապահը գործում է ինքնուրույն, ապա դրամարկղի շրջանառությունն առաջին հերթին գրանցվում է դրամարկղային գրքում, իսկ հետո հաշվապահի կողմից մուտքագրվում հուշագրում: Դրամարկղային գրքում տնային և առևտրի համար նախատեսված մանր ծախսերն ամեն օր չեն գրանցվում, բայց գանձապահի կողմից մուտքագրվում են հատուկ ծախսերի գրքույկում և ամսվա վերջում ընդհանուր գումարներով` ըստ ծախսերի կատեգորիայի, տեղափոխվում դրամարկղային գիրք: Հաճախ այդ մանր ծախսերը կառավարում է արտելի անդամը, որը ղեկավարում է ծախսերի գրքույկը: Ընդհանրապես ընդունված է դրամարկղը եզրափակել ամսվա կտրվածքով: Դրամարկղային գիրքը բացվում է կանխիկ գումարի մուտքի գրանցման միջոցով, որոնք նշանակալի են գույքի համար, ապա գրանցումները կատարվում են վճարման և ստացման պահին: Դա անելու համար հաշվարկում են ամսվա ամբողջ եկամուտը և բոլոր ծախսերը՝ երկրորդը հանվում է առաջինից, [[Եկամուտ|եկամտի]] (սալդոյի) մնացորդը՝ կանխիկ գումարը դրամարկղում,այնուհետև ամսվա վերջին օրը ներկայացնում և ստուգում: Այս մնացորդը գրանցվում է որպես ծախս, քանի որ երկու էջերն էլ հավասարակշռված են: Այս հավասարակշռությունը (հաշվեկշիռը) ներկայացնող նույն արդյունքները գրվում են եկամտի և ծախսերի մեկ տողի վրա և ընդգծվել են երկակի գծով: Դրանից հետո հաջորդ ամսվա դրամարկղային գիրքը բացվում է հանված մնացորդով, որի համար հաշվեկշռում գրանցվում է եկամուտը: Օրենքով, բոլոր առևտրականները պարտավոր են դրամարկղային գիրք պահել, չբացառելով մանրախնդիրները՝ այն պետք է ավարտվի յուրաքանչյուր ամսվա 1-ին օրվա ընթացքում։ Մեծածախ վաճառողները պարտավոր են դրամարկղային գրքում մանրամասն գրել փողերի ստացման և ծախսման յուրաքանչյուր դեպք, մնացածը կարող են գրանցել փողի ամենօրյա եկամուտները մեկ հոդվածով կամ ընդհանուր հանրագումարով, բայց ծախսերը պետք է մանրամասն գրանցվեն:
 
== Ծանոթագրություն ==
31 230

edits