«Մասնակից:LauraKir/Ավազարկղ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
 
{{Տեղեկաքարտ Անձ}}
'''Պենտուրա''', [[XX արքայատոհմ]]ի այքայազն, [[Ռամզես III]]-ի որդին, ում պալատական դավադրությանմբ փորձել են հեռացնել գահից: Դավադիրներին բացահայտել են և դատել: Հենց դատական նիստերի փաստաթղթային վկայություններից ([[Թուրինյան դատական պապիրուս]]) և այլ վկայություններից (պապիրուս Լի, պապիրուս Ռոլլին, պապիրուս Ռիֆո) էլ հայտնի է այս պատմությունը<ref name=":3">{{книга|автор=James Henry Breasted.|часть=Records of the Harem Conspiracy|ссылка часть=https://archive.org/stream/BreastedJ.H.AncientRecordsEgyptAll5Vols1906/Breasted%2C%20J.H._Ancient%20Records%20Egypt%20all%205%20vols%20%281906%29#page/n1365/mode/2up|заглавие=Ancient Records of Egypt|ответственный=|издание=|место=Chicago, IL|издательство=The University of Chicago Press|год=1906|страницы=|страниц=|pages=208—209|volume=IV. The Twentieth Dynasty|isbn=|isbn2=|язык=en}}</ref>:
 
== Դավադրություն ==
[[Պատկեր:Alien Autopsy - 21 (4470867097).jpg|մինի|աջից|«Այլմոլորակայինի դիահերձում»` ինստալյացիա Ռոսուելի ՉԹՕ թանգարանում]]
Պենտուարի մայրը՝ Ռամզես III-ի երկրորդ կինը՝ Թիան ղեկավարել է այսպես կոչված «դավադրությունը հարեմում», որպեսզի, շրջանցելով մյուս ժառանգներին, իր որդուն նստեցնի գահին<ref>{{Книга|автор=Pascal Vernus|заглавие=Заговоры и скандалы в Древнем Египте|оригинал=Affairs and Scandals in Ancient Egypt|ответственный=|издание=|место=|издательство=Cornell University Press|год=2003|страницы=|страниц=|isbn=|isbn2=}}</ref>: Արքայազնի իսկական անունը անհայտ է, դատի ժամանակ նրան զրկել են սեփական անունից և տվել «Պենտուար անունը, ում կոչում էին այդ այլ անունով»<ref name=":3" /><ref name=":1">{{Статья|автор=Otto Firchow|заглавие=Ägyptologische Studien|ссылка=|язык=англ.|издание=Deutsche Akademie der Wissenschaften. Institut für Orientforschung.|тип=1. ''He was the son of a woman named Ty and, as we have already seen, was himself referred to as Pentawer, "who was called by that other name". 2. "That other name" by which Pentawer was known would undoubtedly have been Ramesses''|место=Berlin|год=1955|месяц=|число=|том=29|номер=|страницы=425|issn=0568-4196}}</ref><ref name=":2">{{Книга|автор=Лурье И.М.|заглавие=Очерки древнеегипетского права XVI — X вв. до н.э.|ответственный=|заглавие2=''...Пентаур, которого называли другим именем. Он был приведён из-за заговора, который он сделал с Тии, своей матерью, когда она злоумышляла речи вместе с женщинами гарема, чтобы сделать восстание против его владыки. Он был представлен перед дворецкими, чтобы допросили его. Они [судьи] нашли его виновным. Они оставили его на месте. Он умертвил себя сам.''|издание=|место=Л.|издательство=Издательство Государственного Эрмитажа|год=1960|страницы=|страниц=354|isbn=|isbn2=}}</ref>: Կա ենթադրություն, որ ընտանեկան ավանդույթի համաձայն ինչպես և եղբայրներին, նրան էլ ծնված օրվանից տվել են հոր՝ Ռամզեսի անունը<ref name=":1" />:
'''Ռոզուելյան միջադեպ''' ({{lang-en|Roswell incident}}, ինչպես նաև '''ՉԹՕ-ի Ռոզուելյան միջադեպ''' {{lang-en|Roswell UFO incident}})՝ [[1947]] թվականի հուլիսին [[չբացահայտված թռչող օբյեկտ]]ի ենթադրյալ կործանում [[ԱՄՆ]] [[Նյու Մեքսիկո]] նահանգի [[Ռոզուել]] քաղաքի մոտ:
 
Գահի օրինական ժառանգը՝ ապագա [[Ռամզես IV]]-ը, հիշատակվում է որպես գահի միակ հավակնորդ հոր կառավարման արդեն 22-րդ տարվանից սկսած, ով տեքստերում պատկերված է եղբոր՝ ապագա [[Ռամզես VI]]-ի, հետ:Հավանաբար, նման իրավիճակը նաղանձի տեղիք է տվել երկրորդական կանանց և նրանց զավակների մոտ, ովքեր էլ հիմք են դրել դավադրությանը:
Հայտնաբերված օբյեկտի անհայտ բնույթի պատճառով սկսած 1970-ականների վերջից այդ միջադեպը կատաղի վեճերի և [[Դավադրության տեսություն|դավադրության տեսությունների]] պատճառ է դարձել:
 
Թիային կողմնակից են եղել ևս 22 մարդ, որոնց նույնպես դատարանում զրկել են սեփական անուններից<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Книга|автор=Пьер Монтэ|заглавие=X. Гаремные интриги|ответственный=|издание=Египет Рамсесов: повседневная жизнь египтян во времена великих фараонов|место=М.|издательство=Наука|год=1989|страницы=|страниц=|isbn=|isbn2=}}</ref>: Որպես գլխավոր խորհդականներ, թագուհին ընտրել էր փարավոնի դղյակի կաղավարիչ Փաբեկամոնին («Կույր ծառա») և պալատական Մեսեդսուրին («Ռան նրան ատում է»)<ref name=":4" /><ref>{{Книга|автор=Брэстед Д. Г.|заглавие=История Египта с древнейших времён до персидского завоевания|ответственный=пер. с англ.: В.Викентьева|издание=|место=М.|издательство=Книгоиздательство М. и С. Сабашниковых|год=1915|том=2|страницы=|страниц=366|isbn=|isbn2=}}</ref>: Թագուհու հետ միասին նրանք նամակներ էին ուղարկում այլ կանանց՝ նրանց ընդգրկելով իրենց շարքերը: Դավադիրները դիմել են նաև կաղարդության՝ պատրաստելով «գլանաձև ձեռագրեր՝ խոչընդոտելու և վախեցնելու համար», ծեփագործում էին «մեղրամոմից աստվածներ և մարկանց՝ մարմինը թուլացնելու համար»<ref name=":3" /><ref>{{Cite web|url=http://victorsolkin.livejournal.com/489873.html|title=«Безымянный» принц и цена заговора.|author=|website=|date=2012-12-18|publisher=Хамсин. Блог Виктора Солкина|accessdate=2017-05-23}}</ref>:
[[ԱՄՆ ռազմաօդային ուժեր]]ի պաշտոնական դիրքորոշման՝ հայտնաբերված օբյեկտը [[Եղանակի գունդ|եղանակի գունդ]] է, որը օգտագործվել է «[[Նախագիծ «Մողոլ»|Մաղոլ]]» գաղտնի ծրագրի շրջանակներում<ref>United States Air Force (Col. Richard L. Weaver, USAF; 1st LT. James McAndrew, USAFR), ''The Roswell Report: Fact versus Fiction in the New Mexico Desert'' (1995){{ref-en}}</ref>:
 
Դավադրությունը կիսատ մնաց՝ փարավոնը սպանվեց, իսկ դավադիրներին Ռամզես IV-ի օրոք, ով օրենքով ժառանգեց գահը, բռնեցին, դատեցին և մահվան դատապարտեցին: Դատարանի վճռով Պենտուարին, ամենայն հավանականությամբ, ստիպել են ինքնասպանություն գործել<ref>{{Книга|автор=Breasted, James Henry|часть=4|заглавие=Ancient Records of Egypt|оригинал=|ответственный=|заглавие2=|издание=|место=Chicago|издательство=|год=1906|страницы=|страниц=|isbn=|isbn2=}}</ref><ref name=":2">{{Книга|автор=Лурье И.М.|заглавие=Очерки древнеегипетского права XVI — X вв. до н.э.|ответственный=|заглавие2=''...Пентаур, которого называли другим именем. Он был приведён из-за заговора, который он сделал с Тии, своей матерью, когда она злоумышляла речи вместе с женщинами гарема, чтобы сделать восстание против его владыки. Он был представлен перед дворецкими, чтобы допросили его. Они [судьи] нашли его виновным. Они оставили его на месте. Он умертвил себя сам.''|издание=|место=Л.|издательство=Издательство Государственного Эрмитажа|год=1960|страницы=|страниц=354|isbn=|isbn2=}}</ref><ref>{{Книга|автор=Aidan Dodson, Dyan Hilton|заглавие=The Complete Royal Families of Ancient Egypt|ответственный=|издание=|место=|издательство=Thames & Hudson|год=2004|страницы=193|страниц=|isbn=0-500-05128-3|isbn2=}}</ref>:
Տարբեր լրագրողական աղբյուրներում տարածված է այն վարկածը ըստ որի օբյեկտը արտերկրյա տիեզերանավ է, իսկ նրա օդաչուն այլմոլորակային է, որին ԱՄՆ-ի ղեկավարությունը բռնել է և թաքցրել: Այս իրադրաձությունը դարձել է ամերիկյան փոփ-մշակույթի ամենահայտնի տարրը, և դրա շնորհիվ Ռոզուել քաղաքի անունը հաճախ ասոցացվում է [[Չբացահայտված թռչող օբյեկտ|ՉԹՕ]]-ի հետ<ref name="ARoswellRequiem">B.D. Gildenberg. «A Roswell Requiem». ''Skeptic'' 10-1 (2003).{{ref-en}}</ref>:
 
== Մումիա ==
Սկզբում միջադեպը արագ մոռացվել է նույնիսկ [[Ուֆոլոգիա|ուֆոլոգների]] կողմից և անհայտ է մնացել շուրջ 30 տարի: Հետո՝ 1978 թվականին, ֆիզիկոս և ուֆոլոգ Սթենթոն Թ. Ֆրիդմենը ({{lang-en|Stanton T. Friedman}}) հարցազրույց վերցրեց մայոր Ջեսսի Մարսելից, ով մասնակցել էր 1947 թվականի միջադեպի ուսումնասիրությանը: Մարսելը վստահ էր, որ զինվորականները թաքցրել են հայտնաբերված այլմոլորակային տիեզերանավը: Նրա պատմությունը մեծ տարածում ունեցավ ՉԹՕ-ի երկրպագուների ու հետազոտողների մեջ և հայտնվել է այդ թեմային վերաբերող մի քանի վավերագրական ֆիլմերի մեջ<ref name=autogenerated1>B.D. Gildenberg. «A Roswell Requiem». ''Skeptic'' 10-1 (2003).</ref>: 1980 թվականի փետրվարին «The National Enquirer» թերթը վերցրեց սեփական հարցազրույց Մարսելից, որը ավելի հանրաճանաչ դարձրեց Ռոզուելայն միջադեպը<ref name="ARoswellRequiem"/>:
Հետազոտողմերի խումբը՝ [[Իտալիա]]յի [[Բոլցանո (քաղաք)|Բոլցանո]] քաղաքի Եվրոպական Ակադեմիայի դոկտոր Ալբերտ Ցինկի գլխավորությամբ, ուսումնասիրել է [[DB-320]] թաղման համալիրից Ռամզես III-ի և ենթադրյալ Պենտուարի («Е անանուն արքայազնի») մումիաները: Վերջինս մահվան պահին եղել է 18-20 տարեկան, նրա ձեռքերը կապած են հետևում, կծքի ոսկորները՝ կոտրված, կոկորդը՝ ձգված, ուստի նա բռնի մահով է մահացել<ref>{{Книга|автор=Julie Rosemary Wileman|заглавие=Past Crimes: Archaeological & Historical Evidence for Ancient Misdeeds|ответственный=|издание=|место=|издательство=Pen and Sword|год=2015|страницы=|страниц=256|isbn=1473859794|isbn2=}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|title=King Ramesses III's throat was slit, analysis reveals|author=Michelle Roberts|url=http://www.bbc.com/news/health-20755264|work=BBC News online|date=18 December 2012}}</ref>: Պենտուարի մարմինը լիարժեք մումիֆիկացման չի ենթարկվել՝ ուղեղն ու օրգանները հանված չեն, իսկ մարմինը փաթաթված էր այծի կաշվի մեջ և դրված մարուց սարկոֆագի մեջ՝ կոպտորեն լայնացված և ի սկզբանե նախատեսված այլ մարդու համար<ref name="Мясникова">{{Cite news|title=Преступление, наказание, расследование: новые подробности убийства фараона Рамсеса III|author=Мария Мясникова|url=http://www.vesti.ru/doc.html?id=2736252&cid=2161|work=Вести.ru|date=28 марта 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://archive.archaeology.org/0603/abstracts/mysteryman.html|title=The Mystery of Unknown Man E - Archaeology Magazine Archive|publisher=archive.archaeology.org|accessdate=2017-05-23}}</ref>: Այդ ձևով, հանցագործության համար նրան զրկելով արժանի արնդրշիրիմյան կայնքի հույսից: [[Գենետիկ դրոշմավորում|ԴՆԹ]] անալիզը հաստատել է, որ «Е անանուն արքայազնը» և Ռամզես III-ը ունեն նույն [[Y քրոմոսոմ]]ը, իսկ նրանց գենետիկ նյութը համապատասխանում է 50%-ով, որը համապատասխանում է հոր և որդու ազգակցությանը<ref name=":0" /><ref>{{Статья|автор=Zahi Hawass, Somaia Ismail, Ashraf Selim, Sahar N. Saleem, Dina Fathalla|заглавие=Revisiting the harem conspiracy and death of Ramesses III: anthropological, forensic, radiological, and genetic study|ссылка=http://www.bmj.com/content/345/bmj.e8268|язык=en|издание=BMJ|год=2012-12-17|том=345|страницы=e8268|issn=1756-1833|doi=10.1136/bmj.e8268}}</ref>:
 
Դեպքի այ վկաների խոսքով միջադեպը խոշոր ռազմական գործողություն էր, որի նպատակն էր այլմոլորակային տիեզերանավի վերարտադրումը<ref name="ARoswellRequiem"/>: Որոշ վկաներ հայտարարել են ԱՄՆ պետական կառույցների կողմից ահաբեկման փորձերի մասին<ref name="The Roswell Report: Case Closed">[http://www.gl.iit.edu/wadc/history/Roswell/roswell.pdf "The Roswell Report: Case Closed, " Appendix C, «Transcript of interview with W. Glenn Dennis»] {{Wayback|url=http://www.gl.iit.edu/wadc/history/Roswell/roswell.pdf |date=20070808193222 }}, interview with Karl T. Pflock, November 2, 1992, p. 211—226, James McAndrews, Headquarters United States Air Force, 1997</ref>:
 
== Ինչ էր հայտնի 1947 թվականին ==
* 1947 թվականի հուլիսի 8-ին Ռոզուելի ռազմաօդային ավիաբազայի հրամանատարությունը հանդես եկավ հայտարարությամբ, որտեղ ասվում էր՝ «ԱՄՆ 8-րդ օդային բանակի ռմբակոծիչների [[:en:509th Operations Group|509 ավիագնդի հետխուզական ստորաբաժանումը]] տեղացի ագարակատիրոջ և շրջանային շերիֆի աջակցությամբ հայտնաբերել են «Թռչող սկավառակ» («Flying Disc»): Հետո սկավառակը տեղափոխվել է Ռոզուելի ավիաբազա, որտեղ ենթարկվել է նախնական զննության:»<ref name="GAOReport1995">General Accounting Office [http://www.fas.org/sgp/othergov/roswell.html Government Records: Results of a Search for Records Concerning the 1947 Crash Near Roswell, New Mexico], 28 июля 1995 года{{ref-en}}</ref>,
* Հուլիսի 8-ին հայտնվել են հրապարակումներ Ռոզուելի թերթերում («Daily Record») և Չիկագոյից արևմուտք գտնվող այլ հրատարակություններում, որտեղ ասվում էր՝ «Ռոզուելի մոտակայքի ագարակատանը (ռանչո) գրավվել է թռչող ափսե»: Հոդվածները գրվել էին մամլո հաղորդագրության հիման վրա՝ կազմված սպայի կողմից Ուոլթեր Հաութի հետ միասին: Մամլո հաղորդագրությունը կազմվել է բազայի հրամանատար գնդապետ Վիլյամ Հ. Բլանչարդի հրամանով<ref name="Balthaser2009">Dennes G. Balthaser. [http://www.alienresearchcorp.com/ufos/roswell/0908/newspaper/ The «Other 1947 Roswell Newspaper»] {{Wayback|url=http://www.alienresearchcorp.com/ufos/roswell/0908/newspaper/ |date=20110416072558 }}, 3 августа 2009</ref>:
* Հուլիսի 8-ին [[Հետաքննությունների դաշնային բյուրո|ՀԴԲ-ի]] գործակալի կողմից, ում անունը հեռացված է փաստաթղթերից, կազմվել է զեկույց, որում նա իր ղեկավարությանը հայտնել է, որ անապատում հայտնաբերվել են երկու օբյեկտ՝ շուրջ 20 ֆուտ տրամագծով աերոստատ և դրան ամրացված վեցանկյուն սկավառակ, որը նման է հակառադիոլոկացիոն անդրադարձիչի: Սկզբում գործակալը գրել էր, որ մտածում է, որ օբյեկտը նման է մետեոգունդի, սակայն ավիաբազայի մասնագետների հետ խորհրդակցելուց հետո նա դրանում համոզված չէ: Օբյեկտը ուղարկվել է Վրայդ Ֆիլդի (Wright Field) Ռազմաօդային Ուժերի բազա, որտեղ ավիաբազայի ռազմական մասնագետները պարզել են, որ այն ռադիոլոկացիոն օդապարիկ է<ref name="GAOReport1995" />:
 
== Ինչ էր պատմվում 1947 թվականից հետո ==
=== Մայոր Ջեսսի Մարսելի 1970 թվականի հարցազրույցը ===
Մայոր Ջեսսի Մարսելի ցուցմունքը ըստ ամսաթվի չի համապատասխանում Ռոզուելի մամուլի հաղորդագրությանը: Նրա խոսքով ՝ 1947 թվականի ավիաբազայից հաղորդագրությունը կազմված է սպայի կողմից՝ մամուլի հետ Ուոլթեր Հաութի կապի համար։ Ու. Մուռը՝ «The Roswell incident» գրքի համահեղինակը, [[1979]] թվականին գտել է ավիագնդի նախկին հրամանատար լեյտենանտ Ու. Հաութին՝ ըստ նրա գնդապետ Վ. Բլանչարդը նրան հրահանգել է հաղորդագրություն կազմել այն մասին, որ զինվորականները գրավել են թռչող սկավառակ<ref name = "Equation">Ս. Յ. Ցեբակովսկի ''ՉԹՕ-ի հետ հավասարում''</ref>:
 
Մարսելի տարբերակը՝ 1947 թվականի հուլիսի 7-ին նրան Ռոզուելում զանգահարել է շերիֆ Ուիլկոկսը: Շորիֆի մոտ նա տեսել է այն, ինչ տեսել էր Բրեյզելը՝ ագարակատերը: Նա պայմանավորվել է մեկ ժամ անց Բրեյզելի հետ հանդիպել շերիֆի մոտ՝ տանելով նմուշները ավիաբազայի հրամանատար Բլանչերի մոտ: Նա նրան ուղարկել է դեպքի վայր, հնարավոր է Բրեյզելի և «այդ Կավիտտոյի»՝ տեխասցի անծանոթ հակահետախույզի հետ: Գիշերել են ֆերմայում: Հուլիսի 8-ի առավոտյան դուրս են եկել արոտավայր, սկսել հավաքել Բրեյզելի հայտնաբերած նյութը<ref name = "Equation" />: Իբր Մարսելը գտել է արծաթափայլ թեթև «փայլաթիթեղի» կտորները՝ մինչև 4 մետր չափով, շագանակագույն մագաղաթանման նյութ, առաձգական քառակուսի նախշերով ճաղեր (Մարսելը պատմել է, որ նախշերը նման են թվերի և հիերոգլիֆների, իսկ նրա որդին՝ հին եգիպտական հիերոգլիֆների<ref name = "Equation" />), «թելեր», և անհականալի ինչ-որ բանի կտորներ<ref name = "Kolchin">Գ. Կ. Կոլչին 'Ռոզուելյան միջադեպ'' // Գ. Կ. Կոլչին ''ՉԹՕ՝ փաստեր, փաստաթղթեր''</ref>: «Այդ օրվա երկրորդ կեսին մենք մեկնեցինք Ռոզուել և հասանք մայրամուտին»: Ռոզուելում նա գնաց տուն, որտեղ 11-ամյա որդին նրա դիմավորեց այսպիսի հարցով՝ «Հայրիկ, դու բերեցի՞ր «թռչող ափսեն»:»<ref name = "Equation" />:
 
Հաջորդ օրը նա ռմբակոծիչներով բեռը տեղափոխում է Ֆորթ-Ուերթ:
 
=== Մոլթես ամուսիններ ===
1950-ականներին նախկին Ֆաշնային ծառայության հողավարելավող Գրեյդի (Բարնի) Բարնետտը իբր մեծ գաղտնիք է բացահայտել Մոլթես ազգանունով ընկերներին այն մասին, թե ինչ է տեսել 1947 թվականի հուլիսի 3-ի առավոտյան: Ու. Մուը 1970-ականներին գտավ մարդկանց, ովքեր հաստատեցին վաղուց մահացած Բարնետտի խոսքերը:
{{quotation| Ես պատահաբար անցնում էի այդ կողմերով, երբ մեքենայիս լույսերը անդրադարձվեցին ինչ-որ մետաղական առարկայից: Դա սկավառակաձև օբյեկտ էր՝ 25-30 ֆուտ տրամագծով: Մինչ ես նայում էի, մոտեցան նաև ուրիշ մարդիկ: Սկսեցին նայել մահացած մարմիններին, որոնք պառկած էին գետնին:Մեքենան պայթյունից կամ հարվածից մասնատվել էր: Ես շատ մոտեցա որպեսզի նայեմ նրանց: Նրանց գլուխները կլոր էին, աչքերը՝ ոչ մեծ, մազեր չունեին: Մարմինները ըստ մեր ստանդարտների՝ շատ փոքր էին, բայց գլուխները մարմնի հետ համեմատ՝ մեծ: Հագուստը թվում էր ամբողջական, մոխրագույն, առանց գոտիների և կոճակների: Թվում էր, որ բոլորը տղամարդիկ են:
 
Մինչ մենք ուսումնասիրում էինք մարմինները, սպան հարցրեց, թե ովքեր ենք մենք, որ այդ ամենը բանակի սեփականությունն է: Հետո եկան այլ զինվորականներ և, շրջապատելով տեղանքը, հրամայեցին մեզ լքել այն և ոչ մեկին ոչինչ չասել: Դա մեր հայրենասիրական պարք:<ref>Վ. Շելեպով ''ՉԹՕ՝ «Դիահերձում» օպերացիա'' // ''Շատ գաղտնի'' թերթ — 1997. — № 6. — С.18— 19</ref>.}}
 
=== Ուիթմորի որդին,1979 թվական ===
Մուռը և Ֆրիդմանը 1970-ականների վերջին տեսնվել են ռոզուելյան ռադիոկայանի (որտեղ 1947 թվականի հուլիսի 8-ին հարցազրույց է տվել Բրեյզելը) տիրոջ՝ արդեն հանգուցյալ Ու. Ուիթմորի որդու հետ: Երբ Ուիթմորը ռադիոյով հաղորդում էր Բրեյզելի պատմվածի ձայնագրությունը, ռադիոկայանին զանգահարեց Ռադիոկապի դաշնային հանձնաժողովի քարտուղարը և արգելեց շարունակել հաղորդումը՝ սպառնալով զրկել լիցենզիայից: Երկրորդը զանգահարել է Կապիտոլիումի սենատորը, ով համոզել է Ուիթմորին: Դեռ 1950-ականներին մի մարդ հաստատում էր, որ այդ կողմերով անցնելիս լսել է, ինչպես են պատմում սկավառակի կործանման մասին և այն մասին, թե ինչպես է հանկարծակի ընդատվել հաղորդումը<ref name = "Equation" />:
 
=== Բրաուն քույրեր ===
Սերժանտ Մ. Բրաունի դստրերը պատմում են, որ իրենց հայրը կարծես թե ուղեկցել է 1947 թվականի հուլիսին Նյու Մեքսիկոյում հայտնաբերված կործանված սկավառակի դիակների սառնավագոնը։ Նրան հաջողվել է տեսնել 2 դիակ: Նա նաև հսկել է անգարը, որտեղ պահվում էր այդ ամենը մինչև Ֆորթ-Ուերթ ուղարկելը։ Նրա դուստրերի կողմից ներկայացված փաստաթղթերը հաստատել են, որ այդ ժամանակ իրենց հայրն իսկապես ծառայել է Ռոզուելում<ref name = "Equation" />:
 
=== Սամանտա Ռեես ===
Բ. Կասսիտին իբր պատմել է խորթ դստերը, թե ինչպես է ծառայել Նյու Մեքսիկոյի ինժեներական զորքերում և տեսել անհայտ առարկաներ։ Անհայտ առարկայի մասերը տրանսպորտի բացակայության պատճառով թաղել են խրամատում, որպեսզի հետո տեղափոխեն: Նա պատմել է նաև 2 դիակի և մարդակերպի մասին, որը հավանաբար նույնեպս մահացած է եղել<ref name = "Equation" />:
 
=== Ջերալդ Անդերսոն ===
1947 թվականի հուլիսի 5-ին Անդերսոնը 5 հարեկան հասակում հոր, հորեղբոր և հորեղբոր որդու հետ իբր թե գնացել էին Սան Ագուստին սարահարթ՝ մամռոտ ագաթ որոնելու, և այնտեղ տեսել են արծաթե սկավառակ՝
 
{{quotation|Այնտեղ կային 3 էակներ, 3 մարմին, նրանք պառկած էին գետնին՝ այդ առարկայի ստվերում: Հասակը մոտավոր 4 ֆուտ էր, ունեին չափազանց մեծ գլուխ և նշաձև ածխագույն սև աչքեր: 2-ը կյանքի նշաններ ցույց չէին տալիս, իսկ երրորդը դժվար էր շնչում, հաստատ նրա կողերը կոտրված էին: Կար նաև չորրորդը, նա նստած էր գետնին, նրա հետ ամեն ինչչ կարգին էր, նա, կարծես օգնություն էր ցուցաբերում վնասվածին: Մեր հայտնվելուն պես նա կծկվեց, կարծես վախենում էր, որ նրան կհարվածեն:}}
 
Եկան հնէաբանները՝ դոկտոր Բասկերկի գլխավորությամբ և էլի ինչ-որ մարդին: Ժամանեցին նաև ոչ շատ զարմացած զինվորականները<ref name = "Equation" />:
 
== Ռոզուելյան իրադարձությունների առաջարկվող բացատրություններ ==
=== Սկեպտիկ ===
Խորհրդային մամուլում միտք էր հայտնվել, որ Ռոզուելում կործանվել է «Ֆաու-2»-ի հիման վրա կառուցված և Նյու Մեքսիկոյի Ուայթ-Սենդս հրաձգարանից արձակված հրթիռը, և ականատեսները տեսել են ռեզուս կապիկների դիակները, որոնք գտնվել են հրթիռի գլխամասում<ref name = "Kolchin" />:
 
1977 թվականի հունիսի 24-ին ԱՄՆ Ռազմաօդային ուժերը հրապարակել են այն տեղեկությունը, ըստ որի՝ 1947 թվականին նրանք անապատում իրականանցել են փորձարկումներ՝ անկարգելով մանեկեններ նետել են, որոնց հետագայում գտել են ականատեսները, իսկ 1994 թվականին նրանք հայարարեցին, որ այն ոչ թե եղանակային գունդ էր, այլ գունդ, որը «[[Նախագիծ «Մողոլ»|Մաղոլ]]» նախագծի շրջանակներում գործարկվել էր ԽՍՀՄ-ի դեմ լրտեսության համար:
 
Ջոն Կելլը կողմնակից է այն վարկածին, որ դեպքը ճապոնական ռուբի պայթյուն է, ինչպես 2-րդ համաշխարհայինի ժամանակ, երբ ճապոնացիները Խաղաղ օվկիանոսի վրայով պայթուցիկով փուչիկներ էին ուղարկում: Այդպիսի գունդը 1945-ի ամռանը [[Օրեգոն]]ում 6 մարդ է սպանել: Այնպես որ, պատերազմից հետո էլ բնակչությանը նախազգուշացնում էին նման հնարավոր կորած գնդերի գոյության մասին: Ռոզուելի մոտ հայտնաբերված իրերի նախշերը Բրեյզելը համեմատել է հենց ճապոնական հիերոգլիֆների հետ: Նման ռումբը կարծես բարձրացրել է 1947 թվականի հուլիսի 2-ի փոթորիկը և կործանվել կայծակի պատչառով:
 
Էննի Ջեյկոբսոնը իր «Զոնա 51» գրքում պնդում է, որ Ռոզուելյան միջադեպը իբր թե [[Իոսիֆ Ստալին|Ստալինի]] ձեռքի գործն է, որպեսզի Ամերիկայում ստեղծի խուճապ, նման այն դեպքին, որը առաջացել է 1938 թվականի [[Օրսոն Ուելս]]ի «Աշխարհների պատերազմ» ռադիոթատրոնից հետո: Ըստ նրա ափսեի տեսքով ինքնաթիռի անձնակազմը 12-13 տարեկան երեխաներ էին՝ այլանդակված արտաքինով: «Ափսեն» պետք է վայրէջք կատարեր ամերիկայն քաղաքում և խուճապ տարածեր, բայց կայծակի պատճառով այն կործանվել է, իսկ իշխանությունները գաղտնիացրել են միջադեպի հետ կապված տեղեկատվությունը<ref>{{Cite web|url=https://www.newsru.com/world/16may2011/roswell.html|title=Новая версия: "инопланетян" в американский Розуэлл прислал Сталин|date=2011-05-16|publisher=NEWSru.com|accessdate=2020-01-07}}</ref: Ակնհայտ է, որ հակախորհրդային այս քարոզչությունը "սառը պատերազմի" արդյունքն էր, և ոչ մի հիմնավորում չունի։
 
=== Ուֆոլոգիական ===
Կա նաև ենթադրություն, որ հենց ՉԹՕ է կործանվել, չնայած ոչ ոք չի տեսել, որ ինչ-որ բան ընկնի երկնքից, որպեսզի օբյեկտը լինի թռչող: Նման մասնավոր սցենար է առաջարկել ուֆոլոգ Կոլչինը՝
{{quotation|1947 թվականի հուլիսի 2-ի երեկոյան անհայտ սկավառակաձև լուսարձակող օբյեկտը մեծ արագությամբ թռել է Ռոզուել քաղաքի վրայով՝ հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ: Այնտեղ՝ քաղաքից 75 մղոն հեռավորության վրա, ընկել է ուժեղ կայծակի տակ, ըստ երևույթին կայծակը հարվածել է, որի արդյունքում տեղի է ունեցել մասնակի պայթյուն և Բրեյզելի ագարակի մոտ ընկել է մեծ քանակությամբ թեթև կտորներ: (Հենց ինքը՝ Բրեյզելը, լսել է տարօրինակ պայթյուն կայծակի ժամանակ:)
 
ՊԱյթյունից հետո վնասված օբյեկտը, ըստ երևույթին փոխել է ուղղությունը դեպի արևմուտք, թռել է ևս 150 մղոն և ընկել Սան Ավգուստին սարահարթում՝ Սոկկորո քաղաքից արևմուտք, որտեղ նրան գտել են ինժեներ Բարնեթը և ուսանող-հնէաբանների խոիմբը 1947 թվականի հուլիսի 3-ի առավոտյան:}}
 
Հայտնի ամերիկացի տիեզերագնաց [[Էդգար Միթչել]]ը 2008 թվականի հուլիսի 24-ի բրիտանակա Kerrang Radio ռոդիոկայանի հարցազրույցում խոստովանել է, որ հավատում է այլմոլորակայինների գոյությանը և նրան, որ Ռոզուելից ոչ հեռու իրոք կործանվել է այլմոլորակայինների թռչող սարքը: Որոշ ժամանակ անց ՆԱՍԱ-ի պաշտոնական ներկայացուցիչը հայտնել է, որ չնայած Էդգարին հարգում են որպես մեծ ամերիկացու, սակայն չեն կիսում նրա տեսակետը
<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2008/07/25/ufo/|title=Они серые и щуплые|publisher=lenta.ru|accessdate=2020-01-07}}</ref>:
 
== Ազդեցությունը մշակույթի վրա ==
* «[[Hypocrisy]]» խմբի «Roswell 47» երգ
* «Yngwie Malmsteen» խմբի «Hangar 18, Area 51» երգ
* [[Duke Nukem 3D]] խաղ
* World of Warcraft խաղում տեղանքներից մեկի անունը՝ «Զոնա 52» (Area 52).
* «[[Ֆուտուրամա]]» մուլտֆիլմում «[[Roswell That Ends Well]]» սերիան ամբողջությամբ հիմնված է Ռոզուելյան միջադեպի վրա
* «[[Tripping the Rift]]» մուլտֆիլմում Roswell սերիան ամբողջությամբ հիմնված է Ռոզուելյան միջադեպի վրա
* [[Atomship]] խմբի ալբոմ — The Crash of 47.
* «[[Вавилон-5]]» սերիալում Ռոզուելյան միջադեպը կոչում են վրիի քաղաքակրթության պատահակն շփում մարդկանց հետ: Ընդ որում Վրիի մոտ այս միջադեպի ազդեցությունը երկրային մշակույթի վրա մինչև 23-րդ դարը մնում է զվարճապատումների (անեկդոտ) թեմա:
* «[[Անկախության օրը (ֆիլմ)|Անկախության օրը]]» գրքում և ֆիլմում Ռոզուելի միջադեպը հաստատվում է ԿՎՀ-ի ներկայացուցիչների կողմից, և մարդիկ, ուսումնասիրելով եկածների մասունքները և օգտագործելով այդ ժամանակ հայտնաբերված տիեզերական կործանիչը, վերացնում են այլմոլորակայինների կողմից մարդության ոչնչացման վտանգը:
* Ռոզուելյան միջադեպը բազմիցս հիշատակվում է «[[Գաղտնի նյութեր]]» սերիալում
* Ծառայում է, որպես «Dreamland» մուլտֆիլմի հիմնական սյուժե, որը հանդիսանում է «[[Դոկտոր Ով]]» հեռուստասերիալի հատուկ թողարկումը:
* [[Megadeth]] խմբի «Hangar 18» երգ
* The Pandora Directive խաղ
* «Roswell» սերիալ («[[Այլմոլորակայինների քաղաք]]»)
* BlackSite: Area 51 խաղ
* Grand Theft Auto: San Andreas խաղում կա «Զոնա 69» անունով տեղանք
* [[Deus Ex]]: Area 51 խաղ
* Diagnostics-ի Technical Itch ալբոմումերգերից մեկը կոչվում է Roswell.
* Ռոզուելյան միջադեը հիշատակվում է «Serial Experiments Lain» [[անիմե]]ում
* Զոնա 51 (Area 51) խաղ
* [[Tomb Raider III: Adventures of Lara Croft]] խաղում կա «Զոնա 51» անունով փուլ, որտեղ կարելի է գտնվել լաբորատորիայում, որտեղ ուսումնասիրում են այլմոլորակայինի մարմինը:
* «[[Ամերիկացի հայրիկ!]]» մուլտֆիլմում Ռոջեր այլմոլորակայինը ասում է, որ իր տիեզերանավը կործանվել է Ռոզուելում 1947 թվականին:
* Ռոզուելյան միջադեպի հիման վրա նկարահանվել է «[[Առևանգվածները (հեռուստասերիալ)|Առևանգվածները]]» («Taken») սերիալը:
* Ռոզուելյան միջադեպը և դրա հետ կապված «[[Զոնա 51]]-ը բազմիցս հիշակատվել է «[[Աստղային դարպասներ]]» սերիալում:
* «[[Պոուլ (ֆիլմ)|Պոուլ]]» կատագերգական ֆիլմում գլխավոր հերոս այլմոլորակային Պոուլը հիշատակում է Ռոզուելում իր վթարի մասին, որի ժամանակ թռչող ափսեով ճզմել է շանը:
* «[[Ինդիանա Ջոնսը և բյուրեղապակյա գանգերի թագավորությունը]]» ֆիլմում հիշատակվում է 1947 թվականի իրադարձությունը, և արկղի վրա, որը 13-րդ րոպեում բացում են գլխավոր չարագործները, գրված է ROSWELL, NEW MEXICO 1947 RSW-001 A25.
* «[[Այլմոլորակայինի դիահերձում]]» («Alien Autopsy») ֆիլմում գլխավոր հերոսները նկարում են այլմոլորակայինի դիահերձման այն ամենավիճահարույց ֆիլմը:
* «Հարցազրույց այլմոլորակայինի հետ» (Alien Interview) գիրքը գրված է Ռոզուելյան իրադարձության հիման վրա:
* ''[[Սուպերմեն՝ Կարմիր Որդի]]'' կոմիկսում ասվում է, որ կործանված նավը պատկանում է [[Կանաչ Լապտերի կորպուս]]ին:
* «[[Փախուստ Երկիր մոլորակից]]» մուլտֆիլմում հայտնվում են այլմոլորակայիններ, որոնք իրենց նավով ընկել են գլխավոր ատրագոնիստի հոր վրա՝ նրա Ռոզուելի տան մոտ:
* Google կազմակերպությունը 2013 թվականի հուլիսի 8-ին փոխել է իր որոնման համակարգի լոգոտիպը հոբելյանական [[Google Doodle|դուդլով]]՝ մինի-խաղի տեսքով, որը նվիրված է Ռոզուելյան միջադեպի 66 ամյակին:
* Sleep Dealer խմբի կոմպոզիցիայի անունը՝ Roswell 47.
* The Pixies խմբի կոմպոզիցիայի անունը՝ Motorway to Roswell.
* Պահեստ-18 ֆիլմ
* Сериал [[Ռոզուել, Նյու Մեքսիկո]] սերիալ («Roswell» սերիալի ռեմեյկը («[[Այլմոլորակայինների քաղաք]]»)).
* "Project "Blue Book" սերիալը՝ 2019 թվական, պատմում է ԱՄՆ Ռազմաօդային Ուժերի 50-ական և 60-ական թվականների համանուն նախագծի մասին:
 
=== Տոնում ===
Ամեն տարի հուլիսի 4-ի հանգստյան օրերին Ռոսուել քաղաքն անցկացնում է Ռոզուելի ՉԹՕ-ի փառատոնը ՝ նշանավոր ուֆոլոգների մասնակցությամբ:
 
== Տես նաև ==
* [[509 համախմբված ավիագունդ]]
* [[Ռոզուելի ավիաբազա]]
* [[Վիմանա]]
* [[Վթարային ՉԹՕ-ների մասին հիպոթեզներ]]
 
== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}
 
== Գրականություն ==
* ''Բ. Շուրինով'' [https://web.archive.org/web/20161221210103/http://fanread.ru/book/3352280/?page=1 «Ռոզուելի հանելուկը»]
* ''Չ. Բերլիտց'' ({{lang-en|Berlitz}}) и ''Ու. Մուր'' (англ. ''Moor''). «Roswell incident» ([[1980]]).
* ''Տ. Գուդ'' (англ. ''Good'') «Above top secret» ([[1987]]).
* ''Գ. Կ. Կոլչին'' «Ռոզուելյան միջադեպ» // Գ. Կ. Կոլչին ''ՉԹՕ՝ փաստեր, փաստաթղթեր''. — Սանկտ Պետերբուրգ, 1991
* ՉԹՕ-ն և մեշ քաղաքականությունը: [https://web.archive.org/web/20090131222313/http://ari.ru/doc/?id=3220 ч.1], [https://web.archive.org/web/20090205230625/http://ari.ru/doc/?id=3223 ч.2]
* {{cite news |title=Wreckage in the Desert Was Odd but Not Alien |first=William J |last=Broad |date=1994-09-18 |newspaper=New York Times |url=https://www.nytimes.com/1994/09/18/us/wreckage-in-the-desert-was-odd-but-not-alien.html}}
* Dava Sobel՝ ''The truth about Roswell'' 1995
* {{книга |заглавие=UFO Crash at Roswell: The Genesis of a Modern Myth |издательство=Smithsonian Institution Press |место=Washington, D.C. |isbn=1560987510 |язык=en |автор=Saler, Benson; Ziegler, Charles A.; Moore, Charles B. |год=1997}}
* Frazier, Kendrick; Barry Karr՝ The UFO Invasion: The Roswell Incident, Alien Abductions, and Government Coverups; Joe Nickell 1996
 
== Արտաքին հղումներ ==
* [http://ksenofobia38.narod.ru/roswell.htm Ռոզուելի գաղտնի նյութեր]
* [https://web.archive.org/web/20091031135857/http://www.u-tube.ru/pages/video/16720/ «Այլմոլորակայինի դիահերձում» ֆիլմ]
* [https://web.archive.org/web/20080501042953/http://www.ufo.obninsk.ru/autopsy.htm «Այլմոլորակայինի դիահերձում» ֆիլմի մասին]
* [http://ufos.narod.ru/ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի գիտատեխնիկական վարչության պետ, գեներալ-լեյտենանտ Նատան Տուայնինգ], 23.09.1947
* [https://web.archive.org/web/20090305125533/http://stamplover.ru/?p=937 Վեզմատանի Ֆ. Դ. Ռուզվելտը 1947 թվականի նամականիշի վրա]
1322

edits