«Մեդրեսե»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
մանր-մունր oգտվելով ԱՎԲ
չ (ավելացվեց Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ (CatCompleter via no:Category:Arabisk kultur) ՀոթՔաթ գործիքով)
չ (մանր-մունր oգտվելով ԱՎԲ)
[[Պատկեր:Samarkand, Registan, Sher Dor Medressa (6237690265).jpg|thumb|right|250px|Շերդոր մեդրեսե՝ Սամարղանդի երեք ամենահայտնի մեդրեսեներից մեկը, կառուցված 1619-1636 թվականներին Ռեգիստան հրապարակում]]
'''Մեդրեսե ''' ({{lang-ar|'''مدرسة'''}}, բառացի «վայր, որտեղ ուսումնասիրում են»), [[իսլամ]]ական ուսումնական հաստատություն, որը կատարում է [[Դպրոց|միջնակարգ դպրոցի]] և իսլամական հոգևոր [[Ճեմարան|ճեմարանիճեմարան]]ի դեր։ Ուսումը մեդրեսեում երկսեռ է և անվճար։ Մեդրեսեն ավարտած շրջանավարտներն իրավունք ունեն դիմելու համալսարան։
 
== Պատմություն==
[[Մզկիթ]]ին կից առաջին մեդրեսեն բացվել է [[Մարոկկո]]յում [[859]] թվականին ([[Ալ-Կարաուին]])։ Մեդրեսեն տարածում գտավ 9-13-րդ դարերում այն երկրներում, որտեղ դավանում էին [[Իսլամ|իսլամըիսլամ]]ը, այդ թվում նաև մինչհեղափոխական [[Ռուսաստան]]ում ([[Բուխարա]], [[Սամարղանդ]], [[Խիվա]], Միջին [[Պովոլժիե|Մերձվոլգա]], [[Հարավային Ուրալ]], [[Սիբիր]])։ Մեդրեսեները հիմնականում բացվել են խոշոր մզկիթներին կից։
 
== Ուսումնական առարկաներ ==
Մեդրեսեների ճարտարապետական տեսքը ձևավորվել է արևելքում՝ իսլամադավան աշխարհում, 10-12-րդ դարերում։
 
[[Պատկեր:Ulugh bek madrasah.jpg|thumb|left|Ուլուգբեկ մեդրեսեն [[Բուխարա|Բուխարայում]]յում]]
1-2-հարկանի շինությունները իրենց մեջ ներառում են բակ, ուղղանկյունաձև հատակագծով հանրակացարան, մզկիթ, լսարան։ Ընդհանուր առմամբ մեդրեսեները զանազանվում են իրենց տիպաբանությամբ՝ ըստ գտնվելու վայրի։ [[Միջին Ասիա]]յում մզկիթը և լսարանը տեղաբաշխված էին գլխավոր շինության մեջ, որի երկու կողմերում բացվում է օթյակը։ [[Փոքր Ասիայի սելջուկյան պետություն|Փոքր Ասիայում]] մեդրեսեի բակը սովորաբար ծածկված է գմբեթով։ Ասիայում ծածկը հիմանականում կամարակապ է, Հյուսիսային [[Աֆրիկա]]յում փայտամած՝ կղմինդրապատ։ Մեդրեսեն զարդարված է քանդակներով, թրծակավե սալիկներով։