«Պարային-շարժողական թերապիա»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
մանր-մունր oգտվելով ԱՎԲ
չ (մանր-մունր oգտվելով ԱՎԲ)
 
* [[Նույնականացում (հոգեբանություն)|Նույնականացվող]], պարը՝ որպես մասնակցության միջոց և տվյալ ցեղին պատկանելու հատկանիշ՝ առանց որի գոյատևումն անհանար է:
* [[Արտահայտչականություն]], պարը՝ որպես խաղ և առաջին ազատ ինքնաարտահայտման ձև:
* [[Կատարսիս]], պարը՝ որպես լիցքաթափման և հուզական ու ֆիզիկական լարվածության թեթևացման միջոց<ref name="ReferenceA">В. В. Козлов, А. Е. Гиршон, Н. И. Веремеенко. Интегративная танцевально-двигательная терапия. — 2, расширенное и дополненное. — Санкт-Петербург: Речь, 206. — 286 с.</ref>:
Չնայած այն բանին, որ պարի բուժիչ հատկությունները հայտնի էին դեռևս նախնադարից, միայն XX դարում ձևավորվեցին պատմական նախադրյալներ, որոնցով էլ պայմանավորված էր պարային-շարժողական թերապիայի՝ որպես հոգեթերապիայի ուղղություն, առաջացումն ու զարգացումը.
# Հոգեվերլուծական դպրոցների առաջացում, կապված հոգեկանի դիտարկման հետ, որպես՝ [[օնտոգենեզ]]ում մարդու [[գիտակցություն|գիտակցական]] և [[անգիտակցական]] պրոցեսներ ([[Զիգմունդ Ֆրոյդ]]ի [[հոգեվերլուծություն]], [[Ալֆրեդ Ադլեր]]ի [[անհատական հոգեբանություն]], [[Կարլ Գուստավ Յունգ]]ի [[վերլուծական հոգեբանություն]])
# [[Մոդեռն պար]]ի առաջացում, որտեղ ընդգծվում էր անհատի կարևորությունը, ինքնաարտահայտչականությունը: Առաջացավ անգիտակցական թեմաների հետ շփման հնարավորություն: [[Այսեդորա Դունկան]]ը, [[Ռուդոլֆ Ֆոն Լաբան]]ը ունեցան մեծ ներդրում և դարձան պարային թերապևտներ<ref>[http://psyjournal.ru/articles/tancevalno-dvigatelnaya-terapiya-telo-kak-zerkalo-dushi?ID=2747&sphrase_id=104209 Танцевально-двигательная терапия: тело как зеркало души]. psyjournal.ru. Проверено 17 мая 2016.</ref><ref> name="ReferenceB">Бирюкова И.В. Танцевально-двигательная терапия: осуществление в танце жизни. // Психология телесности между душой и телом / ред.сост. В.П.Зинченко, Т.С.Леви. — Москва: АСТ МОСКВА, 2005. — С. 520-544. — 731 с. </ref>:
=== Պարային-շարժողական թերապիայի զարգացման պատմություն ===
Պարի անցումը՝ թերապևտիկ մոդուլի, առավել հաճախ, կապում են ամերիկացի պարուհի և պարուսույց [[Մարիան Չեյզ]]ի անվան հետ<ref>[https://adta.org/marian-chace-biography/ Marian Chace Biography - ADTA.] Проверено 18 мая 2016.</ref>: Նա, իր դասերի ընթացքում, նկատեց ուսանողների մոտ անհատական փոփոխություններ, ովքեր, պարի մեջ, ավելի շատ հեքաքրքրվում էին զգացմունքների արտահայտմամբ, քան՝ հենց պարի տեխնիկայով: Այդ ժամանակ Չեյզը սկսեց ավելի շատ ուշադրություն դարձնել՝ շարժումների ազատությանը, դրանով իսկ բացելով հոգեբանական առավելությունները, որոնք առաջարկում էր պարը: Սկզբում նա աշխատում էր դեռահասների հետ՝ սեփական ստուդիայում և հատուկ դպրոցներում: Հետագայում նրա աշխատանքը տպավորություն թողեց հոգեբանների և հոգեբույժների մոտ, և նրա մոտ սկսեցին ուղղորդել հիվանդների:
 
1946 թվականին Չեյզին հրավիրեցին, փորձելու իր մեթոդը, հոսպիտալացված հոգեկան հիվանդների հետ՝ Սուրբ Էլիզաբեթ հիվանդանոցում (Վաշինգտոն, Կոլումբիա նահանգ): Այս ամսաթիվը համարվում է պարային-շարժողական թերապիայի ծննդյան օր: Չեյզն աշխատում էր ռեգրեսիվ, չխոսող և [[փսիխոզ]] ունեցող հիվանդների հետ: Հիվանդներն, ովքեր համարվում էին անհուսալի, պարային սեանսների ժամանակ ներառվում խմբի մեջ և համագործակցում: Նրանք սովորեցին արտահայտել իրենց զգացմունքները, ինչը հետագայում թույլ տվեց անցնել ավելի ավանդական վերբալ տիպի հոգեթերապիայի: Դրա շնորհիվ Չեյզի աշխատանքը մեծ ճանաչում ստացավ<ref> В. В. Козлов, А. Е. Гиршон, Н. И. Веремеенко. Интегративная танцевально-двигательная терапия. — 2, расширенное и дополненное. — Санкт-Петербург: Речь, 206. — 286 с. <name="ReferenceA"/ref><ref>История [http://www.atdt.ru/content/istoriya-tancevalno-dvigatelnoy-terapii Танцевально-Двигательной терапии.]. www.atdt.ru. Проверено 18 мая 2016.</ref>:
 
Հետագայում նրա գաղափարները շարունակեցին՝ Մերի Ուայթհաուսը, Բլանշ Էվանը, Տրուդի Շուպը, ովքեր սկսեցին օգտագործել պարը՝ որպես [[հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարում]] ունեցող մարդկանց բուժելու եղանակ, նաև՝ [[նևրոզներ]]ով հիվանդների հետ աշխատանքում: Պարային-շարժողական թերապիայի սաղմերը ի հայտ եկան 1950 թվականի վերջին, առանջին պարային թերապևտների մեծ մասը պրոֆեսիոնալ պարողներ էին<ref> В. В. Козлов, А. Е. Гиршон, Н. И. Веремеенко. Интегративная танцевально-двигательная терапия. — 2, расширенное и дополненное. — Санкт-Петербург: Речь, 206. — 286 с.<name="ReferenceA"/ref>:
 
1966 թվականին հաստատվեց Պարային հեգեթերապիայի ամերիկյան ասոցացին, և այդ թվականը համարվում է պարային-շարժողական թերապիայի՝ որպես ինքնուրույն դիսցիպլինի զարգացման սկիզբ<ref name="atdt.ru">[http://www.atdt.ru/content/istoriya-tancevalno-dvigatelnoy-terapii История Танцевально-Двигательной терапии.]. www.atdt.ru. Проверено 18 мая 2016.</ref>:
 
Ներկայումս պարային-շարժողական թերապիան առանձնանաում է՝ որպես հոգեթերապի ինքնուրույն ուղղություն: Նրա կիրառման շրջանակը զգալիորեն լայնացել է. սկսած՝ մեծերի համար նախատեսված տարբեր ծրագրերից (պայքար սթրեսի դեմ, հոգեթերապևտիկ ծրագրեր, հղիների համար նախատեսված ծրագրեր և այլն) և վերջացրած՝ ծրագրեր երեխաների և դեռահասների, ընտանիքների, տարեցների, ինչպես նաև՝ լուրջ հիվանդություններ ունեցող հիվանդների (Պակինսոնի հիվանդություն, աուտիզմ և այլն) համար<ref>Бирюкова И.В. Танцевально-двигательная терапия: осуществление в танце жизни. name="ReferenceB"// Психология телесности между душой и телом / ред.сост. В.П.Зинченко, Т.С.Леви. — Москва: АСТ МОСКВА, 2005. — С. 520-544. — 731 с.</ref><ref> [http://www.name="atdt.ru"/content/istoriya-tancevalno-dvigatelnoy-terapii История Танцевально-Двигательной терапии.]. www.atdt.ru. Проверено 18 мая 2016.</ref>:
== Մեթոդի նկարագրություն ==
Իրենց աշխատանքում, պարային-շարժողական թերապևտները, հիմնվում են մի շարք սկզբունքների վրա.
* Պարային-շարժողական թերապիան օգտագործվում է անհատական զարգացման նպատակով, դա զբաղմունք է այն մարդկանց համարւ, ովքեր արտահայտված խնդիրներ չունեն, բայց ուզում են ինչ-որ նոր բան: Այս դեպքում պարը դառնում է ինքնաճանաչման ձև: Օգնում է գիտակցել մարմնի թաքնված հատկությունները, ընդլայնել պատկերացումներն ինքն իր մասին և գտնել ինքնաարտահայտման, փոխհամագործակցության նոր ձևեր:
 
Այսպիսի խմբերի բաժանումը պայմանական է<ref>В. В. Козлов, А. Е. Гиршон, Н. И. Веремеенко. Интегративная танцевально-двигательная терапия. — 2, расширенное и дополненное. — Санкт-Петербург: Речь, 206. — 286 с. <name="ReferenceA"/ref>:
 
Պարային-շարժողական թերապիան հիմնվում է ապրումների անմիջական փորձի վրա, դրա համար պարային հոգեթերապիայի տեխնիկաները կարող են օգտագործվել հոգեթերապիայի տարբեր ուղղություններում.
* Վարքային կոպիտ խանգարումներ
* [[Մարազմ]]
* Հիվանդություններ, որոնց ախտանշանները կարող են ի հայտ գալ ավելորդ ֆիզիկական ակտիվությունից<ref> К.А. Краузе, М.С. Шейфер, О.Б. Мязина [http://www.klubpsihiatrov.ru/sites/default/files/art-terapiya_v_psihiatricheskoy_praktike.pdf Танцевально-двигательная терапия в реабилитации людей, страдающих психическими расстройствами.] // 4ТЕ Арт : материалы науч.-практ. конф.. — 2012. — С. 107-111.</ref>
 
== Տես նաև ==