«Ստերոիդներ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
→‎top: մանր-մունր oգտվելով ԱՎԲ
չ (→‎top: մանր-մունր oգտվելով ԱՎԲ)
 
Քիմիական բնույթով դասվում են բնական միացությունների՝ [[իզոպրենոիդներ]]ի շարքը։
 
Լայնորեն տարածված են բուսական և կենդանական աշխարհում։ Ստերոիդների մեծ մասն աստիճանաբար «մասնագիտացել» է որպես կենսաբանական կարգավորիչներ՝ [[հորմոններ]]։ Գրեթե բոլոր ստերոիդներ օրգանական լուծիչներում լավ (ջրում՝ համեմատաբար վատ) լուծվող, օպտիկապես ակտիվ [[բյուրեղներ]] են։ Ըստ մոլեկուլի քիմիական կառուցվածքի և ֆիզիոլոգիական ազդեցության մեխանիզմի տարբերում են․
 
# ստերիններ,
# Սրտի գենիններ․ դրանցում կողմնային շղթաները չհագեցած հնգանդամանի (С<sub>23</sub>-կ արդենոլիդնևր) կամ վեցանդամանի (C<sub>24</sub>֊բուֆադիենոլիդներ) լակտոնային ցիկլերի ձեվով են։ Արագացնում են սրտամկանի կծկումը, սրտի բջիջների թաղանթում ադենոզին եոֆոսֆատազ ֆերմենտի ([[ԱԵՖ]]) ազդեցությունը ճնշելու միջոցով։
# Ստերոիդային [[սեռական հորմոններ]] և դրանց փոխարկումների արգասիքներ, պայմանավորում են կենդանիների և մարդու [[սեռական համակարգ]]ի զարգացումն ու ֆունկցիաները։ Դրանցից են ւցրոգեսաերոնը, անդրոգենները և էաորոգենները։
# [[Մակերիկամ]]ի կեղևի հորմոնները՝ կորաիկոաոերոիղներ (R=COCH<sub>2</sub>OH)։ Իրենց հատկություններով Ստերոիդներին մոտ են որոշ եռտերպենային [[անտիբիոտիկներ]] (ֆուզիդաթթու, ցեֆալոսպորին) և այլ եռտերպեններ։ Ստերոիդները կենսասինթեզելու հատկությամբ օժտված են բարձրակարգ ողնաշարավորները։ [[Պրոգեստերոն]]ի ածանցյալները միջատների մի շարք տեսակների համար քիմիական պաշտպանության միջոց են։
 
Ստերոիդների քիմիան, կենսաքիմիան և ֆիզիոլոգիական ակտիվությունը լայնորեն ուսումնասիրվում են՝ կապված [[Բժշկություն|բժշկության]], [[անասնաբուժություն|անասնաբուժության]] և [[Անասնաբուծություն|անասնաբուծության]] մեջ դրանց կարևոր նշանակության հետ։ Յուրացված են բնական հումքից ստերոիդային հորմոնների արդյունաբերական սինթեզի քիմիական և մանրէաբանական մեթոդները։ Մեծ նշանակություն է ստանում նաև «արհեստական» ստերոիդային հորմոնների սինթեզը։