«Ալեքսանդր I-ի հուշարձան (Տագանրոգ)»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
մանր-մունր oգտվելով ԱՎԲ
չ (մանր-մունր oգտվելով ԱՎԲ)
|Ներկա վիճակը = կանգուն
}}
'''Ալեքսանդր I-ի հուշարձան''' ({{lang-ru|Памятник Александру I}}), ռուս կայսր [[Ալեքսանդր I]]-ի հուշարձանը [[ՌԴ]] [[Ռոստովի մարզ]]ի [[Տագանրոգ]] քաղաքում։ Տեղադրվել է 1831 թվականին<ref name="Музей под открытым небом — С. 31-34">''[//ru.wikipedia.org/wiki/Киричек,_Маргарита_Сергеевна Киричек М. С.]'' Музей под открытым небом. — Таганрог: ИП Стадников, 2010. — С. 31-34. </ref>։ Հեղինակներն են քանդակագործ [[Իվան Մարտոս]]ը և ճարտարապետ Ավրաամ Մելնիկովը։ Տագանրոգի պատմության մեջ առաջին և մինչև 2014 թվականի նոյեմբեր Ալեքսանդր I-ի միակ հուշարձանը Ռուսաստանում<ref name="Музей под открытым небом — С. 31-34" /><ref>''Собств. корр.'' [http://tvzvezda.ru/news/vstrane_i_mire/content/201411201713-wnij.htm Памятник Александру I появился у стен Кремля в Москве] // tvzvezda.ru. — 2014. — 20 ноября.</ref>։
 
== Բնօրինակ արձանի նկարագրություն ==
 
== Տագանրոգում հուշարձանի ստեղծման պատմություն ==
Տագանրոգում հուշարձանի ստեղծման միտքն առաջացել է Ալեքսանդր I-ի մահից անմիջապես հետո` 1825 թվականին<ref name="По ладоням твоих площадей — С. 60-64">''[//ru.wikipedia.org/wiki/Киричек,_Маргарита_Сергеевна Киричек М. С.]'' По ладоням твоих площадей. — Таганрог: Лукоморье, 2007. — С. 60-64. </ref>։ Տագանրոգցիների խնդրանքը բավարարվեց նոր կայսր [[Նիկոլայ I]]-ի կողմից։ Առավել ևս, որ հուշարձանի նախագիծը կազմելու համաձայնություն էր տվել մեծանուն քանդակագործ, Գեղարվեստի ակադեմիայի ռեկտոր [[Իվան Մարտոս]]ը<ref name="По ладоням твоих площадей — С. 60-64" />։
 
Հուշարձանը տեղադրվեց Երուսաղեմի հրապարակի կենտրոնում, հունական Երուսաղեմյան Ալեքսանդր Նևսկու վանքի դիմաց։
 
1920-ական թվականների վերջում Ալեքսանդր I-ի հուշարձանն ապամոնտաժվեց և տեղափոխվեց [[Քաղաքագլխի տուն (Տագանրոգ)|Ալեքսանդր I-ի պալատի]] բակ<ref>''Орлов Г. Н., Найговзин Л.И., Цымбал А.А.'' Памятники архитектуры, истории и культуры Таганрога на старых открытках и фотографиях. — Таганрог: Лукоморье, 2004. — С. 64. </ref>։ [[1932]] թվականին Տագանրոգի քաղխորհրդի որոշմամբ հուշարձանը ուղարկվեց [[Դոնի Ռոստով]], որտեղ ձուլվեց «խորհրդային արդյունաբերության կարիքների համար»։
 
Ալեքսանդր I-ի հանված հուշարձանի վայրում ստեղծվեց [[Քաղաքացիական պատերազմ]]ի մասնակից Տրոֆիմ Դիշլովոյի գերեզմանը։ Ավելի ուշ գերեզմանը տեղափոխվեց [[Գորկու անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգի (Տագանրոգ)|Գորկու անվան զբոսայգի]], ապա` հին գերեզմանատուն, որտեղ այն գտնվում է ներկայումս։