«Խոսե Սարուխան»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 8410 բայտ ,  1 ամիս առաջ
{{Տեղեկաքարտ Գիտնական
| անուն = Խոսե Սարուխան
| բնագիր անուն = José Sarukhán Kermez
| պատկեր =
}}
| image_size =
'''Խոսե Սարուխան Կերմես''' ({{lang-es|José Sarukhán Kermez}}, ծնվել է 1940 թ. հուլիսի 15-ին [[Մեխիկո]]յում), մեքսիկահայ կենսաբան, [[Մեքսիկա]]յի առավել հայտնի գիտնականներից։ [[Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարան|Մեքսիկայի Ազգային ինքնավար համալսարան]]ի 39-րդ ռեկտոր<ref>[http://es.wikipedia.org/wiki/Fernando_Serrano_Migall%C3%B3n FERNANDO SERRANO MIGALLÓN]{{ref-es}}</ref><ref>[http://www.ecologia.unam.mx/ie/academicos/sarukhan/jose_contacto.htm Էջը համալսարանի կայքում]{{ref-es}}</ref>։ ԱՄՆ-ում 2007-2013 թթ. Մեքսիկայի դեսպան [[Արթուրո Սարուխան]]ի հայրն է։
| alt =
| caption = Խոսե Սարուխան Կերմես
| birth_date = {{Ծննդյան ամսաթիվ|1940|7|15}}
| birth_place = [[Մեխիկո]]
| death_date =
| death_place =
| residence = {{դրոշավորում|Մեքսիկա}}
| citizenship = Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ
| nationality = Մեքսիկացի
| religion =
| ethnicity =
| fields = [[Կենսաբանություն]]<br />[[Բուսաբանություն]]<br />[[Բնապահպանություն]]
| workplaces = Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարան
| alma_mater = [[Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարան]]<br />
| doctoral_advisor = դոկտորի աստիճան
| academic_advisors =
| doctoral_students =
| notable_students =
| known_for =
| author_abbrev_bot =
| author_abbrev_zoo =
| influences =
| member_of = Մեքսիկայի գիտությունների ակադեմիա, Ազգային քոլեջ, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն (2003-ից), Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա(1993-ից), Կատալոնական ինստիտուտի կենսաբանական գիտությունների բաժնի և ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիա (2009-ից)
| influenced =
|languages_spoken_or_published = [[իսպաներեն]]
| influenced =
| awards = Ազգային պարգև արվեստի և գիտությունների ոլորտում
| spouse =
| signature =
| signature_alt =
| ծանոթ =
| Commons =
| Վիքիդարան =
| կայք =
}}
'''Խոսե Արիստեո Սարուխան Կերմես''' (ծնվել է [[Մեխիկո]]<nowiki/>յում, [[1940]] թ.-ի հուլիսի 15-ին) կենսաբան է, 1989 թ.-ից մինչև 1997-ը աշխատել է որպես [[Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարան]]<nowiki/>ի ռեկտոր:
== Ուսումնասիրություններ ==
 
Ավարտել է բակալավրի աստիճանը [[Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարան]]<nowiki/>ի գիտությունների ֆակուլտետում, որտեղ ստացել է կենսաբանի կոչում, ստացել է գիտությունների մագիստրոսի կոչում Չափինգոյի քոլեջում, և դոկտորի կոչում՝ [[Մեծ Բրիտանիա]]<nowiki/>յի [[Ուելսի համալսարան]]<nowiki/>ում<ref name="N">https://web.archive.org/web/20080917062615/http://www.colegionacional.org.mx/SACSCMS/XStatic/colegionacional/template/content.aspx?se=vida&te=detallemiembro&mi=143</ref>:
 
== Աշխատանքային փորձ ==
Վերջին 32 տարիների ընթացքում եղել է հետազոտող, առաջինը՝ [[Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարան]]<nowiki/>ի կենսաբանության ինստիտուտի, ինչպես նաև 1979-1986 թթ.-ին եղել տնօրեն: 1980 թ.-ին եղել է Մեքսիկայի ակադեմիական գիտությունների հետազոտական մրցանակի հաղթող<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20070611050107/http://www.amc.unam.mx/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=69|title=AMC - Content|date=2007-06-11|website=web.archive.org|accessdate=2020-07-03}}</ref>: 1990 թ.-ին բժիշկ Սարուխանը ստացել է նաև Գիտությունների և արվեստների ազգային մրցանակ ֆիզիկական, մաթեմատիկական և բնական գիտությունների ոլորտում<ref>https://web.archive.org/web/20110722225045/http://www.ecultura.gob.mx/artistas_y_grupos_artisticos/pnca/indiceac/pnca_anoycampo.pdf</ref>:
 
1986-1988 թթ.-ին եղել է [[Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարան]]<nowiki/>ի գիտական հետազոտությունների համակարգող և 2 տարի՝ բարձրագույն ուսումնական պալատի ռեկտոր, 1989-1997 թթ.-ին Մեքսիկայի և այլ երկրների համալսարաններից ստացել է 6 պատվավոր դոկտորանտուրա: 2000 թ.-ին նշանակվել է «Սոցիալական և մարդկային զարգացման հարցերով հանձնակատար» նախագահական կաբինետում, սակայն 2002 թ.-ին հրաժարվում է պաշտոնից:
 
1987 թ.-ի հուլիսի 26-ից բժիշկ Խոսե Սարուխանը [[Մեքսիկայի ազգային քոլեջ]]<nowiki/>ի անդամ է: Նա նաև Հանրապետության նախագահության գիտությունների խորհրդի անդամ էր, ինչպես նշել է [[Ադոլֆո Մարտինես Պալոմո]]<nowiki/>ն նրա երդմնակալության խորհրդաժողովին<ref>{{Cite web|url=http://www.ccciencias.mx/es/|title=Consejo Consultivo de Ciencias (CCC)|website=www.ccciencias.mx|accessdate=2020-07-03}}</ref>: Կոլիմայի համալսարանի և Մեխիկոյի Լա Սալե համալսարանի պատվավոր բժիշկ է<ref>{{Cite web|url=|title=http://www.ulsa.edu.mx/noticias/detalle_noticia.php?id=189|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref>:
 
Բժիշկ Խոսե Սարուխանը «Մեքսիկայի ասոցիացիայի» պատվավոր փոխնախագահ է եղել, որի պատվավոր նախագահ է նաև բժիշկ Մարիո Մոլինան, 1995 թ.-ին քիմիայի նոբելյան մրցանակակիր:
 
2014 թ.-ի մարտից ի վեր եղել կրթության ոլորտում «Ազգային խորհրդի նախագահ»: 2016 թ.-ին իր գործունեությունը ավարտվել է<ref>http://www.coparmex.org.mx/index.php?option=com_content&view=article&id=840:consejo-nacional-de-participacion-social-en-la-educacion&catid=20:noticias&Itemid=566</ref>:
 
Նրա որդին՝ Արտուրո Սարուխանը, մինչև 2013 թ.-ը եղել է [[Մեքսիկա]]<nowiki/>յի դեսպան [[Միացյալ Նահանգներ]]<nowiki/>ում:
=='''Գրականություն'''==
 
{| class="sortable mw-collapsible mw-collapsed"
!Տարի
!Վերնագիր
!Համահեղինակ
!Հրատարակչություն
!Գրքի միջազգային ստանդարտ համար
!
|-
|2013
|Դարվինի մուսաները
|
|Տնտեսական մշակույթի հիմնադրամ
|9786071613202
|«Գիտությունը բոլորի համար»
ժողովածուի մի մասն է, #70:
 
Գրքի 6 հրատարակություն է եղել<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20170303201048/http://www.lacienciaparatodos.mx/Autores.aspx?Nombre=Sarukh%C3%A1n%20Kermes,%20Jos%C3%A9&id=S|title=La Ciencia para Todos|date=2017-03-03|website=web.archive.org|accessdate=2020-07-03}}</ref>:
|-
|2016
|Կլիմայի փոփոխություն. պատճառները, հետևանքները և լուծումները
|[[Մարիո Մոլինա|Մարիլ Մոլինա]], Խուլիա Կարաբիաս
|Տնտեսական մշակույթի հիմնադրամ
|
|«Գիտությունը բոլորի համար»
ժողովածուի մի մասն է #241<ref>{{Cite web|url=|title=https://web.archive.org/web/20170303201048/http://www.lacienciaparatodos.mx/Autores.aspx?Nombre=Sarukh%C3%A1n%20Kermes,%20Jos%C3%A9&id=S|last=|first=|date=|website=|publisher=|accessdate=}}</ref>:
|-
|}
 
== Արտաքին հղումներ ==
* [http://www.conabio.gob.mx/ CONABIO], Página oficial.
* [http://www.biodiversidad.gob.mx/ BIODIVERSIDAD MEXICANA].
* [https://web.archive.org/web/20170917063504/http://maresdemexico.org/ Página web de la Asociación Mares de México]
 
== Ծանոթագրություններ ==
<references />
[[Կատեգորիա:Մեխիկո քաղաքում ծնվածներ]]
[[Կատեգորիա:Գիտնականներ]]
[[Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով]]
[[Կատեգորիա:Ապրող անձինք]]
[[Կատեգորիա:1940 ծնունդներ]]
[[Կատեգորիա:Հուլիսի 15 ծնունդներ]]
[[Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով]]
[[Կատեգորիա:Մեքսիկահայ կենսաբաններ]]
[[Կատեգորիա:Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի շրջանավարտներ]]
[[Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ]]
[[Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ]]
[[Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերություն]]
[[Կատեգորիա:ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ]]
[[Կատեգորիա:ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ]]
 
== Կենսագրություն ==