«Քիթ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 3816 բայտ ,  7 ամիս առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (Erikmamanukyan (քննարկում) մասնակցի խմբագրումները հետ են շրջվել Slava sahakyan մասնակցի վերջին տարբերակին։)
Պիտակ: Հետշրջում
Պիտակ: Վիզուալ խմբագիր Խմբագրում բջջային սարքով Խմբագրում կայքի բջջային տարբերակից
{{այլ կիրառումներ|Խոռոչ (այլ կիրառումներ)}}
[[Պատկեր:Illu nose nasal cavities.jpg|մինի|Քթի կառուցվածքը։]]
'''Քիթ''' ({{lang-lat|Nasus}}), [[մարդ]]ու և ողնաշարավոր կենդանիների [[շնչառություն|շնչառական ուղիների]] սկզբնական հատվածն է։հատված.
 
Այն իրենից ներկայացնում է շնչառական և հոտառական օրգան։ Քթի ձևը որոշվում է քթի ոսկորների և քթի աճառների միջոցով, ներառյալ քթի միջնապատը , որն առանձնացնում է քթանցքները և քթի խոռոչը բաժանում է երկու մասի:  Միջին հաշվով տղամարդու քիթը ավելի մեծ է, քան կնոջը:
 
Քթի հիմնական գործառույթը շնչառությունն է, իսկ քթի խոռոչը պատող լորձաթաղանթը և հարքթային սինուսները իրականացնում են ներշնչված օդի անհրաժեշտ օդափոխությունը `այն տաքացնելով և խոնավացնելով:  Քթի խեցիները (ոսկորները) մեծ դեր են խաղում այս գործընթացում:  Քթի մեջ եղած մազմզուկների միջոցով նույնպես օդը ֆիլտրվում է՝ նրանք խոչնդոտում են խոշոր մասնիկների թոքեր մուտք գործելուն:  <nowiki/>[[Փռշտալը]] `քթից անցանկալի մասնիկները արտանետելու ռեֆլեքս է, որոնք գրգռում են լորձաթաղանթը:  Փռշտալը կարող է փոխանցել վարակները, քանի որ ստեղծվում են աերոզոլներ, որոնցում կաթիլները կարող են ունենալ պաթոգեններ:
 
Քթի մեկ այլ հիմնական գործառույթն է հոտառությունը, հոտի զգացումը:  Օլֆակտոր էպիթելի տարածքը գտնվում է քթի վերին խոռոչում, պարունակում է մասնագիտացված բջիջներ, որոնք պատասխանատու են այս գործառույթի համար:
 
Քիթը ներգրավված է նաև խոսքի գործառույթում:  Քթային ձայնավորներն ու քթային բաղաձայնները արտադրվում են ռնգայինացման գործընթացում:  Պարանազալ սինուսները գործում են որպես ձայնային խոռոչներ , որոնք փոփոխում և ուժեղացնում են խոսքն ու ձայնային հնչյունները:
 
Քթի վրա կատարվում են բազմաթիվ պլաստիկ վիրաբուժությաններ, որոնք հայտնի են որպես [[ռինոպլաստիկա]]։ Դրանք արվում են քթի տարբեր կառուցվածքային թերություններ շտկելու կամ քթի ձևը փոխելու համար:  Թերությունները կարող են լինել բնածին, կամ արդյունք են քթի ֆունկցիաների խանգարումների կամ [[տրավմա]]<nowiki/>ների:  Այս խանգարումների համար արվող վիրահատությունները վերականգնողական վիրաբուժության տեսակ են, իսկ պարզապես Քթի ձևը փոխելու համար արվող վիրահատությունները կոսմետիկ վիրաբուժության տեսակ են:
 
== Կառուցվածք ==
 
Տարբերում են արտաքին քիթ և քթի խոռոչ, որոնք կազմում են մի ամբողջություն և ծառայում որպես շնչառական օրգան։ Արտաքին քիթը հատուկ է միայն [[մարդ]]ուն։ ԱյնԱրտաքին կազմվածքիթը իրենից ներկայացնում է մկաններով5 ուշերտանի մաշկովփափուկ ծածկվածհյուսվածքային ծրար, որը ծածկում է քթի ոսկորները։ Այդ շերտերն են [[Մաշկ (մարդու)|մաշկը]] , ենթամաշկային ճարպաբջջանքը, ՍՄԱՍ-ը, խորանիստ ճապային շերտը և [[վերնաճառ]]/վերնոսկրը։ Քթի մաշկը ոնի տարբեր հաստություն և որակ նրա տարբեր մասերում՝ քթի մեջքի շրջանում մաշկը բարակ է , իսկ քթի ծայրի շրջանում այն հաստ է ոսկրաաճառային&nbsp;և կմախքից։յուղոտ։ Աճառային մասն ապահովում է քթի շարժունությունը։ Արտաքին քիթը բաղկացած է 3 մասից՝ քթի արմատ, մեջք և ծայր։ Քթի ստորին կողմնային մասերը կոչվում են քթի թևեր։ Քթի խոռոչում են գտնվում հոտառական նյարդերի վերջույթները, ուստի քիթը հոտառության օրգան է։ Քթի խոռոչը միջնապատով բաժանվում է 2 կեսի և արտաքին միջավայրի հետ հաղորդակցվում է քթանցքերով, իսկ քիթըմպանի հետ՝ հետին բացվածքների (խոաններ) միջոցով. [[օդ]]ն անցնում է ըմպան, ապա՝ կոկորդ։ Քթի խոռոչի ստորին պատը (կամ հատակը) կազմում են կարծր քիմքի ոսկրերը, իսկ վերինը (կամ տանիքը) մաղանման նուրբ ոսկրաթիթեղ է (մաղոսկր), որի անցքերով անցնում են հոտառական նյարդի ճյուղերը։ Քթի միջնապատը կազմում է խոռոչի աջ ու ձախ մասերի ներքին պատերը։ Կողմնային պատերին կան գրեթե հորիզոնական ուղղությամբ տեղադրված քթային խեցիներ (ստորին, միջին և վերին), որոնք քթի խոռոչի աջ ու ձախ կեսերը բաժանում են քթային անցուղիների (վերին, միջին, ստորին)։ Վերին և միջին անցուղիների փոքր բացվածքներով քթի խոռոչը հաղորդակցվում է քթի հավելյալ 4 զույգ ծոցերի (հայմորյան, ճակատային, սեպոսկրային և ծակոտկեն մաղոսկրային) հետ։
 
== Ֆունկցիաներ ==