«Տրդելնիկ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
| հնարավոր բաղադրամասեր = խմոր, շաքարավազ, ընկույզ
}}
'''Տրդելնիկ''' ({{Lang-cs|Trdelník}}, նաև՝ '''տրդլո''' կամ '''տրոզկոլ'''), շշաձև թխվածքի տեսակ: Այն պատրաստվում է բռանկի վրա, որի վրա փաթաթում են խմորը (դրան տալով շշի ձև), ապա տաքացնում են և վրան լցնում շաքարավազի և ընկույզի խառնուրդ:
 
== Ծագում ==
ՏրդելնեիկըՏրդելնեիկի ծագման մասին մի քանի կարծիք կա: 19-րդ դարի կեսերին այն հայտնի էր որպես [[Սլովակիա|սլովակիականսլովակական]] ուտեստ<ref>{{cite book |title=Časopis Českého Musea. XXII/2 |date=1848 |page=331 |url=https://books.google.com/books?id=fnZGAAAAcAAJ&pg=PA331&dq=Trdeln%C3%ADk&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwix3snMrdjjAhWiMewKHQ-dD_AQ6AEINzAC#v=onepage&q=Trdeln%C3%ADk&f=false}}</ref>, իսկ 20-րդ դարում՝ որպես [[Մորավիա|մորավիական]] ուտեստ<ref>{{cite book |title=Moravské národní pohádky a pověsti |date=1983 |page=334 |url=https://books.google.com/books?id=hS_aAAAAMAAJ&q=Trdeln%C3%ADk+moravske&dq=Trdeln%C3%ADk+moravske&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwiv05LAsdjjAhUKxqYKHXPpAqcQ6AEIKDAA}}</ref><ref>{{cite book |author1=Vlastimil Vondruška, František Skála (jr.) |title=Církevní rok a lidové obyčeje |date=1991 |page=88 |url=https://books.google.com/books?id=1RUvAAAAYAAJ&q=Trdeln%C3%ADk&dq=Trdeln%C3%ADk&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwi5u_qDrtjjAhVE2qQKHdNICK8Q6AEIPzAE}}</ref>: Նմանատիպ խմորեղենը տարածված էր նաև [[Տրանսիլվանիա]]յի հունգարախոս մասումհատվածում (ներկայիս [[Ռումինիա]]յում), որտեղ այն կոչվում է kürtőskalács: «Տրդելնիկ» բառը ունի [[չեխերեն|չեխական]]-[[սլովակերեն|սլովակական]] ծագում. բառի արմատը՝ «տրդլո»-ն, այն փայտի անունն է, որի վրա սովորաբար փաթաթում են խմորը՝ դրան տալով ավանդական խոռոչային ձև:
 
21-րդ դարում այն հատնի է դարձել Չեխիայի Հանրապետություն և Սլովակիա այցելող տուրիստների շրջանում:
 
== Զբոսաշրջությունը Պրահայում ==
Չնայած տրդելնիկը հաճախ ներկայացվում է որպես «չեխական ազգային թխվածք» կամ «հին բոհեմյան խմորեղեն», իսկ 20-րդ դարի գրականության մեջ կարող ենք հանդիպել ''český trdelník'' (չեխական տրդելնիկ) եզրույթը<ref>{{cite book |title=Zvon: týdenník beletristický a literární |date=1930 |page=153 |url=https://books.google.com/books?id=qVdXAAAAMAAJ&q=%C4%8Desk%C3%BD+trdeln%C3%ADk&dq=%C4%8Desk%C3%BD+trdeln%C3%ADk&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi3rcOZxNnjAhWC-6QKHWKDDQYQ6AEIKTAA}}</ref>, տրդելնիկը գրականության մեջ ամենաշատը նշվում է որպես սլովակական կամ մորավիական ուտեստ, բայց ոչ բոհեմյան, և Պրահայում այս աղանդերի լայն տարածումն սկսել է միայն վերջերս: Չեխ կինեմատոգրաֆիստ և լրագրող [[Յանեկ Ռուբեշ]]ը պնդում է, որ տրդելնիկը պատրաստվում է միայն զբոսաշրջիկների համար և եթե այդպես նայենք՝ [[համբուրգեր]]ը Չեխիայում ավելի ազգային է<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=xV3drh4rlr8|title=5 TRUE FACTS ABOUT TRDELNÍK (Honest Guide)|date=2018-10-12|website=youtube.com}}</ref>:
 
== Սկալիցիական տրդելնիկ ==
[[File:Trdelnik.ogv|right|thumb|250px|Տրդելնիկի թխման գործընթացը]]
Տրդելնիկի պատրաստման գործընթացն ունի մեծ ավանդույթ [[Սլովակիա]]յի [[Սկալիցա]] քաղաքում (քաղաքն ունի սահման Չեխիայի Հանրապետության հետ): ԲնօրինակիԲնօրինակ բաղադրատոմսը պատկանում էր խոհարար Ժոզեֆ Գվադանիին, որը 18-րդ դարի վերջին Սկալիցայի քաղաքացիություն ունեցող թոշակի անցած հունգարացի գեներալ էր: Իրական բաղադրատոմսը Սկալիցիայի բնակիչների կողմից շարունակ կատարելագործվում էր և վերջնական տեսքն այսօր հայտնի էր որպես ''Skalický trdelník'' (սկալիցիական տրդելնիկ):
 
«Skalický trdelník» քաղաքացիական ասոցիացիան ստեղծվել է 2004 թվականին և նպատակ է հետապնդում պահպանել տրդելնիկի՝ սկզբից ևեթ կրակի վրա պատրաստվելու գործընթացը:
25 234

edits