«Բեկ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
''Բեկ,'' նաև սովորաբար հնչում է '''Բեյգ,''' '''Բեգ''', '''Բեյ''' կամ '''Խան''' ([[Պարսկերենպարսկերեն]]:՝ بیگ, ''Bay'', [[Թուրքերենթուրքերեն]]:՝ ''[[Բեյ]]'') կոչում էր, որըորն օգտագործվում էր որպես անուն՝անուն տոհմը ճանաչելու համար: Դա նշանակումՆշանակում է ''առաջնորդ'' կամ ''հրամանատար'' և տարածված է is common in [[Պակիստան|Պակիստանում]], [[Հնդկաստան|Հնդկաստանում]], [[Աֆղանստան|Աֆղանստանում]], [[Բանգլադեշ|Բանգլադեշում]], [[Թուրքիա|Թուրքիայում]], [[Իրան|Իրանում]], [[Կովկաս|Կովկասում]], [[Կենտրոնական Ասիա|Կենտրոնական Ասիայում]] և [[Արևելյան Եվրոպա]] (նախկին ՀարավսլավիայիՀարավսլավիա) և դրանց թվում նաև Սփյուռքում:
 
=== Ստուգաբանություն ===
Բեկի ծագումնաբանությունը դեռևս վիճելի է, չնայած հիմնականում այն փոխառություն է: Առաջարկվել է երկու հիմնական ստուգաբանություն: Առաջին ստուգաբանությունը միջին-իրանական ''[[Bhaga|բագա]]'' ձևից է, թեև իմաստը համապատասխանում էր միջին պարսկական ձևերինձևին, որը հաճախ նշանակում էր «տեր», և օգտագրործվում՝օգտագրործվում թագավորների և ուրիշներիայլ մարդկանց կողմից: Երկրորդ ստուգաբանությունը չինարենից է՝ «ավագ (եղբայր), (ֆեոդալ) տիրակալ»: [[Gerhard Doerfer|Խերարդ ԴեորֆերըԴոերֆերը]] լրջորեն խորհում է այն հավանակությունը, որ այս բառը իրականում թուրքերեն է: Ինչ էլ, որ լինի ճշմարտությունը, ոչ մի կապ չկա թուրքական բերկի, մոնղոլական բերկի՝ «ուժեղ» կամ թուրքական բոգու, մոնղոլական «կախարդ, շաման»-ի հետ<ref>http://www.iranicaonline.org/articles/beg-pers</ref><ref>http://www.iranicaonline.org/articles/baga-an-old-iranian-term-for-god-sometimes-designating-a-specific-god</ref>:
 
Բեկը հետագայում օգտագործվել է որպես ռազմական կոչում [[Օսմանյան կայսրություն|Օսմանյան կայսրությունում]]:
 
== Գործածումը որպես անուն ==
Որպես [[Persian name|պարսկական]] անուն, սովորական է տեսնել բեկ անունը '[[Zada (suffix)|զադա]]' (արական), 'զադի' (իգական) պարսկերեն ածանցներում, որը նշանակում է «որդի» կամ «դուստր»: Օրինակ՝ Միրզա Բեկզադա կամ Նուր Բեկզադի{{citation needed|date=March 2014}}: Որպես [[Turkish name|թուրքական]] անուն]], առավել հաճախ ընդունված է «բեկ» կամ «բեյ» ուղղագրությամբ:
 
(Երբեմն, այն օգտագործվում է «Միրզա» կոչումի հետ, որը նման է մողոլի օգտագործմանը){{citation needed|date=July 2013}}:
 
ՄողոլներիՄոնղոլների դինաստիայում, բոլոր տղամարդկան տրվել է [[Mirza|Միրզա]] ({{lang-fa|مرزا}}) պատվավոր կոչումը, ինչպես նաև «Բայգ» ({{lang-fa|بیگ}}) կոչումը կամ [[Begum|Բեգում]] ({{lang-fa|بگوم}}) տղամարդկանց համար, ավելացվել է որպես [[family name|ընտանեկան անուն]]: Օրինակ՝ Միրզա Աբդուլլահ Բեկ կամ Ֆարզանա Բեգում: Սա Մողոլյանմոնղոլյան դինաստիայի ժառանգների համար պատվավոր կոչում էր: Այսօր, այնուամենայնիվ, մողոլներիմոնղոլների սերունդներն օգտագործում են «Բայգ»-ը որպես միջին անուն, իսկ Միրզան որպես ազգանուն կամ հակառակը: Օրինակ՝ Աբդուլլահ Բայգ Միրզա կամ Աբդուլլահ Միրզա Բայգ:
 
Որպես [[Slavic surnames|Սլավոնական]]սլավոնական կամ [[Bosniak|բոսնիական]] անուն, բեկ անունին ավելանում է «ovic», «ovich» սլավոնական վերջածանցները, որոնք կոչվում են «սերունդ»: Չնայած «Բեկբեկ» տիտղոսը այլևս չի օգտագործվում Բոսնիայում, «Բեկեկ» ծագմամբ ընտանիքների հետքերը պահպանվում են: Սակայն «begović» վերջածանց պարունակող ազգանունը, ինքնին ծագման հստակ ցուցանիշ չէ: Օրինակ՝ «Բեգովիչ» անվամբ մի շարք ընտանիքներ կան, ոմանք ազնվական ծագում ունեն, իսկ ոմանք՝ ոչ: «Իդրիզբեգովիչը» ոչ-ազնվական ընտանիքի ևս մեկ օրինակ կլիներ վերջածանցով: «Բեկ» անվամբ ընտանքիների որոշ օրինակներ են՝ Շահբեկովիչ, Ռիզվանբեկիչ և այլն: Մյուս կողմից «Կուկավիցան» հայտնի «բեկ» անվամբ ընտանիքի օրինակ է, որն ինքնին տիտղոս չի պարունակում: Էնվեր Իմամովիչի «Porijeklo i pripadnost stanovništva Bosne i Hercegovine» գիրքը մանրամասն ներկայացնում է Բոսնիա և Հերցեգովինայում մեծ թվով ընտանիքների ծագումը{{citation needed|date=July 2013}}:
 
Այսօր, կան նաև այլընտրանքային ուղղագրություններ, ինչպիսիք են՝ ''Բեգ, Բեյգ'', ''Բեկ'', ''Բիկ:''
Անանուն մասնակից