«Էդվարդ Սնոուդեն»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
 
== Կենսագրություն ==
Էդվարդ Սնոուդենը ծնվել է [[1983]] թվականի [[հունիսի 21]]-ին [[Հյուսիսային Կարոլինա]]յի Էլիզաբեթ Սիթի քաղաքում<ref>{{Cite web|title = Разоблачения Эдварда Сноудена|url = http://www.vesti.ru/doc.html?id=1100824&tid=103694|website = vesti.ru|accessdate = 2015-12-06}}</ref>, Հյուսիսային ԿառոլինաԿարոլինա նահանգ։ Մեծացել է Ուիլմինգտոն քաղաքում՝ միևնույն նահանգում<ref>{{Cite web|title = What we know about NSA leaker Edward Snowden|url = http://usnews.nbcnews.com/_news/2013/06/10/18882615-what-we-know-about-nsa-leaker-edward-snowden?lite|website = NBC News|accessdate = 2015-12-06}}</ref>: Նրա հայրը՝ ԼոնիԼոննի Սնոուդենը (Lonnie Snowden)<ref>[http://www.1tv.ru/news/world/236270 Отец Эдварда Сноудена дал интервью американскому телеканалу] // Первый канал (Россия)</ref>, ապրելով [[Փենսիլվանիա]] նահանգում, ծառայել է United States Coast Guard-ում, իսկ 2009 թվականին պաշտոնանկ է եղել<ref name="handelsblatt.com">{{Cite web|title = Prism-Informant Ed Snowden: Schüchterner Teenie und Computer-Fan|url = http://www.handelsblatt.com/politik/international/prism-informant-ed-snowden-schuechterner-teenie-und-computer-fan/8333304.html|website = www.handelsblatt.com|accessdate = 2015-12-06}}</ref><ref>{{Cite web|title = NSA leaker's father lives in Upper Macungie|url = http://www.mcall.com/news/breaking/mc-pa-ed-snowden-nsa-leak-20130610,0,7199785.story|website = tribunedigital-mcall|accessdate = 2015-12-06}}</ref>: Մայրը՝ Էլիզաբեթը, իրավաբան է, նրա ողջ կարիերան անցել է արդարադատության համակարգում, այժմ աշխատում է [[Բալթիմորի դաշնային դատարան]]ում<ref>{{Cite web|title = Последователь Ассанжа бросает вызов "Большому брату" и Обаме|url = http://www.inopressa.ru/article/11jun2013/inotheme/Snowden11.html|website = www.inopressa.ru|accessdate = 2015-12-06}}</ref><ref>[http://city-fm.ru/news/show/100438802.html Сноудена могут спрятать в России]</ref>: Ներկայումս Էդվարդի ծնողները ամուսնալուծված են։ Լոննի Սնոուդենը կրկին ամուսնացել է Փենսիլվանիայի Ապեր Մակունգի (Upper Macungie Township) քաղաքում բնակվող մի քաղաքացու հետ, ում կոչում են Կարեն Հաբերբոշ (Karen Haberbosch) անունով մի քաղաքացու հետ և բնակվում է այնտեղ ամուսնուկնոջ հետ<ref>{{Cite web|title = - lehighvalleylive.com|url = http://www.lehighvalleylive.com/lehigh-county/index.ssf/2013/06/edward_snowdens_father_a_lehig.html%7Cpublisher=Leheigh|website = www.lehighvalleylive.com|accessdate = 2015-12-06}}</ref>: Էդվարդի ավագ քույրը՝ Ջեսիկան, աշխատում է ԱՄՆ-ի կենտրոնական դաշնային դատարանում, [[Վաշինգտոն ԿՇ]]<ref name="handelsblatt.com"/>:
 
Էդվարդ Սնոուդենի մանկությունն անցել է Էլիզաբեթ Սիթիում<ref name=":0">{{Cite web|title = Эдвард Сноуден: разочарованный информатор|url = http://www.bbc.com/russian/international/2013/06/130610_whistleblower_snowden_profile|website = BBC Русская служба|accessdate = 2015-12-06}}</ref>, ապրել է Մերիլենդում՝ Ազգային անվտանգության ծառայության գրասենյակի մոտակայքում (Ֆորտ-Միդ)։
[[1999]] թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Էլիքոթ Սիթի (Ellicott City, Maryland), Մերիլենդ նահանգ։ Մերիլենդում սովորել է ինֆորմատիկա Anne Arundel Community College քոլեջում<ref name="autogenerated2">{{cite news | url=http://usnews.nbcnews.com/_news/2013/06/10/18882615-what-we-know-about-nsa-leaker-edward-snowden?lite | title=What we know about NSA leaker Edward Snowden | publisher=NBC News | date=հունիսի 10, 2013 | last=Tracy | first=Connor}}</ref>, բայց միանգամից չի ստացել դիպլոմը։ Հոր խոսքերով, հիվանդության պատճառով մի քանի ամիս դասերը բաց է թողել, բայց դասերին վերադառնալուց անմիջապես հետո տեղի քաղաքային քոլեջում հանձնել է General Educational Development-ի թեստերը<ref name="Greenwald">{{Cite web|title = Edward Snowden: the whistleblower behind the NSA surveillance revelations|url = http://www.theguardian.com/world/2013/jun/09/edward-snowden-nsa-whistleblower-surveillance|website = the Guardian|accessdate = 2015-12-06|first = Glenn|last = Greenwald|first2 = Ewen|last2 = MacAskill|first3 = Laura Poitras in Hong|last3 = Kong}}</ref><ref name="misinformation">{{cite news |url= http://www.mediaite.com/tv/edward-snowdens-father-speaks-out-to-fox-about-media-misinformation-asks-son-to-stop-leaking/ |title=Edward Snowden's Father Speaks Out To Fox About Media 'Misinformation,' Asks Son To Stop Leaking |publisher=Mediaite |date=մայիսի 26, 2013 |accessdate=հունիսի 19, 2013}}</ref><ref name="USA Today 2013-06-09">{{cite news |last= Leger |first=Donna Leinwand |title=NSA contractor: 'I know I have done nothing wrong' |url= http://www.usatoday.com/story/news/nation/2013/06/09/edward-snowden-guardian-interview/2405873/ |work=USA Today |location= Washington DC |date=հունիսի 9, 2013 |accessdate=հունիսի 9, 2013}}</ref>: [[2011]] թվականին ուսումը շարունակել է [[Լիվերպուլի համալսարան]]ում՝ մասնագիտանալով համացանցային հեռահաղորդակցութան ոլորտում և ստանալով մագիստրոսի կոչում<ref>{{cite news |page= 3 |url= http://abcnews.go.com/Blotter/us-fears-edward-snowden-defect-china-sources/story?id=19389672&page=3 |title=U.S. Fears Edward Snowden May Defect to China: Sources |publisher=ABC News |date=հունիսի 13, 2013 |accessdate=հունիսի 19, 2013}}</ref>:
 
[[2004]]-ի [[մայիսի 7]]-ից մինչև [[սեպտեմբերի 28]]-ը<ref>По более ранним утверждениям Сноудена в интервью «Gardian», его служба проходила в 2003 году</ref> ծառայել է ԱՄՆ-ի զինված ուժերում<ref name="Washington"/><ref name="nyt-ambition" />: Սնոուդենի խոսքերով, ինքը բանակ է գնացել՝ ցանկանալով մասնակցություն ունենալ Իրաքյան պատերազմին, որովհետև ինքը «զգացել է, որ որպես մարդ, պարտավոր է օգնել մարդկանց՝ ազատվելու ճնշումներից»<ref name="Greenwald"/>: Ծառայությունը թողել է զինավարժության ընթացքում երկու ոտքի վնասման պատճառով<ref name=":0" /><ref name=lenta.about.2013-06-10>{{Cite web|url=http://lenta.ru/articles/2013/06/11/snowden/|title=Не сиделось на Гавайях|author=Людмила Лягушкина.|date=2013-06-11|publisher=Lenta.ru|accessdate=2013-06-25|lang=ru|archiveurl=http://www.webcitation.org/6HkLVma3k|archivedate=2013-06-30}}</ref>: Այդպես չի ավարտել զինվորական կրթությունը<ref name="Washington"/><ref name="nyt-ambition" />: Այնուհետև աշխատել է Ազգային Անվտանգությանանվտանգության համակարգում՝ սկսելով կարիերան Մերիլենդի համալսարանի տարածքում գտնվող գաղտնի օբյեկտի պաշտպանությունից<ref name=lenta.about.2013-06-10/><ref name="guardian.2013.06.09">[http://www.guardian.co.uk/world/2013/jun/09/edward-snowden-nsa-whistleblower-surveillance Edward Snowden: the whistleblower behind the NSA surveillance revelations] // Guardian, 2013-06-09: «After that, he got his first job in an NSA facility, working as a security guard for one of the agency’s covert facilities at the University of Maryland. From there, he went to the CIA, where he worked on IT security. … By 2007, the CIA stationed him with diplomatic cover in Geneva, Switzerland.»; [http://inosmi.ru/world/20130610/209891913.html перевод ИноСМИ]</ref><ref>[http://www.washingtonpost.com/world/national-security/investigators-looking-at-how-snowden-gained-access-at-nsa/2013/06/10/83b4841a-d209-11e2-8cbe-1bcbee06f8f8_story_1.html Investigators looking into how Snowden gained access at NSA] // Washington Post, 2013-06-10: «University spokesman Brian Ullmann confirmed that in 2005, Snowden worked for less than a year as a „security specialist“ for the school’s Center for Advanced Study of Language. The university-affiliated center, founded in 2003, is not a classified facility.»</ref>: Ստացել է [https://en.wikipedia.org/wiki/Sensitive_Compartmented_Information Sensitive Compartmented Information] և [https://en.wikipedia.org/wiki/Security_clearance#Top_Secret Security clearance] մակարդակներ մուտք գործելու թույլտվություն<ref name="reuters.usis.2013-06-21">[http://www.reuters.com/article/2013/06/21/us-usa-security-usis-idUSBRE95J13120130621 U.S. contractor that vetted Snowden is under investigation] // Reuters, 2013-06-21: «Snowden had a Top Secret/Sensitive Compartmented Information level clearance. …. there are now concerns that USIS may not have carried out its background check into Snowden in an appropriate or thorough manner.»</ref>: Փորձագետների կարծիքով Սնոուդենին հասանելի է եղել ոչ միայն բացարձակ գաղտնի տեղեկատվությունը, այլև «Հատուկ հետախուզական» տեղեկատվությունը, որոնք պարունակել են ԱՄՆ-ի և նրա դաշնակիցների հետախուզական գործողությունների տեխնիկական մանրամասնություննրը։ [[Հավայան կղզիներ]]ում Ազգային Անվտանգությանանվտանգության բազայում աշխատելու ժամանակ Սնոուդենը 25 գործընկերներից 20-ին համոզում է իրեն տրամադրել վերջիններիս անձնական հաշիվներն ու գաղտնաբառերը՝ ասելով, որ դրանք իրեն անհրաժեշտ են աշխատանքի համար<ref>[http://www.washingtonpost.com/world/national-security/exclusive-snowden-persuaded-other-nsa-workers-to-give-up-passwords--sources/2013/11/07/6bfa9a54-4828-11e3-bf0c-cebf37c6f484_story.html EXCLUSIVE-Snowden persuaded other NSA workers to give up passwords -sources - The Washington Post]</ref>:
 
Ազգային Անվտանգությանանվտանգության համակարգում ծառայելուց հետո աշխատել է [[ԿՀՎ]]-ի ինֆորմացիոն անվտանգության բաժանմունքում, մասնավորապես 2007 թվականի [[մարտ]]ից մինչմինչև [[փետրվար]] աշխատել է որպես [[Ազգերի լիգա]]յում ԱՄՆ դիվանագիտական կազմի մշտական ներկայացուցիչ ([[Ժնև]])<ref name="guardian.2013.06.09"/><ref name="bbc.about.2013-06-10">[http://www.bbc.co.uk/russian/international/2013/06/130610_whistleblower_snowden_profile.shtml|title=Эдвард Сноуден: разочарованный информатор|date=2013-06-10|publisher=Русская служба Би-би-си|accessdate=2013-06-25|lang=ru|archiveurl=http://www.webcitation.org/6HkLTs78q|archivedate=2013-06-30]</ref><ref name=reuters.geneva.2013-06-27>[http://www.reuters.com/article/2013/06/27/us-usa-security-snowden-switzerland-idUSBRE95Q0RV20130627 Swiss to press U.S. further on Snowden’s time in Geneva] // Reuters, 2013-06-27: «Snowden … worked in Geneva between 2007 and 2009.»</ref><ref>[http://abcnews.go.com/blogs/headlines/2013/06/switzerland-questions-u-s-over-cia-drunk-driving-gambit/ Snowden’s CIA Drunk Driving Claim Questioned] // ABCNews, 2013-06-12 «Swiss foreign ministry confirmed that he publicly held the position of „an attaché“ with the permanent U.S. mission to the United Nations in Geneva from March 2007 to February 2009.»</ref><ref>[http://www.thelocal.ch/20130611/bern-seeks-us-response-over-alleged-spying Bern seeks US response over alleged bank spying] // The Local, 11 Jun 2013: «The Swiss foreign ministry told AFP… that Snowden was accredited as a diplomatic attache at the US permanent mission to the United Nations in Geneva from March 2007 to February 2009.»</ref>: Նրա աշխատանքը կապված է եղել համակարգչային ցանցի անվտանգության ապահովման հետ<ref name=lenta.about.2013-06-10/>:
 
[[2009]]-ից թվականից Էդվարդը հրաժարական է տվել և սկսել է աշխատել խորհրդատվական ընկերություններում, աշխատելով Ազգային Անվտանգությանանվտանգության հետ, սկզբում Dell ընկերությունում, ապա Booz Allen Hamilton ֆիրմայում (3 ամսից պակաս մինչև 2013 թվականի հունիս)<ref>[http://ria.ru/world/20130610/942413321.html Работодатель информатора Guardian обещает помочь расследованию, 2013-06-10, РИА Новости, 2014-09-08]</ref>:
 
Էդվարդ Սնոուդենի հիմնական նախասիրություններից մեկը [[ճապոներեն]]ն է և առհասարակ արևելաասիական զանգվածային [[մշակույթ]]ը, այդ թվում՝ [[անիմե]]ն, համակարգչային խաղերը և մարտարվեստը<ref name="reuters" /><ref name="japantimes" />, որոնցով նա հետաքրքրվել սկսել է հետաքրքրվել, երբ աշխատել է Ճապոնիայում[[Ճապոնիա]]յում տեղակայված ԱՄՆ-ի ռազմական բազայում և սովորել է ճապոներեն<ref>{{cite web
|url = http://bigstory.ap.org/article/ap-impact-snowdens-life-surrounded-spycraft
|title = AP IMPACT: Snowden's Life Surrounded By Spycraft
 
== Ծառայության հանդեպ վերաբերմունքի փոփոխություն ==
Ամերիկյան հետախուզական մարմիններում աշխատելու գործընթացում Սնոուդենը ավելի շատ զարմացրեց իր գործողություններով։ Այսպես, իր խոսքերով<ref name=QuardianSnowden>{{Cite web|url=http://www.guardian.co.uk/world/2013/jun/09/edward-snowden-nsa-whistleblower-surveillance|title=Edward Snowden: the whistleblower behind the NSA surveillance revelations|author=[[:en:Glenn Greenwald|Glenn Greenwald]], Ewen MacAskill, [[:en:Laura Poitras|Laura Poitras]].|date=2013-06-10|publisher=The Guardian|accessdate=2013-06-25|lang=en|archiveurl=http://www.webcitation.org/6HkLXoo3Y|archivedate=2013-06-30}}</ref>, [[2007]] թվականին ինքը դարձել է այն բանի ականատես, թե ինչ եղանակով են ԿՀՎ-ի աշխատակիցները առևանգում [[Շվեյցարական բանկ]]ի աշխատակիցին։աշխատակցին։ Սկզբում նրանք միտումնավոր խմեցրին նրան, ապա համոզեցին մեքենա նստել և գնալ տուն։ Այն պահին, երբ նրան ձերբակալում են ոչ սթափ վիճակում մեքենա վարելու համար, ԿՀՎ-ի գործակալները նրան օգնություն առաջարկեցին, որի դիմաց կարողացան ստանալ բանկի գաղտնի համակարգ մուտք գործելու հնարավորություն։
 
«Ժնևում իմ տեսածների մեծամասնության շնորհիվ ես իրապես ազատվեցի այն պատրանքներից, թե ինչպես է գործում իմ կառավարությունը և թե ինչ է տալիս դա աշխարհին», - ավելի ուշ պատմել է Էդվարդը։ «Ես հասկացա, որ ես մաս եմ կազմում այն ամենի, ինչինչն ավելի շատ վնաս է հասցնում, քան օգուտ է տալիս»<ref name=QuardianSnowden/>:
{{oq|en|Much of what I saw in Geneva really disillusioned me about how my government functions and what its impact is in the world... I realised that I was part of something that was doing far more harm than good<ref name=QuardianSnowden/>}}
Ըստ Էդվարդի խոսքերի, երբ ինքն առաջին անգամ մտածել է ծառայողական գաղտնիքների առևանգման մասին, չի արել դա երկու պատճառով։ Նախ՝ «ԿՀՎ-ի գաղտնիքների մեծամասնությունը վերաբերում է անհատների, այլ ոչ թե մեքենաների կամ համակարգերի: Եվ ես ինձ հանգիստ չէի զգա՝ բացահայտելով այն, ինչը կարող էր վնասել որևէ մեկին»:
76

edits