«Բալի»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 1531 բայտ ,  1 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
}}
 
'''ԲալինԲալի,''' կղզի [[Մալայան արշիպելագ|Մալայան արշիպելագում]], փոքր [[Զոնդյան կղզիներ|Զոնդյան կղզիների]] խմբում, [[Ինդոնեզիա]]յի կղզեհամանուն նահանգնահանգի է։կազմում։ Հարավային ափը ողողում է [[Հնդկական օվկիանոս|Հնդկական օվկիանոսը]], հյուսիսայինը՝ [[Խաղաղ օվկիանոս|Խաղաղ օվկիանոսի]] [[Բալի (ծով)|Բալի]] ծովը։ Արևմուտքում [[Ճավա]] կղզուց առանձնացված է համանուն նեղուցով, արևելքում [[Լոմբոկ]] կղզուց առանձնացված է [[Լոմբոկի նեղուց|Լոմբոկի նեղուցով]]։ Նահանգը ներառում է Բալիի կղզին և մի քանի ավելի փոքր հարևան կղզիներ, մասնավորապես [[Նուսա Պենիդան]], [[Նուսա Լեմբոնգան]] և [[Նուսա Քենինգան]]: Այն գտնվում է [[Լեսեր Սանդա]] կղզիների ամենա արևմտյանամենաարևմտյան մասում, [[Ճավա]]յի արևմուտքի և [[Լոմբոկ]]ի արևելքի մեջտեղում։ Մայրաքաղաքը [[Դենպասար|Դենպասարն]] է, գտնվում է կղզու հարավային մասում։
3,890,757 բնակչությունով [[2010]] մարդահամարում, իսկ ներկայումս 4,225,000 որպես 2014-ի հունվար, կղզին տուն է շատ Ինդոնեզիայի Հինդու փոքրամասնության համար։ Ըստ [[2010]]-ի մարդահամարի Բալիի բնակչության 83,5%-ը ուղորդվումուղղորդվում է Բալիյան Հինդուիզմով<ref name=census2010>[http://sp2010.bps.go.id/index.php/site/tabel?tid=321&wid=0 Penduduk Menurut Wilayah dan Agama yang Dianut] (2010 Census). bps.go.id</ref>, 13,4%-ը Իսլամով, 2,5%-ը Քրիստոնեությամբ, իսկ 0,5%-ը Բուդդիզմով։
 
Բալին հայտնի տուրիստական ուղղություն է և հրչակավորհռչակավոր է նրա բարձր զարգացած արվեստների համար, ներառում է ազգային պար, քանդակ, նկարչություն, կաշեգործություն, մետաղամշակում և երաժշտություն։ [[Ինդոնեզիա]]յի միջազգային ֆիլմի փառատոնը կազմակերպվում է ամեն տարի Բալիում։ Սկսած 20-րդ դարի վերջերից նահանգը վերելք է ապրել տուրիզմով։
 
Բալին [[Կորալ Տրինգալ]]ի մասն է, տարածքը ամենաբարձր կենսաբազմազանության հետ ծովային տեսակ է։ Այս տարածքը ազատ է կարող ես գտնել ավելի քան 500 ստորջրյա ժայռի մարջանյա կառույցի տեսակ։ Համեմատության համար, սա մոտավորապես 7 անգամ մեծ է այնքան որքան ամբողջ [[Կարիբյան ծով]]ը:
 
[[Մպու Սինդոկ]]ի մեծ քույրը, [[Մահենդրատա]]ն, ամուսնագելամուսնացել է Բալիի թագավոր [[Ուդայանա Ուարադեուա]]յի հետ մոտավորապես [[989]]-ին, նշելով ծնունդը [[Աիրլանգա]]յում մոտավորապես
[[1001]]-ին։ Այս ամուսնությունը նաև բերել է ավելի շատ [[Հինդուիզմ]]ի և [[Ճավա]]յցիների մշակույթը Բալի։ Արքայազն [[Սակալենդուկիրանա]]ն հայտնվեց [[1098]]-ին։ [[Սուրադիպա]]ն գահակալել է [[1115]]-ից [[1119]]-ը, իսկ [[Յայասակտի]]ն [[1146]]-ից մինչև [[1150]]: [[Յայապանգուս]]ը հայտնվում է առձանագրություններովարձանագրություններով [[1178]] և [[1181]]-ի արանքում, մինչ [[Ադիկունտիկետանա]]ն և նրա որդին [[Պարամեսվարա]]ն [[1204]]-ին։
 
== Անտիկ Բալի ==
Ք.Ա. 2000 թվականից Բալին բնակեցվել է ավստրոնեզյան մարդկանցով, ովքեր ներգաղթել էին Հարավ արևմտյանՀարավ–արևմտյան [[Ասիա]]յի և [[Օվկիանիա]]յի միջով Հարավ արևմտյանՀարավ–արևմտյան Ծովային [[Ասիա]]յում։ Մշակութային և լեզվական բալիիցիները սերտորեն կապված են [[Ինդոնեզիա]]յի կղզեախմբի, [[Մալաթիա]]յի, [[Ֆիլիպիններ]]ի և [[Օվկիանիա]]յի մարդկանց հետ։ Անտիկ Բալիում գոյություն ունեին 9 [[հինդու]] աղանդներ, այսինքն [[Պաստուպատա]], [[Բհաիրավա]], [[Սիուա Շիդանտա]], [[Ուաիսնաուա]], [[Բոդա]], [[Բրահմա]], [[Ռեսի]], [[Սորա]] և [[Գանապատյա]]։ Ամեն աղանդ բացում է իր աթենական դատարանը, հատուկ աստվածությունը, որպես նրա մարդկային աստվածություն։ Արձանագրությունները [[896]]-ից և [[911]]-ից չի նշում թագավորը, մինչ [[914]],երբ նշվում էր [[Շրի Կեսարիվարմա]]ն։ Նրանք նաև բացահայտեցին Բալիի անկախությունը հստակ բարբառը, երբ միաժամանակ կիրառվում էր [[բուդիզմ]] և [[սիվաիզմ]]։
 
== Անկախությունը Հոլանդիայից ==
Բալիի կենտրոնական լեռները ներառում են 3,000 մետրը ավելի բարձրացող մի քանի լեռնագագաթներ։ Ամենաբարձրը [[Ագունգ]] լեռն է (3,031 մետր), հայտնի է որպես «մայր լեռ», որը գործող հրաբուխ է։ Լեռների շարքը կենտրոնից դեպի արևմտյան կողմ, [[Ագունգ]] լեռան հետ արևմուտքի ամենաբարձր լեռնագագաթն է։ Բալիի հրաբխային բնությունը ունի իր նպաստելի բացառիկ պտղաբերությունը և իր լեռան շարքերը ապահովում են բարձր տեղումների քանակը, այն աջակցում է բարձր արդյունավետ գյուղատնտեսությանը։ Լեռների հարավը լայն, կայուն նվազման տարածք է, որտեղ աճում է Բալիի ամենամեծ բրինձի մշակաբույսերը։ Լեռների հյուսիսային կողմի լանջերին ավելի շատ թեք է ծովից և կղզու սուրճ արտադրող հիմնական տարածքը, երկայնքի բրինձով, բանջարեղենով և խոշոր եղջերավոր անասուններով։ Ամենաերկար գետը՝ [[Այունգ]] գետը, հոսում է մոտավորապես 75 կմ։
 
Կղզին շրջակայված է մարջանյա ստորջրյա ժայռերով։ ԾովափներըԾովափերը հարավում հակված են ունենալու սպիտակ ավազ մինչ դրանք հյուսիսում և արևելքում ունեն սև ավազ։ Բալին չունի խոշոր ներքին ջրային ուղիներ, չնայած որ [[Հո]] գետը նավարկելի է փոքր մակույկ նավերի կողմից։ Սև ավազով ծովափները [[Պասուտ]]ի և [[Կլաինդուկու]]ի արանքը լինում է զարգացած տուրիզմի համար, բայց առանձին ծովեզրյա [[Տահան Լոթ]]ի տաճարից, նրանք դեռ չեն օգտագործել բազմանշանակ տուրիզմի համար։
[[Պատկեր:MountAgung.jpg|մինի|Ագունգ լեռ, ամենաբարձր լեռնագագաթը Բալիում]]
 
 
== Կլիմա ==
Բալիի [[Կլիմա|կլիման]] [[Հասարակածային մուսոնային կլիմա|հասարակածային մուսսոնային]] է․ սեզոնային սովորական չորս բաժանման փոխարեն այստեղ առկա են միայն երկուսը՝ չոր (հունիս-հոկտեմբեր) և խոնավ (նոյեմբեր-մարտ), ամենաշատ տեղումները լինում են հունվար-փետրվար ամիսներին: Բալիի որոշ շրջանների՝ կլիմայի առումով տարբերությունը գրեթե աննկատ է։ Խոնավ սեզոնի ընթացքում տեղումները տեղային են, որպես կանոն, գիշերը և կարճատև (1-2 ժամ)՝ ամպրոպային տեղատարափերի տեսքով: Լինելով պարզապես 8 աստիճան հասարակածի հարավում,հարավում՝ Բալին ունի բոլորովին նույն կլիման տարվա ընթացքում։ Օրվա ժամանակընթացքում ջերտմաստիճանըջերմաստիճանը ցածրում տարբերվում է բարձրից 20-ից 33 աստիճան ցելսուսով, չնայած որ այն կարող է լինել ավելի զով, քան լեռներում։ Արևմտյան մուսոնը տեղում է մոտավորապես հոկտեմբերից ապրիլ և այն կարող է բերել արտահայտիչ անձրև, հատկապես դեկտեմբերից մինչև մարտ։ [[Մուսոն]]ի ժամանակահատվածում, դրսում խոնավությունը համեմատաբար ցածր է և անձրև տեղալու հավանականությունը քիչ է դաշտավայրի տարածքում։
 
== Միջավայր ==
[[Պատկեր:1 bali rice terrace 2011.jpg|մինի|Բրնձի տափակ տանիքները Բալիում]]
Ամենավատ էրոզիաները տեղի են ունեցել [[Լեբի]] ծովափում, որտեղ ամեն տարի ցամաքից 7 մետր վերև կորեցվում է։ Տասնամյակ առաջ, այս ծովափը օգտագործվել է սուրբ ուխտագնացությունների համար ավելի քան 10,000 մարդկանցով, բայց նրանք հիմա հերացվելհեռացվել են դեպի Մասկետի ծովափ։ Որովհետև ավելի շահագործվող է տուրիստի արդյունաբերության կողմից, որը ծածկում է մեծ ցամաքային տարածքը, 400 գետերից 200-ը չորացած կղզու վրա և ուսումնասիրության հիման վրա, Բալիի հարավային մասը պետք է պակասի ջրի ցամաքային մասը 2,500 լիտր մաքուր ջրով յուրաքանչյուր վայրկյան 2015-ից։
== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}
3564

edits