«Պրուսիայի թագավորություն»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
[[Պատկեր:1856 Colton Map of Prussia and Saxony, Germany - Geographicus - Prussia-colton-1856.jpg|մինի|Պրուսիայի քարտեզը|300x300փքս]]'''Պրուսիայի թագավորությունը''' ({{lang-de|Königreich Preußen}}), Գերմանական [[միապետություն]] 1701 – 1918 թթ. մինչ [[Գերմանիա]]յի պարտությունը [[Առաջին համաշխարհային պատերազմ]]ում, այն գրավում էր [[Գերմանական կայսրություն|Գերմանական կայսրության]] տարածքի երկու երրորդը։
'''Պրուսիայի թագավորություն''' ({{lang-de|Königreich Preußen}}), Գերմանական [[միապետություն]] 1701-1918 թվականներից մինչ [[Գերմանիա]]յի պարտությունը [[Առաջին համաշխարհային պատերազմ]]ում, այն գրավում էր [[Գերմանական կայսրություն|Գերմանական կայսրության]] տարածքի երկու երրորդը։
 
==Պատմություն==
===1701 Բրանդենբուրգի վերելք===
 
=== 1701 Բրանդենբուրգի վերելք ===
Ֆրիդրիխ Վիլհելմ I-ը Բրանդենբուրգ-Պրուսիայի «Մեծ կուրֆյուրստը», մահացավ 1688 թվականին։ Նրա ժառանգությունը անցնում է որդուն, Ֆրիդրիխ III-ին (1688—1701), որը դարձավ Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ I (1701—1713)։
 
Ի բացառության Պրուսիա դքսությանը, Բրանդենբուրգի բոլոր հողերը Սրբազան Հռոմեական Կայսրության կազմում էին, որը ձևականորեն պատկանում էր Գաբսբուրգներին։ Քանի որ կայսրության մեջ կար միայն մեկ գերմանացիների թագավոր, Ֆրիդրիխը համաձայն Լեոպոլդ I կայսրի հրամանի թագադրվում է, որպես Պրուսիայի թագավոր (1701 թվականի հունվարի 18-ին)։ Պրուսական թագավորները մինչ 1772 թվականը կրում էին թագավոր Պրուսիայում տիտղոսը։ Ստեղծված պետությունը ստացավ իր ճանաչումը 1713 թվականին Ուտրեխտյան պայմանագրով։
 
====1702—1740 Թագավորության1702-1740․ թագավորության աճ ====
 
Նորաստեղծ թագավորությունը շատ աղքատ էր և դանդաղ էր ապաքինվում 30-ամյա պատերազմից հետո։1708-ին Պրուսիա դքսության բնակչության մոտ մեկ երրորդը դարձավ ժանտախտի զոհ, ժանտաղտը 1710 թվականին հասավ Պրենցլաու, բայց վերջի վերջո նահանջեց, չհասնելով մայրաքաղաք Բեռլինը, որը տեղակայված էր ընդամենը 80 կմ հեռու։
 
Շվեդիայի հետ պատերազմից և հաղթանակից հետո (1700-1721)։ Պրուս-Շվեդական պայմանագրով, ստորագրված Ստոկհոլմում 1720 թվականի հունվարին Պրուսիային են անցնում Շեցինը և ուրիշ տարածքներ։
 
====1740—1760 1740-1760 Սիլեզիայի պատերազմներ ====
 
1740 թվականին Ֆրիդրիխ II-ը զբաղեցրեց գահը։ Օգտագործելով 1537 թվականի պայմանագիրը, ըստ որի Սիլեզիան պետք է անցներ Բրանդենբուրգին Պյաստերի տոհմի ընդհատումից հետո, Ֆրիդրիխ մեծը մտնում և գրավում է Սիլեզիան։ Ավստրիան ստիպված ավարտում է պատերազմը 1742 թվականին՝ զիջելով որոշ տարածքներ։