«Ալեքսանդր I»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
== Ռուս-պարսկական պատերազմ (1804-1813) ==
{{Հիմնական հոդված|Ռուս-պարսկական պատերազմ (1804-1813)}}
 
=== Արևելյան Վրաստանի միացումը ===
Կայսր եղբայրները շարունակել են իրենց նախորդների նվաճողական քաղաքականությունը։ Ռուսաստանը ընդարձակում է իր տիրույթները [[հարավ]]ում և [[արևմուտք]]ում։ Կայսր թագադրվելու առաջին իսկ տարում՝ [[1801]] թվականին, Ալեքսանդրը Ռուսաստանին է միացնում Արևելյան [[Վրաստան]]ը՝ [[Քարթլի-Կախեթի թագավորություն]]ը, իսկ 3 տարի անց՝ [[1804]] թվականին, սկսում է [[Ռուս-պարսկական պատերազմ (1804—1813)|ռուս-պարսկական առաջին պատերազմը]]։
 
== Ռուս-թուրքական պատերազմ (1806-1812) ==
 
{{Հիմնական հոդված|Ռուս-թուրքական պատերազմ (1806-1812)}}
 
=== Բուխարեստի հաշտությունը ===
[[1806]] թվականին, ռուս-պարսկական պատերազմի ընթացքում, [[Անգլիա]]յի և [[Ֆրանսիա]]յի հրահրմամբ, Օսմանյան կայսրությունը պատերազմ է հայտարարում Ռուսաստանին։ Դա թվով 6-րդ ռուս-թուրքական պատերազմն էր, որ ավարտվեց [[1812]] թվականին՝ Ռուսաստանի փայլուն հաղթանակով։ Ռուսները ոչ միայն չկորցրին [[Ղրիմ]]ը և [[Սև ծով]]ի հյուսիսային ափերը, այլև նվաճեցին [[Մոլդավիա]]յի ժամանակակից տարածքը՝ [[Բեսարաբիա]]ն։ [[Ռուսական կայսրություն|Ռուսական կայսրության]] հաջորդ քայլը պետք է լիներ Սև ծովի արևելյան՝ կովկասյան ափերին իր տիրապետության հաստատումը։
== Ռուս-շվեդական պատերազմ (1808-1809) ==
{{Հիմնական հոդված|Ռուս-շվեդական պատերազմ (1808-1809)}}
 
=== Ֆրիդրիխսհամի հաշտությունը ===
[[Պատկեր:Youngemperoralexander.jpg|մինի|ձախից|Ալեքսանդր Պավլովիչ՝ արքայազն ժամանակ, Եկատերինա II-ի կիսանդրու հետ]]
[[1808]]-[[1809]] թվականներին տեղի է ունենում ռուս-շվեդական հերթական պատերազմը, և Ռուսաստանը ստիպված է լինում պատերազմել 3 ճակատով։ Սակայն ռուսական զորքերը պարտության են մատնում [[Շվեդիա]]յին, և [[1809]] թվականին նրանից խլում [[Ֆինլանդիա]]յի իշխանությունը։ Ռուսական պետությունը վերածվում է անհաղթելի ու անընդհատ հզորացող տերության։ Նրա բանակը Եվրոպայում ձեռք է բերում անհաղթելիի համբավ։ [[1809]] թվականին Ալեքսանդրը թագադրվում է նաև որպես [[Ֆինլանդիայի մեծ իշխանություն|Ֆինլանդիայի մեծ իշխան]]։
 
=== Ռուս ժողովրդի Հայրենական պատերազմը ===
{{Հիմնական հոդված|Հայրենական պատերազմ (1812)}}
 
== Գրականություն ==
 
* Cate, Curtis. The War of the Two Emperors։ The Duel between Napoleon and Alexander։ Russia, 1812 (1985)
* Chapman, Tim (2001). Imperial Russia, 1801–1905 (illustrated, reprint ed.). Routledge. p. 29. ISBN 978-0-415-23110-7.
* ''Аммон Ф. Г.'' [https://www.academia.edu/28680398/В_фаворе_у_кесаря_Александр_I_и_Аракчеев В фаворе у кесаря: Александр I и Аракчеев]
* [http://www.rulex.ru/01010228.htm Большой Русский Биографический Словарь]
* [http://runivers.ru/lib/book4711/ ''Богданович М. И.'' История царствования императора Александра I и России в его время: В 6 т. — СПб.: Тип. Ф. Сушинского, 1869—1871.] на сайте [[Руниверс]]
* [http://memoirs.ru/texts/ZurnalAlexRS1874.htm ''Журнал высочайшего торжества бракосочетания Их Императорских высочеств благоверного государя великого князя Александра Павловича и благоверной государыни великой княжны Елисаветы Алексеевны, сентября с 28-го — октября по 12-е число 1793 года, при дворе Её Императорского Величества происходило следующее: Месяц сентябрь, 1793 г.'' // Русская старина, 1874. — Т. 9. — №. 3. — С. 524—531. — В ст.: Торжество бракосочетания В. К. Александра Павловича. 1793.], [http://memoirs.ru/texts/ZurAlexRS187494.htm № 4. — С. 685—696.]
* [http://memoirs.ru/texts/ZURN_ALEX1_810.htm ''Журнал посещения Москвы его императорским величеством Александром I и краткого его пребывания в сем первопрестольном граде в 1809 году.'' — М.: В Универс. Тип., 1810. — 30 с.]
* [http://www.memoirs.ru/rarhtml/1298KernAP.htm ''Керн А. П.'' Воспоминания Анны Петровны Керн. Три встречи с императором Александром Павловичем. 1817—1820 гг. // Русская старина, 1870. — Т. 1. — Изд. 3-е. — Спб., 1875 — С. 230—243.]
* [http://memoirs.ru/texts/Metternich_IV80n1.htm ''Меттерних К. В. фон.'' Император Александр I. Портрет, писанный Меттернихом в 1829 году // Исторический вестник, 1880. — Т. 1. — № 1. — С. 168—180.]
* [http://runivers.ru/lib/book4718/ ''Михайловский-Данилевский А. И.'' Император Александр I и его сподвижники в 1812, 1813, 1814, 1815 годах: В 6 т. — СПб.: Тип. Карла Крайя, 1845—1849.] на сайте [[Руниверс]]
* ''[http://www.oldchisinau.com/buildings/alexander1.html Памятник Императору Александру I в Кишинёве.]''
* [http://www.memoirs.ru/rarhtml/1179Tarasov.htm ''Тарасов Д. К.'' Воспоминания моей жизни, Записки почетного лейб-хирурга Д. К. Тарасова. 1782—1866 / Сообщ. А. Д. Тарасов // Русская старина, 1871. — Т. 4. — № 9. — С. 223—261; № 12. — С. 597—645; 1872. — Т. 5. — № 3. — С. 355—388; Т. 6. — № 8. — С. 99-162.]
* ''[[Ստելլա Գերվաս|Ghervas, Stella]]''. Réinventer la tradition. Alexandre Stourdza et l’Europe de la Sainte-Alliance. — {{P.}}։ Honoré Champion, 2008. — ISBN 978-2-7453-1669-1
* [http://www.simvolika.org/project02_07.htm АЛЕКСАНДР I БЛАГОСЛОВЕННЫЙ. Издание, учрежденной по Высочайшему повелению министром народного просвещения, постоянной комиссии народных чтений. Санкт-Петербург. В типографии Гогенфельден и Ко.(Вас. Остр., 3 л., №44).1873.]
 
{{Ռուսաստանի կայսրեր}}
 
{{Արտաքին հղումներ}}