«Դմիտրի Մենդելեև»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
չ
[[պատկեր:Mendeleev icebreaker.jpg|270px|left|thumb| Դ. Մենդելեևի կողմից XX դարասկզբին նախագծված սառցահատ: Գիտնականի գծագրերով մոդելը պատրաստվել է Ա. Դուբրավինի ղեկավարությամբ 1969 թվականին: Դ. Մենդելեևի արխիվ-թանգարան: ([[Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարան|ՍՊՊՀ]])]]
Երբ Դ. Մենդելեևը 1870-ականների վերջերին զբաղվում էր միջավայրի դիմադրության ուսումնասիրմամբ, նա միտք արտահայտեց նավերի փորձարկման համար նախատեսված փորձնական ջրամբարի կառուցան համար: Սակայն միայն 1893 թվականին, Ծովային նախարարության ղեկավար [[Նիկոլայ Չիխաչյով]]ի խնդրանքով գիտնականը գրեց «Նավային մոդելների փորձարկման համար ջրամբարի մասին» և «Ջրամբարի դիրքի մասին» գրառումները, որտեղ խոսեց ոչ միայն ջրամբարի, որպես գիտա-տեխնիակական ծրագրի մասի, ստեղծման հեռանկարի մասին, որը ներառում էր ռազմա-տեխնիկական նավաշինության և առևտրային կտրվածքով խնդիրների լուծում, այլև որ այն հնարավորություն կտար գիտական հետազոտություններ կատարել:
Դ. Մենդելեևը զբաղվելով լուծույթների ուսումնասիրմամբ, 1880-ականների վերջին մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերում ծովաջրի խտությանը, որը Ս. Մակարովը իր [[Վիտյազ (հետախուզական ռազմանավ, 1883)]] հետախուզական ռազմանավով շուրջերկրյա նավագնացության ժամանակ էր հաշվել: Այդ թանկարժեք տվյալները բարձ գնահատականի արժանացան Դ. Մենդելեևի կողմից, ով ներառեց դրանք տարբեր ջերմաստիճանների դեպքում ծովաջրի խտության ամար աղյուսակում, որը տեղ էր գտել գիտնականի «Ջերմաաստիճանի բարձրացումից ջրի խտության փոփոխությունը» հոդվածի մեջ: Ա. Մակարովի հետ, ծովային հրետանու համար նախատեսված վառոդի մշակման ժամանկժամանակ առաջացած համագործակցությունը շարունակելով, Դ. Մենդելեևը միանում է [[Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս|Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսում]] սառցահատման կազմակերպման արշավին:
Ա. Մակարովի կողմից այս արշավի գաղափարը պաշտպանվեց Դ. Մենդելեևի կողմից, ով այսպիսի նախաձեռնությունը իրական ճանապարհ էր համարում մի շարք կարևոր տնտեսական պրոբլեմների լուծման համար՝ [[Բերինգի նեղուց]]ի կապը այլ ռուսական ծովերի հետ, սկիզբ կդներ Հյուսիսային ծովային ճանապարհի հմնադրմանը, որը [[Սիբիր]]ի և [[Հեռավոր Հյուսիս]]ի շրջանները մատչելի կդարձներ:
{{quote|Ձեր գաղափարը փայլուն է,&nbsp;— գրում է նա Ս.&nbsp;О.&nbsp;Մակարովին,&nbsp;— շուտ թե ուշ իրականանալու է ու վեր է ածվելու ոչ միայն գիտա-աշխարհագրական խոշոր նշանակության գործի, այլև գործնական նշանակություն է ունենալու:<ref name="let"/>}}