«Անտանանարիվու»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 10 350 բայտ ,  1 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
| կայք = http://www.antananarivo.mg
}}
'''Անտանանարիվու''' (մինչև 1970-ական թվականները '''Տանանարիվե''', '''Տանա'''; {{lang-mg|Antananarivo}})), [[Մադագասկար]]ի և համանուն պրովինցիայի մայրաքաղաքը։ Բնակչությունը՝ 1.39 մլն մարդ։
 
'''Անտանանարիվու'''<ref>{{Աշխարհի քարտեզ|2010|158}}</ref><ref>{{Արտասահմանյան երկրների աշխարհագրական անունների բառարան|7—31|Антананари́ву}}</ref> ({{lang-mg|Antananarivo}}, Тананари́ве, {{lang-fr|Tananarive}}, Та́на, {{lang-fr2|Tana}}) Մադագասկարի մայրաքաղաքը և նույնանուն նահանգի [[տնտեսական կենտրոնը]]: Հիմնադրվել է [[17-րդ դար]]ի առաջին կեսում [[մերինաներ]]ի [[Անդրիանզակա]] թագավորի կողմից։ Մերինաների լեզվով քաղաքի անվանումը նշանակում է «1000 գյուղ» կամ «1000 զինվորների քաղաք»։Բնակչությունը 2015 թվականի տվյալներով 2 610 000 մարդ: Տեղակայված է Մադագասկար կղզու կենտրոնական մասում, {{нп5|Высоком плато|բարձր լեռնային||Central Highlands (Madagascar)}}, ծովի մակերևույթից 1240–1470 մետր բարձրության վրա: Երկաթուղային և մայրուղային հանգույց է: Անտանանարիվու երկաթուղին կապված է արևելյան ափի (Թումասինան քաղաքում), Ալաուտրա լճի շրջանի (քաղաք [[Амбатундразака|Ամբատունդրազակա]]) և Անցիրաբա քաղաքի հետ: Մայրաքաղաքի ավտոճանապարհները այն կապում են բոլոր նահանգների հետ: Անտանանարիվույում է գտնվում [[Իվատու միջազգային օդանավակայանը]]<ref name=bre>{{БРЭ|статья=Антананариву |ссылка= |id=695633 |автор=Виноградова Н. В. |том=2 |страницы=22—23 |год=2005 }}</ref>:
Հիմնադրվել է [[17-րդ դար]]ի առաջին կեսում [[մերինաներ]]ի [[Անդրիանզակա]] թագավորի կողմից։ Մերինաների լեզվով քաղաքի անվանումը նշանակում է «1000 գյուղ» կամ «1000 զինվորների քաղաք»։
 
== Պատմություն ==
 
Հիմնադրվել է 17 դարի առաջին կեսին {{нп5|Двенадцать священных холмов Имерины|Անալամանգա բլուրի ||Twelve sacred hills of Imerina}} վրա՝ [[Имерина|Իմերինի]] {{нп5|Андриандзака| Անդրիանձակի||Andrianjaka}} արքայի կողմից(մոտ 1612–1630): 1794 թվականից Իմերինի մայրաքաղաք, հետո Մադագասկարի թագավորություն (Մալագասկյան թագավորություն): 1896 թ. Ֆրանսիական գաղութացումից եւ թագուհի Ռանավալունայի III (1883-1897 թթ.) տապալումից հետո քաղաքը կոչվում էր Թանանարիվե, որը պահպանվեց մինչեւ 1975թվականը: Այն Մադագասկար գաղութի մայրաքաղաքն էր:
1960 թվականի հունիսից անկախ Մալագասյան Հանրապետության մայրաքաղաք, 1975 թվականի դեկտեմբերից՝ Մադագասկարի Ժողովրդավարական Հանրապետության մայրաքաղաք, 1992 թվականի սեպտեմբերից՝ Մադագասկարի Հանրապետության<ref name="bre" />:
 
== Ճարտարապետություն ==
Երկար ժամանակ քաղաքում գործնականում քարե շինություններ չեն եղել, բացառությամբ [[Րիվա|Ռիվայի]] թագավորական պալատի ([[1828 год|1828]] թվական, վերակառուցվել է 1880-ական թթ.), քանի որ դրա շինարարությունը արգելվել էր 1825 թվականին Ռանավալունայի թագուհու հրամանով:
Քաղաքը գտնվում է երեք բլուրների վրա՝ միմյանց հետ փոխկապակցված թունելների և աստիճանների համակարգով: Այն ընդգրկում է հին շինություններ, պատմական հուշարձաններ և եվրոպական ոճի ժամանակակից շինություններ: Գերակշռում են ցածրահարկ շենքերը: Ամենաբարձր կետում տեղակայված է Ռուվայի շրջանի թագավորների հին նստավայրը, երկրի վարչապետի պալատական շենքերը: Քաղաքի կենտրոնում՝ {{нп5|Անուսի|||Lake Anosy}} լճի շրջանում, տեղակայված են ժամանակակից գրասենյակային շենքեր: Արդյունաբերական տարածքները գտնվում են մայրաքաղաքի հյուսիսում, արեւմուտքում եւ արեւելքում: Բնակավայրերը զբաղեցնում են լեռների լանջերը<ref name="bre" />:
 
== Կրթություն: Գիտության և մշակույթի օջախներ ==
Անտանանարիվույում են գտնվում Մադագասկարի գլխավոր համալսարանները, կրթության օջախները, գրադարանները և թանգարանները՝ {{нп5|Մալագասիայի կրթության ակադեմիան|||Malagasy Academy}} (1902 թվականից), [[Անտանանարիվույի համալսարանը]] (1961 թվականից), {{нп5|Մադագասկարի Ազգային գրադարանը||National Library of Madagascar}} (1961 թվականից), {{нп5||Մադագասկարի Ազգային արխիվը|||National Archives of Madagascar}} (1958 թվականից)<ref name=bremad>{{БРЭ |статья=Мадагаскар |id=2154502 |автор=Климанова О. А., Шлёнская С. М. и др. |том=18 |страницы=413-421 |год=2011 }}</ref>, Պատմության թանգարանը, որը բացվել է Ռուվայում 1897 թվականից, {{нп5|Անտանանարիվույի Համալսարանի Արվեստի և հնագիտության թանգարանը||||University of Madagascar's Museum of Art and Archaeology}}<ref name=bre />:
Անտանանարիվույում անց են կացվում «Հիրա Քասի» ({{lang-mg|Hira Gasy}}, 1960 թվականից) ազգային թատրոնի դրամատիզացված թատերական երգ ու պարի ներկայացումները, «Ժաննեթ» ({{lang-fr|troupe Jeannette}}, 1929 թվականից) և «Անտանանարիվու թատրոն» ({{lang-mg|Antananarivo Teatra}}) թատերական ընկերությունների ներկայացումները <ref name=bre /><ref name=bremad />: Անտանանարիվույում է գտնվում աստղադիտարանը {{нп5|Обсерватория Антананариву|обсерватория|fr|Observation d'Antananarivo}}, {{нп5|Цимбазаза|«Ցիմբազազա» բուսաբանական և կենդանաբանական այգին||Botanical and Zoological Garden of Tsimbazaza}}<ref name=bre />.
 
== Տնտեսություն ==
Անտանանարիվուն երկրի տնտեսական, ֆինանսական, վարչական և առևտրային կենտրոնն է:Անտանանարիվույում կան սննդամթերքի, կաշվի, հագուստի, փայտամշակման եւ տպագրական արդյունաբերության ձեռնարկություններ, ինչպես նաեւ մեքենաների հավաքման գործարան եւ շինանյութերի արտադրություն<ref name=bre />.
Անտանանարիվույում է գտնվում Մադագասկարյան ավանդական {{нп5|Зума (рынок)|«Զումա» շուկան|fr|Zoma (marché)}} .
 
== Կլիմա ==
Անտանանարիվոյի կլիման շատ համաչափ ու մեղմ է, որը պայմանավորված է ծովի մակարդակից բավական զգալի բարձր գտնվելը, (գրեթե 1300 մետր) և կղզին շրջապատող ծովերի մեղմացնող ազդեցությամբ:
Խոնավ եղանակը տևում է հոկտեմբերից մինչև ապրիլ, չոր եղանակը՝ մայիսից սեպտեմբեր: Չոր եղանակին հատուկ են տաք ցերեկները և սառը գիշերները:
 
{{Եղանակի աղյուսակ
| վայր = Անտանանարիվու
| աղբյուր =
 
| հունվ_միջ = 20.8 | հունվ_միջ_տեղ = 340
| փետ_միջ = 20.8 | փետ_միջ_տեղ = 290
| մարտ_միջ = 20.7 | մարտ_միջ_տեղ = 191
| ապր_միջ = 19.5 | ապր_միջ_տեղ = 55
| մայ_միջ = 17.3| մայ_միջ_տեղ = 19
| հուն_միջ = 15.1| հուն_միջ_տեղ = 4
| հուլ_միջ = 14.3| հուլ_միջ_տեղ = 8
| օգոս_միջ = 14.9| օգոս_միջ_տեղ = 6
| սեպ_միջ = 16.8| սեպ_միջ_տեղ = 10
| հոկ_միջ = 18.7| հոկ_միջ_տեղ = 68
| նոյ_միջ = 20.1| նոյ_միջ_տեղ = 135
| դեկ_միջ = 20.7| դեկ_միջ_տեղ = 311
| տարի_միջ = 18.3| տարի_միջ_տեղ = 1437
 
| հունվ_միջ_նվազ = 17.3| հունվ_միջ_առավ = 26.6
| փետ_միջ_նվազ = 17.3| փետ_միջ_առավ = 26.5
| մարտ_միջ_նվազ = 17.0| մարտ_միջ_առավ = 26.5
| ապր_միջ_նվազ = 15.4| ապր_միջ_առավ = 25.5
| մայ_միջ_նվազ = 13.2| մայ_միջ_առավ = 23.7
| հուն_միջ_նվազ = 10.9| հուն_միջ_առավ = 21.2
| հուլ_միջ_նվազ = 9.9| հուլ_միջ_առավ = 20.6
| օգոս_միջ_նվազ = 10.3| օգոս_միջ_առավ = 21.7
| սեպ_միջ_նվազ = 11.4| սեպ_միջ_առավ = 24.2
| հոկ_միջ_նվազ = 13.6| հոկ_միջ_առավ = 26.0
| նոյ_միջ_նվազ = 15.2| նոյ_միջ_առավ = 27.0
| դեկ_միջ_նվազ = 16.7| դեկ_միջ_առավ = 27.2
| տարի_միջ_նվազ = 14.0| տարի_միջ_առավ = 24.7
 
| հունվ_բ_նվազ = 10.9| հունվ_բ_առավ = 33.0
| փետ_բ_նվազ = 11.0| փետ_բ_առավ = 32.0
| մարտ_բ_նվազ = 10.0| մարտ_բ_առավ = 33.0
| ապր_բ_նվազ = 9.0| ապր_բ_առավ = 31.8
| մայ_բ_նվազ = 4.0| մայ_բ_առավ = 30.2
| հուն_բ_նվազ = 2.0| հուն_բ_առավ = 32.6
| հուլ_բ_նվազ = 2.0| հուլ_բ_առավ = 27.0
| օգոս_բ_նվազ = 4.4| օգոս_բ_առավ = 28.9
| սեպ_բ_նվազ = 2.3| սեպ_բ_առավ = 32.3
| հոկ_բ_նվազ = 6.0| հոկ_բ_առավ = 33.1
| նոյ_բ_նվազ = 9.3| նոյ_բ_առավ = 33.3
| դեկ_բ_նվազ = 10.5| դեկ_բ_առավ = 32.1
| տարի_բ_նվազ = 2.0| տարի_բ_առավ = 33.3
}}
 
== Ֆիլմում ==
Անտանանարիվույում է տեղի ունենում [[Կազինո Ռոյալ (ֆիլմ, 2006)|Կազինո <<Ռոյալ>>]] ֆիլմի տեսարանը, որտեղ [[Ջեյմս Բոնդ|Ջեյմս Բոնդը]] հետապնդում է ահաբեկիչներին:
 
== Քույր քաղաքներ ==
521

edits