«Իդեալական գազի վիճակի հավասարում»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
No edit summary
No edit summary
{{թերմոդինամիկա}}
'''Իդեալական գազի վիճակի հավասարում''', ''' իդեալական [[գազ]]ի վիճակի հավասարում(Կլապեյրոնի հավասարում''', Մենդելեև-Կլապեյրոնի հավասարում (), որն անվանվել է դրանց հայտնաբերող<nowiki/>[[Բենուա Պոլ Էմիլ Կլապեյրոն|Բ. Կլապեյրոնի]] և [[Դմիտրի Մենդելեև|Դ. Ի. Մենդելեևի]] անունով), իդեալական [[գազ]]ի վիճակի հավասարում.անունով։
 
:Հավասարումն ունի հետևյալ տեսքը՝
:<math>pV = nRT </math>
 
որտեղ p-ն [[ճնշում]]ն է, V-ն՝ գազի [[մոլային ծավալ]]ը, T-ն՝ բացարձակ [[ջերմաստիճան]]ը, R-ը՝ [[ունիվերսալ գազային հաստատուն]]ը։ը{{math|''R'' i [[մոլային զանգված]]ով իդեալական գազի կամայական M զանգվածի համար Կլապեյրոնի հավասարումն ունի MpV{{=RT տեսքը}} {{formatnum:8.3144598}}(V-ն գազի ծավալն է48)}}։ Կլապեյրոնի հավասարումից բխում են [[Բոյլ-Մարիոտի օրենք]]ը, [[Գեյ-Լյուսակի օրենք]]ը և իդեալական գազերին վերաբերող մասնավոր այլ օրենքներ։ ԿլայպերոնիԿլապեյրոնի հավսարումովհավասարումով որոշակի ճշտությամբ նկարագրվում են փոքր խտության իրական գազերը բարձր ջերմաստիճանների դեպքում։
 
{{Уравнения состояния}}
Քանի որ, <math>V_M=\frac{V}{\nu},</math> (որտեղ <math>\nu=\frac{m}{M}</math> -ը նյութի քանակն է, <math>m</math>-ը զանգվածը, <math>M</math>-ը մոլային զանգվածը) վիճակի հավասարումը կարելի է գրել
'''[[Уравнение состояния|Уравне́ние состоя́ния]] [[Идеальный газ|идеа́льного га́за]]''' (иногда '''уравнение [[Менделеев, Дмитрий Иванович|Менделеева]] — [[Клапейрон, Бенуа Поль Эмиль|Клапейрона]]''' или '''уравнение Клапейрона'''<ref>{{ФЭ|том=2 |страницы= 371|автор= |статья =Клапейрона уравнение|ссылка=http://www.femto.com.ua/articles/part_1/1635.html}}</ref>) — формула, устанавливающая зависимость между [[давление]]м, [[молярный объём|молярным объёмом]] и [[абсолютная температура|абсолютной температурой]] [[идеальный газ|идеального газа]]. Уравнение имеет вид:
: <math>p\cdot V_M= R\cdot T,</math>
где
* <math>p</math> — [[давление]],
* <math>V_M</math> — [[молярный объём]],
* <math>R</math> — [[универсальная газовая постоянная]] ({{math|''R'' {{=}} {{formatnum:8.3144598}}(48)}} {{Дробь|[[Джоуль|Дж]]|(моль∙К)}}),
* <math>T</math> — [[абсолютная температура]], [[Кельвин|К]].
 
Так как <math>V_M=\frac{V}{\nu},</math> (где <math>\nu=\frac{m}{M}</math> — [[количество вещества|количество молей газа]], <math>m</math> — масса, <math>M</math> — [[молярная масса]]) уравнение состояния можно записать в виде:
: <math>p\cdot V=\frac{m}{M}R\cdot T,</math>
 
:կամ <math>p\cdot V_M= R\cdotn k T,</math>
или в виде
: <math>p= n k T,</math>
 
гдеորտեղ <math>n = N/V</math> —-ատոմների концентрацияկոնցենտրացիան атомовէ, <math>k = \frac{R}{N_A}</math>-Բոլցմանի — [[постоянная Больцмана]]հաստատուն.
 
Այս հավասարումը կոչվում է Մենդելեև-Կլապեյրոնի հավասարում։.
Эта форма записи носит имя уравнения (закона) Клапейрона — Менделеева.
 
Կլապեյրոնի հավասարման հաստատունը այնքան էլ հաստատուն չէր, քանի որ անհրաժեշտ էր հաշվել յուրաքանչյուր գազի համար․
 
Уравнение, выведенное Клапейроном, содержало некую неуниверсальную газовую постоянную <math>r,</math> значение которой необходимо было измерять для каждого газа:
: <math>p\cdot V = r\cdot T.</math>
Менделеев же обнаружил, что <math>r</math> прямо пропорциональна <math>\nu,</math> коэффициент пропорциональности <math>R</math> он назвал '''универсальной газовой постоянной'''.
 
Մենդելեևը հայտնաբերեց, որ <math>r</math>-ը ուղիղ համեմատական է <math>\nu</math>-ին և համեմատականության գործակից <math>R</math>-ը անվանեց '''ունիվերսալ գազային հաստատուն։'''
== Связь с другими законами состояния идеального газа ==
 
В случае постоянной массы газа уравнение можно записать в виде:
== Կապ իդեալական գազի վիճակի մյուս հավասարումների հետ ==
Հաստատուն զանգվածի դեպքում հավասարումն ունենում է հետևյալ տեսքը․
: <math>\frac{p\cdot V}{T}=\nu\cdot R,</math>
: <math>\frac{p\cdot V}{T}=\mathrm{const}.</math>
Последнее уравнение называют ''объединённым газовым законом''. Из него получаются законы Бойля — Мариотта, Шарля и Гей-Люссака:
: <math>T=\mathrm{const}\Rightarrow p\cdot V=\mathrm{const}</math> — ''[[закон Бойля — Мариотта]]''.
: <math>p=\mathrm{const}\Rightarrow\frac{V}{T}=\mathrm{const}</math> — ''[[Закон Гей-Люссака]]''.
: <math>V=\mathrm{const}\Rightarrow\frac{p}{T}=\mathrm{const}</math> — ''закон [[Шарль, Жак Александр Сезар|Шарля]]'' (второй закон Гей-Люссака, [[1808]] г.)
 
В форме пропорцииՎերջին <math>\frac{p_1\cdot V_1}{T_1}= \frac{p_2\cdot V_2}{T_2}</math>հավասարումը կոչվում этотէ законմիացյան удобенգազային дляօրենք։ расчётаԴրանից переводаստացվում газаէ изԲոյլ-Մարիոտի, одногоՇառլի состоянияև вԳեյ-Լյուսակի другое.օրենքները։
: Բոյլ—Մարիոտի օրենք՝ <math>T=\mathrm{const}\Rightarrow p\cdot V=\mathrm{const}</math> — ''[[закон Бойля — Мариотта]]''.
: Գեյ-Լյուսակի՝ <math>p=\mathrm{const}\Rightarrow\frac{V}{T}=\mathrm{const}</math> — ''[[Закон Гей-Люссака]]''.
: Շառլի օրենք՝ <math>V=\mathrm{const}\Rightarrow\frac{p}{T}=\mathrm{const}</math>․(Գեյ-Լյուսակի երկրորդ [[1808]] թվական.)
 
Այդ օրենքը հարմար է տարբեր վիճակների անցման տեսանկյունից։
 
Քիմիայի տեսանկյունից այս օրենքը կարող է հնչել այլ կերպ․
 
СՌեակցիայի точкиմեջ зренияմտնող химикаգազերի этотծավալները, законնույն можетպայմանների звучатьդեպքում( несколькоջերմաստիճան, иначе:ճնշում) объёмыհարաբերում են իրար և առաջացող գազանման միացումների ծավալներին ինչպես ամբողջ թվեր։объёмы вступающих в реакцию газов при одинаковых условиях (температуре, давлении) относятся друг к другу и к объёмам образующихся газообразных соединений как целые числа. Например, 1 объём [[водород]]а соединяется с 1 объёмом [[хлор]]а, при этом образуются 2 объёма [[хлороводород]]а:
 
: <chem>{H_2} + Cl_2 -> 2 HCl.</chem>
4703

edits