«Արցախյան ազատամարտ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Հետ է շրջվում 6165019 խմբագրումը, որի հեղինակն է՝ 87.241.188.75 (քննարկում) մասնակիցը
Պիտակ: Վիզուալ խմբագիր Խմբագրում բջջային սարքով Խմբագրում կայքի բջջային տարբերակից դատարկեցում
(Հետ է շրջվում 6165019 խմբագրումը, որի հեղինակն է՝ 87.241.188.75 (քննարկում) մասնակիցը)
Պիտակ: Հետ շրջել
{{Արևմտահայերեն|Արցախեան Ազատամարտ}}
{{Արևմտահայերեն|Արցախեան Ազատամարտ}}'''Արցախյան ազատամարտ''' (նաև ''գոյամարտ'', ''պատերազմ''), [[Արցախ]]ի [[հայ]] բնակչության պայքարն հանուն Հայաստանի հետ միացման և ընդդեմ ադրբեջանական [[ագրեսիա]]յի: Հակամարտության երկրորդ կողմն է [[Ադրբեջան]]ը, որը ձգտում էր նվաճել Արցախը։ [[Չարդախլու]] հայկական գյուղում 1987 թվականին տեղի ունեցած հայ-ադրբեջանական ընդհարումներից Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում սկսվեց հայերի բնաջնջում, ինչից հետո հակամարտությունը աստիճանաբար վերաճեց հայ-ադրբեջանական լայնամասշտաբ պատերազմի։<ref name="usip1-forewrd25">United States Institute of Peace. [http://www.usip.org/pubs/peaceworks/pwks25/forewrd25.html Nagorno-Karabakh: Searching for a Solution. Foreword]</ref><ref name="usip2-chap3">United States Institute of Peace. [http://www.usip.org/pubs/peaceworks/pwks19/chap3_19.html Sovereignty after Empire. Self-Determination Movements in the Former Soviet Union. Hopes and Disappointments: Case Studies]</ref><ref name="hrwcommunal">Human Rights Watch. [http://hrw.org/reports/1995/communal/ Playing the "Communal Card". Communal Violence and Human Rights]</ref><ref>Human Rights Watch. [http://www.hrw.org/reports/1993/WR93/Hsw-07.htm The former Soviet Union. Human Rights Developments]</ref>
{{Տեղեկաքարտ Ռազմական հակամարտություն
| հակամարտություն = Արցախյան գոյամարտ
| պատկեր = [[Պատկեր:Karabakhwar01.jpg|300px]]
| վերնագիր = Վերևից ժամացույցի սլաքով՝ կործանված [[ադրբեջան]]ական [[ՄՏ-ԼԲ|զրահափոխադրիչներ]] ([[2005]]), Սումգայիթում ադրբեջանցիների ձեռքով հոշոտված մայրն ու իր երեխան ([[1988]]), [[T-72|տանկ]]՝ հուշարձան [[Ասկերան]]ում ([[2007]]), [[Արցախի Հանրապետության ինքնապաշտպանական ուժեր|հայ զինվորներ]] ([[1994]]):
| թվական =1988 - 1994
| վայր =[[Հայաստան]]՝ [[Արցախ]], [[Տավուշի մարզ]], [[Զանգեզուր]], [[Գեղարքունիքի մարզ]],[[Վայոց ձորի մարզ]],[[Արարատի մարզ]]
| պատճառ =Ադրբեջանի իշխանությունների հայահալած քաղաքականությունը
|territory=[[Արցախ]]ը դարձել է [[դե ֆակտո]] անկախ հանրապետություն: Բանակցային գործընթացը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև Արցախի ապագայի վերաբերյալ շարունակվում է։
| արդյունք = Հայկական զորքերի հաղթանակ։<br />
Զինադադարի պայմանագիրը ստորագրվել է 1994-ին Հայաստանի, Ադրբեջանի և Արցախի կողմից:
| հրամանատար1 = {{դրոշ|ԼՂՀ}} [[Արցախի Հանրապետություն]]
| հրամանատար2 = {{դրոշավորում|Ադրբեջան}}<br />[[Պատկեր:Flag of Afghanistan 1992 free.png|22px]] [[Մուջահեդին|Աֆղան մուջահեդին]]<ref name="UnholyWars">Cooley .: Unholy Wars: Afghanistan, America and International Terrorism. London: Pluto Press. ISBN 0-7453-1917-3.</ref><br /> [[Պատկեր:Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg|22px]] [[Չեչեն]] ապստամբներ<ref name="Griffin">{{cite book
| last = Griffin
| first = Nicholas
| title = Caucasus: A Journey to the Land Between Christianity and Islam
| publisher = University of Chicago Press
| date = 2004
| location = Chicago
| pages = 185–186
| isbn = 0-2263-0859-6 }}</ref>
|combatant1='''Հայկական կողմ'''<br />
{{դրոշավորում|Հայաստան}}<br />
{{դրոշավորում|ԼՂՀ}}&nbsp;<br />
{{դրոշ|Վրաստան|1990}} [[Ջավախք]]&nbsp;<br />
[[Պատկեր:Armenian Revolutionary Federation Flag.gif|23px]] [[ՀՅԴ]]<ref>[http://commonspace.eu/user_upload/karabakh/4_Armenian_Revolutionary_Federation.pdf Ղարաբաղյան Պատերազմ]</ref><ref>[http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/166_nagorno_karabakh_viewing_the_conflict_from_the_ground.pdf Ղարաբաղյան Պատերազմ]</ref><ref>[http://www.panarmenian.net/arm/politics/news/71828/ Վահան Հովհանիսյանի անդրադարձը]</ref><ref>[http://www.aniarc.am/2015/05/15/arf-300-victims-nk-margaryan/ Հրանտ Մարգարյանի հարցազրույցը]</ref><br/ >
[[Պատկեր:Yezidi Flag SVG.svg|23px]]&nbsp;[[Եզդիներ|Հայաստանի Եզդիների Միություն]]<ref>[http://www.tert.am/en/news/2012/06/07/aziz/523712 Եզդիական համայնք]</ref>
 
'''Աջակիցներ'''<br/ >
 
{{դրոշավորում|Հունաստան}}<br />
{{Դրոշավորում|Ռուսաստան}}
|combatant2='''Ադրբեջանական Կողմ'''<br />
{{դրոշավորում|Ադրբեջան}}&nbsp;<br />
[[Պատկեր:Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg|23px]] [[Չեչեններ|Չեչեն գրոհայիններ]]<ref>[http://www.specnaz.ru/article/?933 ]</ref><br />
[[Պատկեր:MHP flag.svg|23px]] [[Բոզկուրտ|Գորշ Գայլեր]]<ref>[http://web.archive.org/web/20080130121758/http://www.sakharov-center.ru/publications/azrus/az_015.htm]</ref>
[[Պատկեր:UNSO-flag.svg|23px]] [[ՈՒՆԱ-ՈՒՆՍՕ]]<ref>{{cite book|last=Azadian|first=Edmond Y.|title=History on the Move: Views, Interviews and Essays on Armenian Issues|year=1999|publisher=[[Wayne State University Press]]|isbn=9780814329160|page=173|quote<!-- =But as subsequent events evolved it became all too apparent that Ukraine has steadfastly stood behind Azerbaijan in the Nagorno-Karabagh conflict all along. ...it was reported from Stepanakert that Ukraine had shipped 40 tanks to Azerbaijan. Later that number was raised to 59. Ukraine had also supplied Azerbaijan with Mig-21 attack places. -->}}</ref>
 
'''Աջակիցներ'''<br/ >
{{դրոշավորում|Թուրքիա}}<br />
{{դրոշավորում|ԽՍՀՄ}}<br/ >
{{դրոշավորում|Ռուսաստան}}<br />
{{դրոշավորում|Պակիստան}}<br />
{{դրոշավորում|Իսրայել}}
 
|commander1= {{դրոշ|ԼՂՀ}} [[Սամվել Բաբայան (ռազմական գործիչ)|Սամվել Բաբայան]],<br />{{դրոշ|ԼՂՀ}} [[Լեոնիդ Ազգալդյան]],<br />{{դրոշ|ԼՂՀ}} [[Մոնթե Մելքոնյան]],<br />{{դրոշ|Հայաստան}} [[Հմայակ Հարոյան]],<br />{{դրոշ|Հայաստան}} [[Վազգեն Սարգսյան]],<br />{{դրոշ|Հայաստան}} [[Արկադի Տեր-Թադևոսյան]],<br />{{դրոշ|Հայաստան}} [[Անատոլի Զինևիչ]]
|commander2= {{դրոշ|Ադրբեջան}} [[Իսգանդար Համիդով]],<br />{{դրոշ|Ադրբեջան}} [[Սուրաթ Հուսեյնով]],<br />{{դրոշ|Ադրբեջան}} [[Ռահիմ Գազիև]],<br />[[Պատկեր:Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg|22px]] [[Շամիլ Բասաև]]
|ուժեր1 = 20,000
|ուժեր2 = 76,000
|կորուստներ1= 5 856<ref>[http://www.sumgait.info/caucasus-conflicts/nagorno-karabakh-facts/nagorno-karabakh-facts-14.htm հայկական կողմի կորուստներ]</ref>
|կորուստներ2= 30 000 - 35 000<ref>[http://lenta.ru/news/2014/01/13/list/ ադրբեջանական կողմի կորուստներ]</ref>
}}
 
{{Արևմտահայերեն|Արցախեան Ազատամարտ}}'''Արցախյան ազատամարտ''' (նաև ''գոյամարտ'', ''պատերազմ''), [[Արցախ]]ի [[հայ]] բնակչության պայքարն հանուն Հայաստանի հետ միացման և ընդդեմ ադրբեջանական [[ագրեսիա]]յի: Հակամարտության երկրորդ կողմն է [[Ադրբեջան]]ը, որը ձգտում էր նվաճել Արցախը։ [[Չարդախլու]] հայկական գյուղում 1987 թվականին տեղի ունեցած հայ-ադրբեջանական ընդհարումներից Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում սկսվեց հայերի բնաջնջում, ինչից հետո հակամարտությունը աստիճանաբար վերաճեց հայ-ադրբեջանական լայնամասշտաբ պատերազմի։<ref name="usip1-forewrd25">United States Institute of Peace. [http://www.usip.org/pubs/peaceworks/pwks25/forewrd25.html Nagorno-Karabakh: Searching for a Solution. Foreword]</ref><ref name="usip2-chap3">United States Institute of Peace. [http://www.usip.org/pubs/peaceworks/pwks19/chap3_19.html Sovereignty after Empire. Self-Determination Movements in the Former Soviet Union. Hopes and Disappointments: Case Studies]</ref><ref name="hrwcommunal">Human Rights Watch. [http://hrw.org/reports/1995/communal/ Playing the "Communal Card". Communal Violence and Human Rights]</ref><ref>Human Rights Watch. [http://www.hrw.org/reports/1993/WR93/Hsw-07.htm The former Soviet Union. Human Rights Developments]</ref>
 
== Արցախյան գոյամարտը 20-րդ դարի սկզբում ==