«Դմիտրի Մենդելեև»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (46.71.26.191 (քննարկում) մասնակցի խմբագրումները հետ են շրջվել Ավետիսյան91 մասնակցի վերջին տարբերակին։)
Պիտակ: Հետշրջում SWViewer [1.2]
{{Տեղեկաքարտ Գիտնական
| բնագիր անուն = Дмитрий Менделеев
}}'''Դմիտրի Իվանովիչ Մենդելեև''' ({{lang-ru|Дмитрий Иванович Менделеев}} (1834 թվական հունվարի 27 [փետրվարի 8], Տոբոլսկ — 1907 թվական հունվարի 20 [փետրվարի 2 ], Սանկտ-Պետերբուրգ), {{ԱԾ}}), ռուս գիտնական-հանրագետ՝ [[Քիմիա|քիմիկոս]], [[ֆիզիկոքիմիկ]], [[ֆիզիկոս]], [[Երկրաբանություն|երկրաբան]], [[Տնտեսագիտություն|տնտեսագետ]], նավթային մասնագետ, [[Չափագիտություն|չափագետ]], [[տնտեսագետ]], [[սարքաշինարար]], [[Տեխնոլոգիա|տեխնոլոգ]], բազմակողմանի գիտնական, [[ուսուցիչ]], [[Գյուտարարություն|գյուտարար]]։ [[Սանկտ-Պետերբուրգի համալսարան]]ի պրոֆեսոր, Սանկտ-Պետերբուրգի Գիտությունների Ակադեմիայի թղթակից անդամ։ [[1869]] թվականին բացահայտել է [[քիմիական տարրեր]]ի [[Պարբերական համակարգ|պարբերականության]] օրենքը՝ [[Բնագիտություն|բնագիտության]] հիմնական օրենքներից մեկը։ Թողել է մոտ 500 տպագիր աշխատություններ, որոնց մեջ է դասական ''«Քիմիայի հիմունքները»''՝ առաջին կառուցվածքային շարադրանքը անօրգանական քիմիայից։
 
Դ. Ի. Մենդելեևը գիտության շատ բնագավառների հիմնարար հետազոտությունների հեղինակ է, ինչպիսիք են [[քիմիա]]ն, [[քիմիական տեխնոլոգիաներ]]ը, [[ֆիզիկա]]ն, [[չափագիտություն]]ը, [[օդագնացություն]]ը, [[օդերևութաբանություն]]ը, [[գյուղատնտեսություն]]ը, [[տնտեսագիտություն]]ը և այլ գիտություններ, որոնք սերտորեն կապ ունեին [[Ռուսաստան]]ի արտադրողական ուժերի զարգացման կարիքների հետ։ Նա դրել է [[լուծույթներ]]ի տեսության հիմքը, առաջարկել է [[նավթ]]ի բաժանման ֆրակցիոն մեթոդը, հայտնագործել է անծուխ վառոդի տեսակներից մեկը, պրոպագանդել է [[ապարներ|հանքանյութեր]]ի օգտագործումը, երաշտային հողերի ոռոգումը։ [[1865]]-[[1890]] թվականներին եղել է [[Սանկտ-Պետերբուրգ|Պետերբուրգի]] համալսարանի պրոֆեսոր։
 
=== Մենդելեևյան ընթերցումներ ===
1940 թվականին [[Դ. Մենդելեև|Դ. Ի. Մենդելեևի]] անվան Համամիութենական քիմիական ընկերության ղեկավարության կողմից սահմանվեցին հայտնի հայրենական քիմիկոսների և հարակից գիտությունների ([[ֆիզիկա]], [[կենսաբանություն]] և [[կենսաքիմիա]])ներկայացուցիչնեի ամենամյա [[Մենդելեևյան ընթերցում]]ներ զեկուցումներ: Որոնք ընթանում են 1941 թվականից [[Լենինգրադ]]ի, այժմյան [[Սանկտ Պետերբուրգ]]ի պետական համալսարանում՝ Դ. Մենդելեևի ծննդյան օրվա նախօրեին (1834 թվականի թետրվարիփետրվարի 8-ին) և նրա կողմից պարբերական օրենքի հայտնագործմանն օրվան ընդառաջ (1869 թվականի մարտ): Չի անցկացվել [[Հայրենական մեծ պատերազմ]]ի տարիներին, և նորացվել է 1947 թվականին ՀՔԸ-ն Լենինգրադի բաժանմունքում և Լենինգրադի համալսարանում՝ Դ. Մենդելեևիի մահվան 40-ամյակի կապակցությամբ: Չի անցկացվել նաև 1953 թվականին: Դ. Մենդելեևի կողմից պարբերական րենքի հայտնաբերման հարյուրամյակի առթիվ 1968 թվականի անց են կացվել երեք ընթերցումներ՝ մեկը մարտին, երկրորդն ու երրորդը հոկտեմբերին: Մասնակցության համար միակ պահանջը ցանկացողների համար, դա գիտության մեջ ներդրում ունենալն ու գիտությունների դոկտորի կոչումն էր: Մենդելեևյան ընթերցումները իրականացնում էին [[ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի գրադարան|ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի]] նախագահը և փոխնախագահը, թղթակից-անդամներն ու անդամները, նոբելյան դափնեկրերն ու պրոֆեսորներ:
1934 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ-ն մրցանակ սահմանեց, իսկ 1962 թվականին՝ քիմիայի և քիմիական [[տեխնոլոգիա]]ների լավագույն աշխատանքների համար [[Դ. Ի. Մենդելեևի անվան ոսկե շքանշան]]ը:
 
23 502

edits