«Աքեմենյաններ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
{{անաղբյուր}}<br />[[Պատկեր:Persepolis 06.jpg|մինի]]
 
== Աքեմենյանների՝ իբրև արիական ցեղախմբի ծագման մասին հիշատակումներ իրանական աղբյուրներում ==
<br />[[Պատկեր:Persepolis 06.jpg|մինի]]
'''Աքեմենյաններ''', մ.թ.ա. [[550]]-[[330]] թվականների պարսկական թագավորական դինաստիա։ Անունն ստացել են իրենց նախնու՝ պարսկական ցեղերի միության առաջնորդ Աքեմենի անունից։
 
Աքեմենը և նրա սերունդներ [[Թեյսպ|Չիշպիշը]], [[Կյուրոս I]]-ը, [[Կյուրոս Բ Մեծ]]ը եղել են Պարսուա և Անշան երկրների թագավորներ, վասալական կախման մեջ գտնվել [[Ասորեստան]]ի, ապա [[Մարաստան]]ի թագավորներից։ [[Կյուրոս Բ Մեծ]]ը [[550]] թվականին տապալեց [[Մարաստան]]ի թագավորին և նվաճողական արշավանքներով հիմնեց ծավալուն աշխարհակալություն՝ [[Աքեմենյան պետություն]]ը։
 
== Աքեմենյանների պատմությունն ըստ իրանական աղբյուրների ==
 
=== Կյուրոս Մեծի (Քուրոշ) ===
 
Դարեհ I-ը մ.թ.ա. 499 թ.- ին Փոքր Ասիայում և Հունաստանում դիմակայության հանդիպեց, որի ելքն ու լուծումը նա չկարողացավ ռազմական ճանապարհով գտնել (Դարեհ I-ը  մահացավ մ.թ.ա. 490 թ.-ին):<ref>{{Cite book|title=داریوش و ایرانیان.|last=هینتس، والتر.|first=|publisher=تهران: نشر ماهی|year=۱۳۸۷|isbn=شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۹۹۷۱-۲۰-۳.|location=|pages=127}}</ref>
 
 
 
 
 
 
=== Քսերքսես I-ը (Քսերքս - Շերշեզ կամ Խշայարշան I) ===
[[Պատկեր:Perspolis.jpg|մինի|Սյան [[խոյակ]] [[Պերսեպոլիս|Պերսեպոլիսում]]]]
 
Հպատակ ժողովուրդներն էլ, չնայած իրենց կրոնի ու հավատալիքների առումով սահմանափակումներ չունեին, բայց, խստորեն հետևելով թագավորի օրենքներին ու հրամանին՝ հավատարիմ էին արքայության միասնականության և ամբողջականության պահպանմանը: Նրանց՝ պարտականությունների կատարման հավատարմության հաստատակամության լավագույն օրինակներից մեկն էլ Դարեհի պալատի կառուցման աշխատանքներին այս ժողովուրդների համագործակցությունն ու աջակցումն է: Դարեհից մնացած կավե տախտակների վրա արված արձանագրությունները լավագույնս ի ցույց են դնում Դարեհի Շուշի պալատի կառուցման գործում այս ցեղերի արհեստավորների ցուցաբերած դերն ու մասնակցությունը<ref>{{Cite book|title=راهنمای مستند تخت جمشید.|last=شاهپور شهبازی.|first=علیرضا|publisher=نیاد پژوهشی پارسه-پاسارگاد. تهران: انتشارات سفیران و انتشارات فرهنگسرای میردشتی،|year=۱۳۸۴|isbn=شابک ‎۴-۶-۹۱۹۶۰-۹۶۴.|location=|pages=19}}</ref>:
== Աքեմենյան արքայության կազմի մեջ մտնող հպատակ երկրներն ու ժողովուրդներըժողովուրդներ ==
Աքեմենյան արքայության կազմի մեջ մտնող հպատակ երկրների անունները, որոնք գրված են Նախշե Ռոսթամում գտնվող Դարեհ Մեծի  դամբարանին պատկանող արձանագրության մեջ հետևյալն են՝
 
Տես նաև. [[Աքեմենյան պետություն]]
 
== Աքեմենյանների ցանկ ==
== Աքեմենյանները ==
<table>
<tr>
 
<references /><br />
== Գրականություն ==
== '''Օգտագործված աղբյուրների և գրականության ցանկ''' ==
 
 
بروسیوس، ماریا. ''ایران باستان''. ترجمهٔ عیسی عبدی. چاپ ۱. تهران: نشر ماهی، ۱۳۸۸.شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۹۹۷۱-۴۹-۰.
 
بیانی، شیرین. ''تاریخ ایران باستان (۲): از ورود آریایی‌ها به ایران تا پایان هخامنشیان''. چاپ هفتم. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها، ۱۳۹۰.شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۴۵۹-۶۹۸-۸.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE+%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86+%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86+%28%DB%B2%29%3A+%D8%A7%D8%B2+%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF+%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7+%D8%A8%D9%87+%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86+%D8%AA%D8%A7+%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86+%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86&rft.aulast=%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C&rft.aufirst=%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86&rft.au=%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%8C+%26%2332%3B%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86&rft.date=%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B0&rft.place=%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86&rft.pub=%5B%5B%D8%B3%D9%85%D8%AA%7C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86+%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87+%D9%88+%D8%AA%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%86+%DA%A9%D8%AA%D8%A8+%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85+%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%5D%5D&rft.isbn=%DB%B9%DB%B7%DB%B8-%DB%B9%DB%B6%DB%B4-%DB%B4%DB%B5%DB%B9-%DB%B6%DB%B9%DB%B8-%DB%B8&rfr_id=info:sid/fa.wikipedia.org:%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AC%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D9%88%D9%85"></span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4+%D9%88+%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&rft.aulast=%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B3&rft.aufirst=%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1&rft.au=%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B3%D8%8C+%26%2332%3B%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1&rft.date=%DB%B1%DB%B3%DB%B8%DB%B7&rft.place=%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86&rft.pub=%D9%86%D8%B4%D8%B1+%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C&rft.isbn=%DB%B9%DB%B7%DB%B8-%DB%B9%DB%B6%DB%B4-%DB%B9%DB%B9%DB%B7%DB%B1-%DB%B2%DB%B0-%DB%B3&rfr_id=info:sid/fa.wikipedia.org:%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AC%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D9%88%D9%85"></span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=%D8%A7%D8%B2+%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86+%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4&rft.aulast=%DA%A9%D8%AE&rft.aufirst=%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%AF+%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C&rft.au=%DA%A9%D8%AE%D8%8C+%26%2332%3B%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%AF+%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C&rft.date=%DB%B1%DB%B3%DB%B7%DB%B9&rft.place=%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86&rft.pub=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF&rfr_id=info:sid/fa.wikipedia.org:%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4_%DB%8C%DA%A9%D9%85"></span>هینتس، والتر. ''داریوش و ایرانیان''. ترجمهٔ پرویز رجبی. تهران: نشر ماهی، ۱۳۸۷.شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۹۹۷۱-۲۰-۳.کخ، هاید ماری. ''از زبان داریوش''. ترجمهٔ پرویز رجبی. تهران: کارنگ، ۱۳۷۹.جعفری دهقی، محمود. ''بازشناسی منابع و مآخذ تاریخ ایران باستان''. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، ۱۳۹۱.شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۴۵۹-۷۸۰-۰.
 
هینتس، والتر. ''داریوش و ایرانیان''. ترجمهٔ پرویز رجبی. تهران: نشر ماهی، ۱۳۸۷.شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۹۹۷۱-۲۰-۳.کخ، هاید ماری. ''از زبان داریوش''. ترجمهٔ پرویز رجبی. تهران: کارنگ، ۱۳۷۹.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4+%D9%88+%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86&rft.aulast=%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B3&rft.aufirst=%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1&rft.au=%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B3%D8%8C+%26%2332%3B%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1&rft.date=%DB%B1%DB%B3%DB%B8%DB%B7&rft.place=%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86&rft.pub=%D9%86%D8%B4%D8%B1+%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C&rft.isbn=%DB%B9%DB%B7%DB%B8-%DB%B9%DB%B6%DB%B4-%DB%B9%DB%B9%DB%B7%DB%B1-%DB%B2%DB%B0-%DB%B3&rfr_id=info:sid/fa.wikipedia.org:%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AC%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D9%88%D9%85"></span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=%D8%A7%D8%B2+%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86+%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4&rft.aulast=%DA%A9%D8%AE&rft.aufirst=%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%AF+%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C&rft.au=%DA%A9%D8%AE%D8%8C+%26%2332%3B%D9%87%D8%A7%DB%8C%D8%AF+%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C&rft.date=%DB%B1%DB%B3%DB%B7%DB%B9&rft.place=%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86&rft.pub=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%DA%AF&rfr_id=info:sid/fa.wikipedia.org:%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4_%DB%8C%DA%A9%D9%85"></span>جعفری دهقی، محمود. ''بازشناسی منابع و مآخذ تاریخ ایران باستان''. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، ۱۳۹۱.شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۴۵۹-۷۸۰-۰.
 
<br />
[[Կատեգորիա:Աքեմենյաններ| ]]
[[Կատեգորիա:Իրանի պատմություն]]