Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

 
Քաղցկեղի կանխարգելումը ակտիվ միջոցառումների խումբ է, ուղղված քաղցկեղագոյացման ռիսկի նվազեցմանը<ref>{{cite web |url=http://www.mayoclinic.com/health/cancer-prevention/CA00024 |title=Cancer prevention: 7 steps to reduce your risk |publisher=[[Mayo Clinic]] |date=27 September 2008 |accessdate=30 January 2010 |dead-url=no |archive-url=https://web.archive.org/web/20100208082208/http://www.mayoclinic.com/health/cancer-prevention/CA00024 |archive-date=8 February 2010 |df=dmy-all}}</ref>: Քաղցկեղի դեպքերի 70-90%-ը միջավայրի վնասակար գործոնների ազդեցության հետևանք են: Այդ գործոններից շատերը մարդու կողմից կառավարելի են ցանկության դեպքում: Հետևաբար քաղցկեղը պոտենցիալ կանխարգելելի է <ref name=Danaei>{{cite journal |vauthors=Danaei G, Vander Hoorn S, Lopez AD, Murray CJ, Ezzati M |title=Causes of cancer in the world: comparative risk assessment of nine behavioural and environmental risk factors |journal=Lancet |volume=366 |issue=9499 |pages=1784–93 |date=November 2005 |pmid=16298215 |doi=10.1016/S0140-6736(05)67725-2}}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Wu S, Powers S, Zhu W, Hannun YA |title=Substantial contribution of extrinsic risk factors to cancer development |journal=Nature |volume=529 |issue=7584 |pages=43–7 |date=January 2016 |pmid=26675728 |pmc=4836858 |doi=10.1038/nature16166|bibcode=2016Natur.529...43W }}</ref>:
 
Քաղցկեղից մահացության 30%-ը հնարավոր է կանխարգելել բացառելով հետևյալ ռիսկի գործոնները. ծխախոտ, ավելորդ քաշ/ճարպակալում, սխալ սննդակարգ, ֆիզիկական ակտիվության բացակայություն, ալկոհոլ, սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակներ և միջավայրի աղտոտվածություն <ref name="Cancer Cancer">{{cite web |url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs297/en/ |title=Cancer |website=World Health Organization |accessdate=9 January 2011 |dead-url=no |archive-url=https://web.archive.org/web/20101229092321/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs297/en/ |archive-date=29 December 2010 |df=dmy-all}}</ref>: Միջավայրի բոլոր վնասակար գործոնները չէ, որ կառավարելի են: Օրինակ՝ երկրագնդի ընդերքից եկող ճառագայթումը կամ ժառանգական գենային խանգարումների հետևանքով առաջացող քաղցկեղները: Սրանք անձի կենսակերպով պայմանավորված չեն:
 
 
=== Պատվաստում===
Պատվաստման միջոցով հնարավոր է կանխել քաղցկեղածին վիրուսներով վարակումը <ref name=vacc_facts_nci>{{cite web |url=https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/vaccines-fact-sheet |title=Cancer Vaccine Fact Sheet |publisher=[[National Cancer Institute|NCI]] |date=8 June 2006 |accessdate=28 March 2018 }}</ref>: Մարդու պապիլոմավիրուսի պատվաստանյութը ([[Գարդասիլ]] կամ Ցերվարիքս) կանխարգելում է արգանդի վզիկի քաղցկեղի առաջացումը <ref name=vacc_facts_nci/>: Հեպատիտ-Բ-ի դեմ պատվաստումը նվազեցնում է հեպատիտ-Բ-ով պայմանավորված լյարդի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը <ref name=vacc_facts_nci/>: Եթե առկա են համապատասխան ռեսուրսներ, ապա հեպատիտ-Բ-ի և մարդու պապիլոմավիրուսի դեմ պատվաստումները խորհուրդ է տրվում իրականացնել քաղցկեղագոյացումը կանխելու համար<ref name="pmid24176569">{{cite journal |vauthors=Lertkhachonsuk AA, Yip CH, Khuhaprema T, Chen DS, Plummer M, Jee SH, Toi M, Wilailak S |title=Cancer prevention in Asia: resource-stratified guidelines from the Asian Oncology Summit 2013 |journal=The Lancet. Oncology |volume=14 |issue=12 |pages=e497–507 |date=November 2013 |pmid=24176569 |doi=10.1016/S1470-2045(13)70350-4}}</ref>:
 
== Սկրինինգ ==
52 229

edits