«Իրավագիտություն»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Արևմտահայերեն|Իրաւաբանութիւն}}
[[Պատկեր:CourtGavel.JPG|250px|աջից]]
'''ԻրավաբանությունԻրավագիտությունը կամ իրավաբանությունը''', գիտություն է իրավունքի մասին։ Իրավաբանները զբաղվում են իրավունքի բնույթի և զարգացման համակարգված պարզաբանմամբ, բացահայտում են այն սկզբունքները, որոնց վրա հիմնված է կամ պետք է հիմնված լինի իրավունքը՝ ներառյալ դրա կապը այլ հաստատությունների և գործելակերպերի, օրինակ՝ բարոյականության հետ, ինչպես նաև բացահայտում են դրա ներքին գործելակերպը։ «Իրավունքը» կարող է լինել փաստական (գործող) և բնական (այստեղից է «բնական իրավագիտություն») կարևոր ավանդույթը) կամ նույնիսկ ներկայացվել որպես կարգավորիչ օրենսգիրք, որը պաշտոնական իրավական համակարգի բաղկացուցիչ մասը չէ։
 
Կարող է թվալ, թե այս խնդիրների վերացական բնույթը հեռացնում է իրավաբանությունը իրավունքի բովանդակությունից, սակայն սկզբունքները, որոնք իրավաբանությունն ուսումնասիրում կամ նկարագրում է, կազմում են (կարող են կազմել) իրավաբանների գործելակերպի բաղկացուցիչ մասը կամ կիրառվում են (կարող են կիրառվել) [[իրավական համակարգ]]ի շրջանակներում։ Հետևաբար, իրավունքի և իրավագիտության կապը նման է քաղաքականության և քաղաքագիտության կապին։
 
=== Անտիկ շրջան ===
Իրավագիտության տարրերը ծագել են իրավական գիտությունների և [[Օրենսդրություն|օրենսդրության]] զարգացման շրջանում․ [[Իրավունք|իրավունքի]] մասին որոշ տեղեկություններ ընդգրկված են եղել դեռ հնում կրթության ընդհանուր համակարգում։ Ի սկզբանե նրանք մտնում էին կրոնական գիտությունների և [[Փիլիսոփայություն|փիլիսոփայության]] մեջ։ Օրինակ՝ [[Իսրայել|Իսրայելում]] իրավական հանձնարարությունները ուսումնասիրվում էին Մովսեսի օրենքներով։ <nowiki/>[[Հին Հունաստան|Հին Հունական]] [[Ստոիցիզմ|ստոիկյան դպրոցներում]], սովորեցնում են դատական [[հռետորություն]]։ Ի սկզբանե [[Հին Հռոմ|Հին Հռոմում]] իրավունքի իմացությունը հանդիսացել է քրմերի արտոնությունը։
 
Առաջին մասնավոր իրավաբանական դպրոցը, որտեղ ուսուցիչներ կարդում էին էին դասախոսություններ և աշակերտների հետ կազմակերպում քննարկումներ, հիմնադրվել է [[Մազուրեի Սաբին|Մազուրեի Սաբինի]] կողմից (սաբինյան դպրոցը, [[Գայոս Աթեոս Կապիտոն|Կապիտոնի]] դպրոցից շուտ է հիմնադրվել)։