«Վայմարյան հանրապետություն»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
No edit summary
No edit summary
 
1930 թվականից հետո [[Պաուլ ֆոն Հինդենբուրգ|Նախագահ Հինդենբուրգ]]ը վերադարձրեց կանցլերի պաշտոնը, որին հաջորդաբար նշանակվեցին [[Հենրիխ Բրյունինգ]]ը, [[Ֆրանց ֆոն Պապեն]]ը և գեներալ [[Կուրտ ֆոն Շլեյխեր]]ը: [[Մեծ ճգնաժամ]]ը ավելի սրացավ Բրյունինքի տնտեսական քաղաքականության պատճառով` բերելով ահռելի գործազրկություն<ref name="Ursula Buettner 424">Büttner, Ursula ''Weimar: die überforderte Republik'', Klett-Cotta, 2008, {{ISBN|978-3-608-94308-5}}, p. 424</ref>: 1933 թվականին Հինդենբուրգը կանցլեր նշանակեց [[Ադոլֆ Հիտլեր]]ին, քանի որ [[Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցություն|Նացիստական կուսակցություն]]ը կառավարության կոալիցիայի մասն էր: Նացիստներին բաժին ընկավ տաս նախարարական պորտֆելներից երկուսը: Ֆոն Պապենը նշանակվեց փոխկանցլեր, որի նպատակն էր որպես «''[[Գորշ կարդինալ]]''» վերահսկողության տակ պահել Հիտլերին` լինելով սերտ հարաբերությունների մեջ Հինդենբուրգի հետ: Ամիսների ընթացքում [[Ռայխստագի հրդեհի դիրեկտորիա]]ն և [[Արտակարգ լիազորությունների մասին օրենք (1933)|Արտակարգ լիազորությունների մասին օրենք]]ը երկիրը դրեցին արտակարգ իրավիճակում` սահմանափակելով մարդու իրավունքները և ազատությունը: Հիտլերը իր ձեռքը վերցրեց իշանությունը առանց կառավարության դիմադրության և օրենսդրական մասնակցության: Այս իրադարձություններով ավարտվեց հանրապետությունը, քանի որ ժողովրդավարությունը վերացավ և հիմնադվեց միակուսակցական պետություն, որը կոչվեց [[Նացիստական Գերմանիա]].
 
==Անվանում==
Վայմարյան հանրապետություն կոչվել է, քանի որ [[Վայմարյան Ազգային ժողով|ժողովը]], որը ընդունել է սահմանադրությունը, գումարվել է Վայմարում 1919 թվականի փետրվարի 6-ից մինչև 1919 թվականի օգոստոսի 11-ը<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/639027/Weimar-Republic |title=Weimar Republic |publisher=Encyclopedia Britannica|accessdate=2012-06-29}}</ref>, սակայն անվանումը սկսեց շրջանառվել 1933 թվականից: 1919 թվականից 1933 թվականները նոր պետությունը ունեցել է մի քանի անվանումները, որոնք լայնորեն կիրառվալ են, այնուամենայնիվ հին «Գերմանական ռայխ» ({{lang|de|Deutsches Reich}}) մնաց ամենաշատ կիրառվող անվանումը Վայմարյան շրջանում<ref name=EvMaSchnurr>{{cite journal|author=Eva-Maria Schnurr|title=Der Name des Feindes: Warum heißt der erste deutsche Demokratie eigentlich "Weimarer Republik?"|publisher=[[Der Spiegel]]|volume=5/2014|edition=Der Spiegel - Geschichte 3 Hausmitteilung 137 Impressum|page=20|date=September 2014}}</ref>: Քղաքական աջաթևյան կողմը, որը ժխտում էր նոր ժողովրդավարական մոդելը, գորադասում էր ավանդական ''Ռայխ'' բառի կիրառումը<ref name=SebUlllautEMS>{{cite journal|author=[[:de:Sebastian Ullrich (Historiker)|Sebastian Ullrich]] as quoted by Eva-Maria Schnurr|title=Der Name des Feindes: Warum heißt der erste deutsche Demokratie eigentlich "Weimarer Republik?"|publisher=[[Der Spiegel]]|volume=5/2014|edition=Der Spiegel - Geschichte 3 Hausmitteilung 137 Impressum|page=20|date=September 2014}}</ref>: Կաթոլիկ կենտրոնական կուսակցությունը գերադասում էր {{lang|de|Deutscher Volksstaat}} («Գերմանացի ժողովրդի պետություն») անվանումը, մինչդեռ մոդեռնիստ ձախակողմյան կանցլեր [[Ֆրիդրիխ Էբերտ]]ի [[Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն]]ը գերադասում էր {{lang|de|Deutsche Republik}} («Գերմանիայի հանրապետություն») տարբերակը<ref name=SebUlllautEMS/>: 1925 թվականի դրությամբ գերմանացիների մեծ մասն օգտագործում էր {{lang|de|Deutsche Republik}} տարբերակը: Վայմարյան հանրապետություն առաջին գրավոր տերմինը գալիս է [Ադոլֆ Հիտլեր]]ի ելույթի սղագրությունից 1929 թվականի փետրվարի 24-ին, ավելի ուշ այդ տերմինը օգտագործել է նույն Հիտլերը շաբաթաթերթի հոդվածում<ref name=EvMaSchnurr/>: Միայն 1930-ական թվականներին տերմինը սկսվեց լայնորեն կիրառվել Գերմանիայում և նրա սահմաններից դուրս:
 
 
== Ծանոթագրություններ ==