«Արևածաղիկ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
|ipni = 9250
}}
'''Արևածաղիկ''' ({{lang-lat|Helianthus}}), արևերթիկ, արևելած ծաղիկ, արևլան, [[աստղածաղկազգիներ]]ի ([[բարդածաղկավորներ]]) ընտանիքի միամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Եվրոպացիներն առաջին անգամ այդ բույսը տեսան մեքսիկական պրերիաներում, երբ հայտնագործեցին Ամերիկան։ 400 տարի առաջ նրանք այն բերեցին [[Եվրոպա]] և անվանեցին «արևի ծաղիկ»։Բուսաբան։ Բուսաբան Ա․ Ցինգերը ՌուսաստանըՌուսաստանն անվանել է մշակովի արևածաղիկի հայրենիք։
 
[[Վորոնեժ|Վորոնեժի]] նահանգի Ալեքսեևկա գյուղում ճորտ գյուղացի Դ․ Ս․ Բոկարյովը [[1829 թվական|1829 թվականին]] իր պատրաստած ձիթահան սարքով արևածաղիկիարևածաղկի սերմից առաջին անգամ ստացավ սննդի հրաշալի բուսական յուղ ( ձեթ ):
== Ձևաբանություն ==
Արմատային համակարգն առանցքային է, հզոր, թափանցում է հողի մեջ մինչև 2, 5 մ ։ [[Ցողուն]]ը կանգուն է, կոպիտ, անհարթ, թավոտ, ոչ սնամեջ, բարձրությունը՝ 2, 5-4, 0 մ՛. [[Տերև]]ները խոշոր են, երկար կոթունով, ձվասրտաձև, սրածայր, ատամնաեգր, ներքևիևները՝ հակադիր, մանր, հաջորդները՝ հերթադիր, ավելի խոշոր։ [[Ծաղկաբույլ]]ը զամբյուղ է՝ միշտ դեպի արևն ուղղված (այստեղից՝ արևածաղիկ անվանումը), զամբյուղի եզրերին մեկ կամ մի քանի շարքով դասավորված են լեզվակավոր ծաղիկները, որոնք զրկված են սեռ. օրգաններից, չեն պտղաբերում, դեղնաոսկեգույն են, իսկ դեպի կենտրոն՝ խողովակաձև ծաղիկները, երկսեռ են և պտղաբերում են։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոսին։ Պտուղը սերմնապտուղ է, սպիտակ, սև, մոխրագույն, սև՝ սպիտակ շերտերով։Ինչպես վեգետացիոն շրջանի տևողությունը, այնպես էլ ջերմության նկատմամբ նրա պահանջը կախված է տեղի հողակլիմայական պայմաններից, տեսակից։ Բույսի աճման համար նպաստավոր ջերմաստիճանը համարվում է 18-26°C-ը: Բարձր ջերմությանը բույսը վատ է դիմանում, բայց առանձին սորտերը լավ են տանում երաշտը, մինչև հողի խոր շերտերը թափանցող [[արմատ]]ների շնորհիվ։
195 909

edits