«Ուկրաինա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 21 բայտ ,  1 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
Կուսակցությունների գործունեությունը կարգավորվում է գործող օրենսդրությամբ, որը պարբերաբար վերանայման է ենթարկվում։ [[2012]] թ [[հոկտեմբեր]]ի դրությամբ գործում է կուսակցությունների վերաբերյալ [[2011]] թ [[նոյեմբեր]]ին ընդունված օրենքը։ Համաձայն այդ օրենքի՝ կուսակցություն ստեղծելու իրավունք ունեն երկրի ցանկացած 30 քաղաքացի։ Կուսակցությունը պետք է գրանցվի արդարադատության նախարարությունում և կուսակցական գործունեություն սկսելու համար պետք է ապացույց ներկայացնի, որ երկրի բոլոր մարզերում ունի իր անդամները։ Բոլոր կուսակցությունները պարտավոր են ընդունել [[Սահմանադրություն]]ը որպես Ուկրաինայի հիմնական օրենք։
 
[[2012]] թ դրությամբ Ուկրաինայում պաշտոնապես գրանցված է ավելի քան 200 կուսակցություն։կուսակցություն<ref>[http://www.minjust.gov.ua/parties Ուկրաինայի արդարադատության նախարարություն]</ref>: Վերջին խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ, որը տեղի է ունեցել [[2012]] թ [[հոկտեմբերի 28]]-ին, մասնակցել է 21 կուսակցություն։ Օրենքով սահմանված 5%-ի շեմը հաղթահարեց 5 կուսակցություն, 16 կուսակցություն խորհրդարանում տեղ չզբաղեցրեց։
 
=== Արտաքին քաղաքականություն ===
[[1992]] թ սկսած նկատվեց հարաճող ապաինդուստրալացում, որը բարձր տեխնոլոգիական արտադրություններում և [[մեքենաշինություն|մեքենաշինության]] ոլորտում ընդհանուր բնույթ կրեց։ [[1999]] թ [[ՀՆԱ]]-ն 40%-ով ցածր էր [[1991]] թ մակարդակից։ Որոշակիորեն բարորակ վիճակում հայտնվեցին մետաղագործական, քիմիական և ցածր ավելացված արժեքով այլ էներգատար արտադրությունները, որոնք [[համաշխարհային շուկա]]յում պահպանեցին իրենց մրցունակությունը՝ ի շնորհիվ էներգակիրների ռուսական ցածր գների։ Արդյունաբերության այն ճյուղերը, որոնք քիչ թե շատ աշխատում են [[մետաղագործություն]]ն է, [[էներգետիկա]]ն (կան ատոմային էլեկտրակայաններ և [[Դնեպր (գետ)|Դնեպր]] գետի վրա ՀԷԿ-ի մի ամբողջ համալիր), ինչպես նաև [[քիմիական արդյունաբերություն]]ը և [[հանքարդյունաբերություն]]ը ([[ածուխ]]ի, [[հանքանյութ]]ի արդյունահանում)։ Որոշակի չափով տնտեսապես զարգացած շրջաններն են [[Դոնբաս]]ը (Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզ), [[Պրիդնեպրովիե]]ն (Դնեպրոպետրովսկի և Զապորոժիեի մարզ), ինչպես նաև [[Կիև]], [[Խարկով]], [[Օդեսա]] և [[Լվով]] քաղաքները։
 
Տնտեսությանն իր շուկայական բնույթի համաձայն բնորոշ է պետության ակտիվ դերը՝ նրան են պատկանում մոտ 140 խոշոր ընկերություններ ազգային տնտեսության տարբեր ոլորտներում, ինչպես նաև պետությունը վերահսկում է մի շարք ապրանքների գները՝ ներառյալ հիմնական [[սննդամթերք]]ը և վառելիքաքսանյութերը։ [[2011]] թ ՀՆԱ ծավալում արդյունաբերության մասնաբաժինը կազմեց 34,4%, ծառայությունների ոլորտը՝ 56,2%, [[գյուղատնտեսություն]]ը՝ 9,4%։ Ընդ որում [[արդյունաբերություն]]ում զբաղված է աշխատող բնակչության 18,5%, գյուղատնտեսությունում՝ 15,8%, իսկ ծառայությունների ոլորտում՝ 65,7%։ Աշխատունակ բնակչության ընդհանուր թվաքանակը կազմում է 22.09մլն09 մլն մարդ (30-րդ տեղն աշխարհում), գործազրկության մակարդակը կազմում է 7% (81-րդ տեղն աշխարհում)։
 
=== Արդյունաբերություն ===
Գյուղատնտեսության ցուցանիշերն ըստ [[2011]] թ Ուկրաինայի Պետական վերլուծական ծառայության տվյալների՝
# [[Բուսաբուծություն]]
* [[Հացահատիկ]]ի արտադրություն՝ 56.7մլն7 մլն տոննա (51մլն51 մլն տոննա [[1990]] թ)
* [[Շաքարի ճակնդեղ]]ի արտադրություն՝ 18,7մլն7 մլն տոննա (44,2մլն2 մլն տոննա 1990 թ)
* [[Արևածաղիկ|Արևածաղկի]] արտադրություն՝ 8,6մլն6 մլն տոննա (2,5մլն5 մլն տոննա 1990 թ)
* [[Կարտոֆիլ]]ի արտադրություն՝ 24,2մլն2 մլն տոննա (16,7մլն7 մլն տոննա 1990 թ)
* [[Բանջարեղեն]]ի արտադրություն՝ 9,8մլն8 լն տոննա (6,6մլն6 մլն տոննա 1990 թ)
# [[Անասնաբուծություն]]
* [[Միս|Մսի]] արտադրություն՝ 2,1մլն1 մլն տոննա (4,3մլն3 մլն տոննա 1990 թ)
* [[Կաթ]]ի արտադրություն՝ 11մլն11 մլն տոննա (24,5մլն5 մլն տոննա 1990 թ)
* [[Ձու|Ձվի]] արտադրություն՝ 18,6մլդ6 մլդ տոննա (16,2մլն2 մլն տոննա 1990 թ)
* Ոչխարի բրդի արտադրություն՝ 3,8 հազ. տոննա (29,8մլն8 մլն տոննա 1990 թ)
 
=== Ծառայությունների ոլորտ ===
 
==== Բանկային ոլորտ ====
Ուկրաինայի ֆինանսավարկային համակարգը [[1997]]-[[1998]] թթ խորը ճգնաժամից հետո [[2000]]-ական թթ առաջին կեսում ընդհանուր առմամբ կայունացավ։ [[2005]] թ [[Ուկրաինայի Ազգային բանկ]]ը երկարաժամկետ ծրագիր մշակեց՝ ուղղված երկրում գործող մասնավոր բանկային հաստատությունների թվի կրճատմանը՝ փոքր բանկերի միաձուլման կամ մեծ բանկերի կողմից փոքրերի «կուլ տալու» միջոցով։ Ի տարբերություն [[2009]]-[[2011]] թթ բացասական արդյունքների ([[2009]] թ կորուստը կազմեց 38 450մլն450 մլն գրին, [[2010]] թ՝ 13 027մլն027 մլն գրին, [[2011]] թ՝ 7 708 մլն գրին) [[2012]] թ 9 ամիսների ընթացքում Ուկրաինայի բանկային համակարգը դրական ֆինանսական արդյունք ցուցաբերեց, որը հավասար էր +2 775մլն գրինի<ref>[http://news.finance.ua/ru/~/3/0/all/2012/11/16/291418 Ուկրաինայի բանկային համակարգի վերլուծական ուսումնասիրությունը 2012 թ 9 ամիսների ընթացքում]</ref>: [[2012]] թ [[սեպտեմբեր]]ի դրությամբ Ուկրաինայում հաշվվում է 176 կոմերցիոն [[բանկ]], որոնցից 55-ը օտարերկրյա գործընկերների հետ է համագործակցում, 10-ի վերահսկող փաթեթը պատկանում է օտարերկրյա սեփականատերերի<ref>[http://www.bank.gov.ua/control/uk/publish/article?art_id=36807 Oсновнi показники діяльності банків України]</ref>: Հատկանշական է, որ այդ բանկերից 10 ամենախոշորները ղեկավարում են բանկային ոլորտի 63,4%-ը, որի ընդհանուր միջոցները կազմում են $353 մլդ<ref name="Госдеп">[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3211.htm Department of State]</ref>:
 
[[2010]] թ Ուկրաինայի Ազգային բանկի վերաֆինանսավորումը կազմում էր 11,97% (27-րդ տեղն աշխարհում), կոմերցիոն բանկերի վարկավորման բազային տոկոսադրույքը՝ 15,95% (36-րդ տեղն աշխարհում)<ref name="CIA-Main" />:
 
=== Էներգետիկա ===
Ուկրաինան հանդիսանում է էներգետիկայի արտահանող։ Ըստ «Ուկրինտերէներգո» պետական ընկերության տվյալների՝ [[2012]] թ Ուկրաինան արտահանել է 9 745մլդ745 մլդ կվ/ժ էլեկտրաէներգիա։ Հիմնական գնորդներն են [[Հունգարիա]]ն, [[Լեհաստան]]ը, [[Սլովակիա]]ն, [[Ռումինիա]]ն և [[Մոլդովա]]ն։
 
Միջուկային վառելիքի 100%-ը Ուկրաինան գնում է արտասահմանից։ Հիմնական մատակարարն է հանդիսանում ռուսական «ТВЭЛ» (վառելիքի մեծ մասն Ուկրաինայի համար ընկերությունն ստանում է ուկրաինական [[Ուրան (տարր)|ուրանից]]) ընկերությունը։ [[2011]] թվականից Հարավուկրաինական ատոմակայանի երրորդ և չորրորդ սնուցման բլոկներում մասնակիորեն օգտագործվում է Westinghouse ընկերության վառելիքը։
=== Արտաքին առևտուր և օտարերկրյա ներդրումներ ===
 
[[2011]] թ արտաքին առևտրի ծավալը կազմեց $125,3 մլդ՝ $31,1մլդ1 մլդ բացասական մնացորդի դեպքում, արտահանման ծավալը՝ $69,42 մլդ, ներմուծումը՝ $83,22 մլդ (արտահանումով 38-րդն է աշխարհում, իսկ ներմուծմամբ՝ 51-րդը)<ref name="CIA-Main" />:
 
Արտահանվում է հիմնականում էլեկտրական սարքավորումներ, տեքստիլ, փայտանյութ, նրբատախտակ։
[[2009]] թ դրությամբ ուկրաինական արտահանման հիմնական սպառողներն են հանդիսանում [[ՌԴ]] (27.3%), [[Թուրքիա]]ն (5.9%), [[Իտալիա]]ն (4.7%)<ref name="CIA-Main" />:
 
Ուկրաինական տնտեսության մեջ օտարերկրյա ներդրումները [[2011]] թ դրությամբ կազմել են մոտ $60.5մլդ5 մլդ (52-րդ տեղն աշխարհում)։ Ուկրաինական ներդրումներն արտասահմանում կազմել են $3մլդ3 մլդ (65-րդ տեղն աշխարհում)<ref name="CIA-Main">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/up.html Տեղեկություն Ուկրաինայի մասին ԿՀՎ-ի պաշտոնական կայքում]</ref>:
 
=== Տրանսպորտ ===
192 228

edits