«Ջաջուռ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
Գյուղը երբեք Շաղիկ չի անվանվել
չ (Գյուղը երբեք Շաղիկ չի անվանվել)
{{Այլ կիրառումներ|Ջաջուռ (այլ կիրառումներ)}}
{{Տեղեկաքարտ Բնակավայր
| կարգավիճակ = Գյուղ
|CoordAddon =
|CoordScale =
|երկրի քարտեզի չափ = 300250
| երկրամասի քարտեզի չափ =
| շրջանի քարտեզի չափ =
| ազգային կազմ = հայեր
| կրոնական կազմ = Հայ Առաքելական եկեղեցի
 
| էթնոհորոնիմ =
| ժամային գոտի = +4
| DST =
| հեռախոսային կոդ = +374 312 <ref>http://www.cfoa.am/HTML/option/7.htm</ref>
| փոստային ինդեքս = 2114
| փոստային ինդեքսներ =
| իդենտիֆիկատորի տեսակ =
| թվային իդենտիֆիկատոր =
| հոլովված անվանում = Ջաջուռը
| Վիքիպահեստում = Jajur, Shirak
| կայք =
| կայքի լեզու =
}}
 
'''Ջաջուռ''', գյուղ [[Հայաստան]]ի [[Շիրակի մարզ]]ում, մարզկենտրոնից 15 կմ հյուսիս-արևելք։
[[Պատկեր:Jajur 2.JPG|մինի|260px300px|[[Մինաս Ավետիսյան|Մինասի]] հոր՝ Կարապետ Ավետիսյանի գերեզմանը Ջաջուռի գերեզմանատանը]]
 
'''Ջաջուռ''', գյուղ [[Հայաստան]]ի [[Շիրակի մարզ]]ում, մարզկենտրոնից 1512 կմ հյուսիս-արևելք։
 
== Կլիմա ==
Գյուղը տեղադրված է [[Շիրակի լեռնաշղթա]]յիլեռնաշղթայի արևմտյան ստորոտում՝ ծովի մակարդակից 1700 մ բարձրության վրա։ Ունի ցուրտ կլիմա, սակավ տեղումներ։ Լինում են ուժեղ քամիներ, հաճախակի են մառախուղները և ձնաբքերը։ Ամառը տաք է, համեմատաբար խոնավ։ Տարեկան տեղումների քանակը 600-700 մմ։ Բնական լանդշաֆտները սևահողային լեռնատափաստաններն են։ Ունի [[կրաքար]]ի, [[սև տուֆ]]ի պաշարներ, որոնք ունեն արդյունաբերական նշանակություն, կան նաև գորշ ածխի պաշարներ։
 
== Պատմություն ==
Գտնվում է Գյումրիի տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից գտնվում է 1512 կմ հեռավորության վրա։ Հիմնադրվել է [[1828]] թվականին։ [[1896]]-[[1898]] թ. կառուցվել է Ջաջուռի թունելը։ Նախկինում ունեցել է Ճաճուռ, Շատջուր անվանումները։ Շաղիկ է վերանվանվել 1991 թ-ին։
[[Պատկեր:Hushakotogh.JPG|մինի|260px300px|Զինվորի արձան՝ այն նվիրված է 2-րդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զոհված և տուն չվերադարձած զինվորներին ու հերոսներին։]]
 
Գյուղում գործում է [[Մինաս Ավետիսյանի տուն-թանգարան (Ջաջուռ)|Մինաս Ավետիսյանի տուն–թանգարանը Ջաջուռում]]։ 1988 թվականի երկրաշարժից գյուղը հիմնովին ավերվեց, զոհվեցին 3 ուսուցիչ և 6 աշակերտ։ Քանդվեց նաև տուն–թանգարանը, որը վերաբացվեց [[2005]] թվականին։թ.–ին։ Ջաջուռի միջնակարգ դպրոցը կրում է [[Մինաս Ավետիսյան]]ի անունը։
 
== Բնակչություն ==
Նախնիները 1828 թվականինթ.-ին գաղթել են [[Արևմտյան Հայաստան]]ի [[Մուշ]], [[Կարս]], [[Էրզրում քաղաք|Էրզրում]], [[Խնուս]] բնակավայրերից։
 
Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ համայնքը 2013 թ-ի հունվարի 1-ի դրությամբ ունեցել է 712 մարդ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ կազմում են 49%, կանայք՝ 51%։ Տարիքային խմբերը բաշխված են հետևյալ կերպ.
 
Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝տվյալների համայնքը 2013 թ-ի հունվարի 1-ի դրությամբ ունեցել է 712 մարդ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ կազմում են 49%, կանայք՝ 51%։ Տարիքային խմբերը բաշխված են հետևյալ կերպ.
* մինչաշխատունակներ՝ 20%
* աշխատունակներ՝ 56%
 
== Տնտեսություն ==
[[Պատկեր:Ջաջուռի ջրամբար.jpg|151x151px|մինի300px|[[Ջաջուռի ջրամբար]]|ձախից ]]
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների մշակությամբ և բանջարաբուծությամբ։
Ունի 103 տնտեսություն։
 
== Գյուղատնտեսություն ==
[[Պատկեր:Ջաջուռի ջրամբար.jpg|151x151px|մինի|[[Ջաջուռի ջրամբար]]|ձախից]]
Գյուղատնտեսության մասնագիտացման ուղղությունը [[երկրագործություն]]ն է։ Գյուղատնտեսական հողահանդակները գրեթե ամբողջությամբ օգտագործվում են որպես [[վարելահող]]եր՝ կազմելով 347 հա։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, խոտհարքեր, արոտավայրեր՝ կազմելով համապատասխանաբար 70, 72, 1183 հեկտար։ Մշակում են [[Հացահատիկային բույսեր|հացահատիկ]]ային, բանջարաբոստանային, [[կերային կուլտուրան]]եր, պտուղներ։ Նախկինում համեմատաբար մեծ մակերես են զբաղեցրել շաքարի [[ճակնդեղ]]ի ցանքերը, որոնք կրճատվել են երկրաշարժի արդյունքում [[Սպիտակ]]ի գործարանի փլուզման պատճառով։ Զբաղվում են նաև անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։
 
 
== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ջաջուռում կա [[XIX-րդ դար]]ի գերեզմանոց և [[XX-րդ դար]]ի կիսակառույց եկեղեցի։
 
Գյուղում կա [[XIII դար]]ի Սուրբ Աստվածածին [[եկեղեցի]]։
 
Գյուղում կա [[XIII-րդ դար]]ի Սուրբ Աստվածածին [[եկեղեցի]]։
Գյուղը զգալի տուժել է 1988 թ.-ի դեկտեմբերի 7-ի երկրաշարժից։
 
[[Պատկեր:Ջաջուռի եկեղեցի (1911 թ.).jpg|մինի|260px|Ջաջուռի եկեղեցին, կառուցվել է 1911 թվականին]]
== Հայտնի մարդիկ ==
Ջաջուռ գյուղում ծնվել են նկարիչ [[Մինաս Ավետիսյան]]ը և բանաստեղծ [[Աշոտ Ավդալյան]]ը։
* Բնակչության զբաղմունքը՝ հողագործություն և անասնապահություն
* Ապահովվածությունը խմելու և ոռոգման ջրով՝ 90% խմելու ջուր, 100% ոռոգման ջուր
* [[ՄինասՈւնի Ավետիսյանի անվան Ջաջուռի միջնակարգ դպրոց]]՝դպրոց՝ 250 աշակերտական տեղով (82146 աշակերտ)
* Ունի Բուժկետ <ref>[http://www.caa.am/arm/lg.php?section=COMMUNITIES&id=721 Հայաստանի համայնքների միություն, Ջաջուռ, Շիրակ]</ref>
 
== Արտաքին հղումներ ==
* [http://ecs-gyumri.narod.ru/ash/location.html Տարածաշրջանի քարտեզ]
* [http://shirak.gov.am/about-communities/669/]
 
== Ծանոթագրություններ ==
{{Շիրակի մարզ}}
 
[[Կատեգորիա:Գյումրիի (Ախուրյանի) տարածաշրջանի շրջանբնակավայրեր]]
[[Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գյուղեր]]