«Հյուսիսային Մակեդոնիա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
Պետության անունը ծագոում է հունարեն [[Μακεδονία (Մակեդոնիա)]][[թագավորություն]] (ավելի ուշ [[ռեգիոն]]),[[հին Մակոդոնացիների]] անունով։Մակեոդոնա անունը ծագում է հունարեն [[Μακεδνός (makednós)|μακεδνός (''makednós'')]] ,որը նշանակում է «բարձրահասակ,կոնաձև» [20],այն ունի նույն արմատը ինչ [[Μακρός (makrós)|μακρός (''makrós'')]] ածականը,որը Հին Հունաստանում նշանակում է«Երկար, բարձր, ուժեղ»[21]։Ի սկզբանե անունը նշանակելու էր կամ բարձրահարկեր կամ բարձրահասակներ, [[մարդկանց]] հավանական բնութագիր։[19][22][23]։Այնուամենայնիվ, [[Ռոբերտ Ս. Բ. Բեկեսը]] հավաստիացնում է, որ երկու տերմիններն էլ [[նախապատմական]] ծագում ունեն և չեն կարող մեկնաբանվել Հնդեվրոպական մորֆոլոգիայի առումով։
 
== Պատմություն ==
Տարածքը 25,713 ք.կմ է, բնակչությունը՝ 2 մլն. 055 հզ.։
Մակեդոնիայի Հանրապետությունը աշխարհագրականորեն համապատասխանում է [[Պաոնիանայի թագավորության|Պաոնիանայի թագավորությանը]],որը ամիջապես գտնվում է Հին Մակեդոնիայի թագավորության հյուսիսում։Պաոնյանը բնակեցված է եղել պաոնյաններով,[[թրքական ժողովուրդներով]],մինչդեռ հյուսիսարևմտյան հատվածը բնակեցված է եղել [[Տրոյա|դարդանիացինորով]] , հարավարևմտյան հատվածը բնակեցված է եղել պատմականորեն հայտնի այնպիսի ցեղերով ինչպիսիք են [[Էնգելլե]],[[Պելագոններ]] և [[Լինսեստի]]․վերջին երկուսը աստիճանաբար վերածվեեցին Հունաստանի հյուսիսարևմտյան հատվածի [[Մալոսյան]] ցեղերի,մինչդեռ առաջին երկուսը համարվել են [[Իլլյան]] ցեղեր։
Պետական լեզուն մակեդոներենն է։ Բնակչության 64.2%-ը մակեդոնացիներ են, 25.2%-ը՝ ալբանացիներ, 3.9%-ը՝ թուրքեր, 2.7%-ը՝ գնչուներ և այլն։
Մակեդոնիան Հարավարևլյան Եվրոպայի կենտրոնական Բալկանյան թերակղզում գտնվող պետություն է։ Այն նախկին Հարավսլավիայի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության մաս կազմող Մակեդոնիայի ՍՍՀ իրավահաջորդն է, որն իր անկախությունը ձեռք է բերել 1991 թ. սեպտեմբերի 8-ին։
1993 թ. Մակեդոնիան դառնում է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության անդամ, սակայն հարևան Հունաստանի հետ իր անվան շուրջ տարաձայնության պատճառով Մակեդոնիան ներկայացվում է որպես նախկին Հարավսլավիայի Մակեդոնական Հանրապետություն։
 
Ք․ա․ 6–րդ դարի վերջին Աքեմենյան պարսիկները Դարեհ Մեծ–ի գլխավորությամբ գրավեցին Պաոնյանները,ներառելով այն ինչ այսօր Մակեդոնիայի Հանրապետությունը ունի իր ընդարձակ տարածքում։Ք․ա․479թ․ [[Հունաստանի դեմ]] [[Պարսկական Երկրորդ ներխուժման]] արդյունքում,պարսիկները աստիճանաբար հեռացան եվրոպական տարածաշրջաններից,ներառելով Մակեդոնայի Հանրապետության ժամանակակից տարածքները։
 
Ք․ա 356 թ․ [[Ֆիլիպ Երկրորդ Մակեդոնացին]] նվաճեց և [[Մակեդոնիայի թագավորությանը]] միացրեց [[Վերին Մակեդոնիայի]] երկու շրջանները՝ [[Լինկեստիսն]] ու [[Պելագոնիան]] և [[Պաոնիանա(Դիրիփոուս)]]–ի հարավային հատվածները։Ֆիլիպի որդին՝ [[Ալեքսանդր Մակեդոնացին]] գրավեց մնացյալ տարածքները և ներառեց իր կայսրության մեջ ՝հասնելով մինչև [[Սկոփի]],սակայն քաղաքը և շրջակայքը մնացին [[Դարանդայի]] տարածքում։
 
Ք․ա․ 146թ․ [[հռոմիացիները]] հաստատվեցին [[Մակեդոնիայի տարածքում]]։<nowiki/>[[Դիոկղետիանոսի]] թագավուման ժամանակաշրջանում երկիրը բաժանվեց երկու մասի՝ ''Մակեդոնիա Պրիմա'' (Առաջին Մակեդոնիա)հարավային հատվածում ՝ընդգրկելով Մակեդոնիայի թագավորության մեծ մասը և ''Մակեդոնիա Սալյուտերիս''(հայտնի որպես Երկրորդ Մակեդոնիա)հյուսիսային հատվածում ՝ընգրկելով Դարդանիայի մի մասը և ամբողջ Պաոնիանան․երկրի ժամանակակից սահմանները ընդարձակվեցին վերջերս ներառելով նաև [[Ստոբի]] քաղաքը որպես պետության մայրաքաղաք։<nowiki/>[[Դոմետիանոսը]] (81-96թթ․)թագավորության ժամանակաշրջանում հռոմիացիների գրավեցին Սկոպիեն՝ընգրկելով այն [[Մուեզիայի նահանգում]] ։Մինչդեռ Հռոմեական կայսրությունում հունարենը շարունակում էր տիրող լեզու մնալ,լատիներենը որոշ չափով տարածվում էր Մակեդոնիայում։
 
== Տարածքը 25,713 ք.կմ է, բնակչությունը՝ 2 մլն. 055 հզ.։ Պետական լեզուն մակեդոներենն է։ Բնակչության 64.2%-ը մակեդոնացիներ են, 25.2%-ը՝ ալբանացիներ, 3.9%-ը՝ թուրքեր, 2.7%-ը՝ գնչուներ և այլն։ Մակեդոնիան Հարավարևլյան Եվրոպայի կենտրոնական Բալկանյան թերակղզում գտնվող պետություն է։ Այն նախկին Հարավսլավիայի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության մաս կազմող Մակեդոնիայի ՍՍՀ իրավահաջորդն է, որն իր անկախությունը ձեռք է բերել 1991 թ. սեպտեմբերի 8-ին։ 1993 թ. Մակեդոնիան դառնում է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության անդամ, սակայն հարևան Հունաստանի հետ իր անվան շուրջ տարաձայնության պատճառով Մակեդոնիան ներկայացվում է որպես նախկին Հարավսլավիայի Մակեդոնական Հանրապետություն։ ==
Մակեդոնիան լեռներով շրջապատված երկիր է։ Հյուսիս-արևմուտքում այն սահմանակցում է Կոսովոյին, հյուսիսում՝ Սերբիային, արևմուտքում՝ Բուլղարիային, հարավում՝ Հունաստանին և արևմուտքում՝ Ալբանիային։
 
67

edits