«Քամանչա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 278 բայտ ,  2 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
==Հայկական քամանչա==
[[Պատկեր:Qamancha.JPG|mini|thumb|250px|ձախից|[[Դվին]]ում հայտնաբերված գավաթը (9-10-րդ դդ.)՝ քամանչահար գուսանի պատկերով:]]
Քամանչայի ամենահին պատկերը գտնվում է Հայաստանում՝ միջնադարյան մայրաքաղաք [[Դվին]]ի պեղումների ժամանակ հայտնաբերված մի գավաթի վրա. պատկերված է [[գուսան]]ը՝ քամանչան ձեռքին: ՔանիԳավաթի որվրա գուսանները,պատկերված նրանցիցքամանչայի հետոուղղահայաց էլ՝երեք աշուղներըգծերը երգելովհիմք մատուցումեն էինտալիս վիպական ու քնարական ստեղծագործություններենթադրելու, ուստիոր նրանքնվագարանը չէինոչ կարողթե գործածել փողային նվագարաններ: Նրանց հարկավոր էր այնպիսի նվագարանպարզունակ, որըայլ թույլձևավորված կտարքամանչայի երգելդասական և կձայնակցեր երգին: Այդ առումով խիստ հարմար էին լարային նվագարանները: Հայոց պատմիչները հիշատակում են այդ կարգի նվագարանների մի քանի անուն, որոնցից մեկն էլ քամանչանօրինակ է:
Քանի որ գուսանները, նրանցից հետո էլ՝ աշուղները երգելով մատուցում էին վիպական ու քնարական ստեղծագործություններ, ուստի նրանք չէին կարող գործածել փողային նվագարաններ: Նրանց հարկավոր էր այնպիսի նվագարան, որը թույլ կտար երգել և կձայնակցեր երգին: Այդ առումով խիստ հարմար էին լարային նվագարանները: Հայոց պատմիչները հիշատակում են այդ կարգի նվագարանների մի քանի անուն, որոնցից մեկն էլ քամանչան է:
Քամանչահար գուսանի պատկերով գավաթը, որ հայտնաբերվել է Դվինում, թվագրվում է 9-10-րդ դարերով, ինչը համարվում է բավականին հազվադեպ հանդիպող երևույթ: Չնայած նվագարանն այստեղ գործածվել է այդ ժամանակներում, սակայն նրա պատկերները համատարած հանդիպում են ավելի ուշ շրջանի աղբյուրներում՝ սկսած 12-13-րդ դարերից: Հայաստանում դարեր շարունակ պատրաստվել և գործածվել են քամանչայի երեք և չորսլարանի տարբերակները, որոնք կարող էին ունենալ երկար կամ կարճ իրան: Հայաստանում քամանչայի տարատեսակների պատկերները հանդիպում են ինչպես բազմաթիվ ձեռագիր մատյաններում, այնպես էլ մեծ թվով տապանաքարերի ու վանքերի պատերի վրա:
 
1956

edits