«Ադրբեջանցիներ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
(Հետ է շրջվում 5756442 խմբագրումը, որի հեղինակն է՝ 83.121.44.63 (քննարկում) մասնակիցը)
Պիտակ: Հետ շրջել
{{Տեղեկաքարտ Էթնիկ խումբ
|անվանում = Ադրբեջանցիներ
|դրոշ =
|դրոշի_նկարագրում = Ադրբեջանի դրոշը
|դրոշ2 =
|դրոշի_նկարագրում2 =
|քանակություն = [[ազարիներ]]ի հետ՝ մինչև 27 000 000
|պատկեր = [[Պատկեր:Изображение 1175.jpg|220px]]
|պատկերի_նկարագրում =
|երկրամաս1 = {{դրոշավորում|Իրան}}, [[ազարիներ]]
|քանակ1 = 17.000.000
|հղում4 =<ref>[http://www.perepis2002.ru/content.html?id= 11&docid= 10715289081463 Всероссийская перепись населения 2002 года. Федеральная служба государственной статистики]</ref>
|երկրամաս5 = {{դրոշավորում|Վրաստան}}
|քանակ5 = 284.761(2002 թ․թ.)
|հղում5 =<ref>[http://www.geostat.ge/cms/site_images/_files/english/census/2002/03%20Ethnic%20Composition.pdf ETHNIC GROUPS BY MAJOR ADMINISTRATIVE-TERRITORIAL UNITS]</ref>
|երկրամաս6 = {{դրոշավորում|Ղազախստան}}
 
== Անվան ծագում ==
«Ադրբեջանցիներ» անվանումը կիրառվում է 1936 թվականից միայն, «Ստալինյան Սահմանադրության»([[ԽՍՀՄ 1936 թ Սահմանադրություն]]) ընդունումից հետո, երբ [[Անդրկովկասի Խորհրդային Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ հանրապետություն|Անդրկովկասի Խորհրդային Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ հանրապետության]] փոխարեն կազմավորվում են երեք նոր սոցիալիստական հանրապետություններ, արդյունքում [[Ադրբեջանական ԽՍՀ]]-ի բնակչությունը անկախ ազգային պատկանելիությունից(իսլամացած հայեր, [[թաթեր]], [[թալիշներ]], [[ուտիներ]], [[լեզգիներ]] և այլ ցեղեր ու ցեղախմբեր) կոչվեցին «ադրբեջանցի», ասել է թե Ադրբեջանի բնակիչ։ Մինչ այդ ժամանակը այդ ժողովրդին ընդունված էր անվանել «թաթարներ», «ադրբեջանի թաթարներ»<ref>[http://gatchina3000.ru/brockhaus-and-efron-encyclopedic-dictionary/046/46486.htm Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона <sup>Rus</sup>]</ref>
<ref>[http://gatchina3000.ru/brockhaus-and-efron-encyclopedic-dictionary/046/46486.htm Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона <sup>Rus</sup>]</ref>
<ref>[http://web.archive.org/web/20070930201141/http://gatchina3000.ru/006/b26_837-0.jpg Численнось населения Кавказского края <sup>Rus</sup>]</ref> և «կովկասյան թաթարներ»<ref>[http://gatchina3000.ru/brockhaus-and-efron-encyclopedic-dictionary/099/99598.htm Татары, в историческом смысле <sup>Rus</sup>]</ref>։ Ադրբեջան երկրանունը իրանական հին աղբյուրներում հիշատակվում է «[[Ատրպատական]]» նախնական ձևով (որը գիտական գրականության մեջ բացատրվում է երկու ձևով՝ Ատրպատ իշխողի տիրույթ կամ կրակի տաճար), և մինչև 20-րդ դարի 20-ական թվականները վերաբերվել է բացառապես [[Արաքս]]ից հարավ ընկած տարածքին, որը համապատասխանել է նախ [[Մաննա]], ապա [[Մարաստան]], [[Իրան]](Պարսկաստանի պատմական անվանումները) երկրների մի հատվածին։ Նշանավոր [[արևելագետ]] ակադեմիկոս [[Վասիլի Բարտոլդ]]ը այս տեղանվան մասին նշել է. քանի որ արդեն ուշ միջնադարում [[Ատրպատական]]ի բնակչությունը հիմնականում թյուրքալեզու էր, որպիսին դարձել էր նաև Արևելյան Անդրկովկասի բնակչության նշանակալի մասը, ենթադրելով որ [[Արաքս]]ից հյուսիս և հարավ ընկած այդ թյուրքալեզու կազմավորումները կմիավորվեն մեկ պետության շրջանակներում, «Ադրբեջան» երկրանունը կիրառելի են ճանաչում նաև Անդրկովկասում առաջացած նոր պետության վերաբերմամբ<ref name="book">«Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն», Երևան 1992, Հեղինակային կոլեկտիվ Ա. Ա. Բոզոյան, Մ. Տ. Բոջոլյան և ուրիշներ ISBN 5-545-00923-X։</ref>։ Երկու տարբեր աշխարհագրական միավորների անվան նույնությունը հաճախ շփոթմունքի ու թյուրիմացությունների տեղիք է տալիս, ուստի այսօր ընդունված է Անդրկովկասում գտնվողը կոչել Հյուսիսային Ադրբեջան, իսկ իրանականը՝ Հարավային Ադրբեջան։ Այս հանգամանքը այժմ օգտագործվում է տարբեր պետությունների կողմից ըստ իրենց քաղաքական շահերի, օրինակ [[Ադրբեջանական Հանրապետություն|Ադրբեջանում]] և մի շարք այլ երկրներում տարածված է այն կարծիքը, որ իրանական Հարավային Ադրբեջանում ապրում են ադրբեջանցիներ, որը և ենթադրում է այդ ժողովրդի անկախացումը [[Իրան]]ից [[Ադրբեջանական Հանրապետություն|Ադրբեջանին]] հնարավոր միացումով<ref name="book" />։
 
 
== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանտուփ}}
{{Ծանցանկ|2}}
 
== Գրականություն ==
* Բարխուտարեանց Մ., Աղուանից երկիր և դրացիք, Թիֆլիս 1893,
* «Հայաստանի հարակից երկրների պատմություն», Երևան 1992, Հեղինակային կոլեկտիվ՝ Ա. Ա. Բոզոյան, Մ. Տ. Բոջոլյան և ուրիշներ։ ISBN 5-545-00923-X։
 
{{Թյուրքալեզու ազգեր}}
{{վիքիբառարան}}
{{Արտաքին հղումներ}}
 
[[Կատեգորիա:Ադրբեջանի ազգեր]]
162 938

edits