«Ամազոնյան վիկտորիա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Таксон
|image file = Victoria amazonica JPG01.jpg
|image title = Виктория амазонская
|image descr = Виктория амазонская
|regnum = Растения
|parent = Victoria
|rang = Вид
|latin = Victoria amazonica
|author = [[Poepp.]]
|syn = <center>{{Bt-latrus|Victoria regia|aut=[[Lindl.]]|Виктория регия}}
|children name =
|children =
|range map =
|range map caption =
|range map width =
|range legend =
|iucnstatus =
|iucn =
|wikispecies = Victoria amazonica
|grin = 41592
}}
Ամազոնյան վիկտորիան({{lang-la|Victoria amazonica}}) մեծ, ջրային տրոպիկական խոտաբույս է<ref name="victoria-adventure">[http://www.victoria-adventure.org/victoria/mike/gardeners_chronicle_pm.html Victoria regia]</ref><ref name="falconlabs">[http://www.falconlabs.ru/encikloped.php?elsh=1401 Victoria regia (виктория королевская или виктория амазонская)]</ref>: Վիկտորիա ամազոնյան (Victoria amazonica) հանդիպում է աշխարհի ամենաջրառատ գետի՝ Ամազոնի ծանծաղուտներում: Այն բավականին տարօրինակ և զարմանահրաշ բույս է, որը բաղկացած է ջրի մակերեսին լողացող 1,5-ից մինչև 2,0 մետր տրամագիծ ունեցող 1-2 հսակայական տերևներից, մինչև 2 մետր երկարությամբ տերևակոթունից և հսակայական ծաղիկներից:
 
== Հայտնագործում ==
[[Պատկեր:Victoria Regia. (Expanded flower) (1851).jpeg|thumb|left|200px|Ամազոնյան վիկտորիայի ծաղիկը 1851 թվական]]
[[Պատկեր:Victoria Regia. (Opening flower) (1851).jpeg|thumb|left|200px|Ամազոնյան վիկտորիայի ծաղիկը 1851 թվական]]
Բույսը հայտնաբերել է անգլիացի ճանապարհորդ Ռիչարդ Շոմբբուրգը<ref>{{Cite book|title=Հետաքրքրաշարժ բուսաբանություն|last=Հարությունյան|first=Լ.Վ՚|publisher=Երևանի Հայբուսակ հրատարակչություն|year=2003|isbn=|location=Երևան|pages=45}}</ref> 1837 թվականին և ի պատիվ Անգլիայի թագուհու այն անվանել է վիկտորիա: Հետագայում այն անվանվել է արքայական կամ ամազոնյան վիկտորիա:
 
== Բնութագիր ==
[[Պատկեր:Victoria amazonica edit 1.jpg|thumb|250px|Ամազոնյան վիկտորիայի ծաղիկ]]
[[Պատկեր:Victoria amazonica in Botanical garden Brno glasshouse.jpg|thumb|250px|Ամազոնյան վիկտորիայի տերևները]]
Վիկտորիայի կլոր և տաշտականման տերևները ներքևից ծածկված են ուժեղ զարգացած ջլերի ցանցով<ref name="victoria-adventure2">[http://www.victoria-adventure.org/victoria/mike/gardeners_chronicle_pm.html Victoria regia]</ref>: Այն տերևին մեծ ամրություն է տալիս և ունի օդով լցված ամուր հյուսվածքներ, որոնց շնորհիվ տերևը ոչ միայն մնում է ջրի մակերեսին, այլև հեշտությամբ կարող է պահել մինչև 50 կիլոգրամ ծանրություն<ref name="viktoriya-amazonskaya">[http://wolffia.ru/r/viktoriya-amazonskaya/ Виктория амазонская или кувшинка Виктория регия (лат. Victoria amazonica) {{deadlink}}{{v|8|2|2013}}]</ref>: Այսինքն՝ նա իր վրա հեշտությամբ կարող է պահել 14-15 տարեկան երեխա: Ինչպես պատմում են ճանապարհորդները վիկտորիայի վրա հավաքված ջրում, ինչպես տարրայում, լողանում են զանազան թռչուններ:
Զարմանահրաշ են նրա հսկայական ծաղիկները, դրանց տրամագիծը անցնում է 25-40 սանտիմետրից<ref name="falconlabs2">[http://www.falconlabs.ru/encikloped.php?elsh=1401 Victoria regia (виктория королевская или виктория амазонская)]</ref>: Ծաղկումը տևում է ուղիղ 2 ցերեկ և 2 գիշեր: Ծաղիկները խիստ բուրումնավետ են, երեկոյան փակվում են և առավոտյան բացվում: Սպիտակ են՝ կարմրավարդագույն միջնամասով, սակայն ծաղկման հաջորդ օրը բազմազան գունավորում են ստանում՝ մոռագույն կարմիրից մինչև մուգ բոսորագույն: Երբ միջատների միջոցով տեղի է ունենում ծաղիկների փոշոտումը, դրանք անմիջապես խոնարհվում են, սուզվում ջրի մեջ և այստեղ կազմավորում պտուղը՝ ոլոռի մեծությամբ սև<ref name="viktoriya-amazonskaya3">[http://wolffia.ru/r/viktoriya-amazonskaya/ Виктория амазонская или кувшинка Виктория регия (лат. Victoria amazonica) {{deadlink}}{{v|8|2|2013}}]</ref>, չափազանց համեղ սերմերով:
== Այլ տեսակ ==
Հայտնի է վիկտորիայի մեկ այլ տեսակ՝ խաչանման վիկտորիան (Victoria cruciana) , որը տարածված է նույնպես Հարավային Ամերիկայում՝ Պարանա գետի ծանծաղուտներում: Վիկտորիայի այս տեսակը, իհարկե, իր չափերով և շքեղությամբ զիջում է արքայական վիկտորիային: Այնուամենայնիվ, սա ևս համարվում է բուսական աշխարհի հրաշալիքներից մեկը:
 
 
== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}
 
== Արտաքին հղումներ ==
 
== Աղբյուրներ ==
28

edits