«Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիս»–ի խմբագրումների տարբերություն

{{խմբագրում եմ|[[Մասնակից:Valen1988|Valen1988]] ([[Մասնակցի քննարկում:Valen1988|քննարկում]])|2018-04-09 11:04:04}}
{{Տեղեկաքարտ Երաժիշտ
| գույն= solo_singer
}}
'''Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիս''' ({{lang-de|Maria Theresia von Paradis}}, {{ԱԾ}}), [[Ավստրիացիներ|ավստրիացի]] երաժիշտ և կոմպոզիտոր: Վաղ տարիքում կորցրել է [[Տեսողություն|տեսողությունը]]: Նրան [[Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ|Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը]] նվիրել է դաշնամուրի և նվագախմբի համար № 18 սի-բեմոլ մաժոր կոնցերտը:
 
== Կենսագրություն ==
Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիսը ծնվել է [[1759]] թվականի [[մայիսի 15]]-ին Վիեննայում՝[[Վիեննա|Վիեննայում]]՝ կառավարական խորհրդատու Յոզեֆ Անտոն Պարադիսի և նրա կնոջ՝ Մարիա Ռոզալիայի ընտանիքում: Դստերը անվանակոչեցին ի պատիվ կայսրուհի [[Մարիա Թերեզա|Մարիա Թերեզայի]], ում արքունիքում աշխատում էր հայրը: Չորս տարեկան հասակից աղջիկը կորցնում է [[Կուրություն|տեսողությունը]] [[Արյունազեղում|արյունազեղության]] պատճառով: Սակայն այս հանգամանքը պատճառ չի դառնում, որպեսզի չզբաղվի սիրելի զբաղմունքով՝ [[Երաժշտություն|երաժշտությամբ]]: [[1776]] թվականի ավարտից մինչև [[1777]] թվականի կեսերը աղջիկը բուժվում էր հայտնի բժիշկ [[Ֆրանց Անտոն Մեսմեր|Ֆրանց Անտոն Մեսմերի]] մոտ:
 
Յոթ տարեկան հասակից Մարիա Թերեզիան արդեն սոպրանոյովորպես [[սոպրանո]] պարտիա էր երգում [[Ջովաննի Բատիստա Պերգոլեզի|Ջովաննի Բատիստա Պերգոլեզիի]] «Stabat Mater» ստեղծագործությունում, ինչպես նաև սովորում էր [[երգեհոն]] նվագել: Նրա ելույթները այն աստիճան գրավեցին կայսրուհուն, որ նա հրամայեց թոշակ նշանակել Մարիային, որպեսզի կարողանա շարունակել կրթությունը:
 
Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիսի ուսուցիչները ժամանակի ականավոր երաժշտագետներն էին՝ [[դաշնամուր]] դասավանդում էր [[Լեոպոլդ Կոժելուխ|Լեոպոլդ Կոժելուխը]], իսկ [[երգեցողություն]] և կոմպոզիցիա՝[[Երաժշտական ձև|կոմպոզիցիա]]՝ [[Անտոնիո Սալիերի|Անտոնիո Սալիերին]]:
 
Սկսած [[1775]] թվականից Մարիան զբաղվում է մշտական համերգային գործունեությամբ, ելույթ ունենալով ոչ միայն որպես դաշնակահարուհի, այլև կամպոզիտոր: Նրա ստեղծագործություններում կան տրիոմտրիոներ, կոնցերտներ, սոնատներ դաշնամուրի համար:
 
== Շրջագայություն Եվրոպայում ==
[[Պատկեր:Europatournee_von_Maria_Theresia_Paradis_1783-1786.jpg|մինի|Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիսի եվրոպական շրջագայության քարտեզը]]Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիսը [[1783]]-ից [[1786]] թվականներն ընկած ժամանակահատվածում երաժշտական շրջագայության է մեկնում [[Եվրոպա|եվրոպական]] երկրներ: Ելույթներով հանդես է գալիս [[Փարիզ|Փարիզում]], [[Լոնդոն|Լոնդոնում]], [[Բրյուսել|Բրյուսելում]]:
[[Պատկեր:Europatournee_von_Maria_Theresia_Paradis_1783-1786.jpg|մինի|Европейское туре Марии Терезии фон Парадис 1783—1786]]
 
== Գրականություն ==
 
* Michael Lorenz: Marion Fürst: ''Maria Theresia Paradis'', Köln: Böhlau 2005 (ISBN 3-412-19505-7), ''Mozart-Jahrbuch'' 2007/2008, (Kassel: Bärenreiter, 2011) [http://homepage.univie.ac.at/michael.lorenz/fuerst_paradis/ Review online]
* Rudolph Angermüller: ''Antonio Salieri. Dokumente seines Lebens.'' 3 Bde. Bock, Bad Honnef, 2002.
* Marion Fürst: ''Maria Theresia Paradis — Mozarts berühmte Zeitgenossin.'' Böhlau, Köln, 2005.
* Stanley Sadie (Hrsg.): ''The New Grove Dictionary of Music and Musicians.'' (2. Auflage) Grove Dictionaries, New York, 2000.
* Ruth Halliwell: ''The Mozart Family: Four Lives in a Social Context.'' Claredon Press, Oxford, 1998.
* Alexander Mell: ''Encyklopädisches Handbuch des Blindenwesens'' Verlag von A. Pichlers Witwe und Sohn, Wien, Leipzig, 1900, S. 576—578.
* Brian O'Doherty: «The Strange Case of Mademoiselle P.». Vintage, London 1992, ISBN 0 09 922371 6.
* BBI (Hrsg.): ''200 Jahre Blindenbildung im deutschen Sprachraum.'' Wien 2004, S. 56.
51 398

edits