Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

Առանց խմբագրման ամփոփման
Լաո Ցզինի մասին ամենավաղ հիշատակումը եղել է մ․թ․ա. 1-ին դարում պատմաբան Սիմա Քիանի «Ականավոր պատմաբանների արձանագրություն»-ում՝ հավաքված ավելի վաղ պատմաբանների զեկույցներից։
 
Լաո Ցզինը համարվել է մ․թ․ա. 6-րդ կամ 5-րդ դարաշրջանում Կոնֆուցիոս<nowiki/>իԿոնֆուցիոսի ժամանակակիցը։Նրա ազգանունը Լի էր,իսկ անունը Էր կամ Դան։
 
Նա եղել է կայսերական արխիվների պաշտոնական դեմքը և մինչ արևմուտք տեղափոխվելը, գրել է երկու մասից բաղկացած գիրք ։
Բազում անհաստատ պատմություններ կան,որտեղ խոսվում է Կոնֆուցիոսի հետ ժամանակակից լինելու մասին,բայց այդ մասին խոսվող ամենահայտնի գիրքը «Չժուանժի»ն է<ref name="Simpkins 1999 pp 12-13">{{Harvtxt|Simpkins|Simpkins|1999|pp=12–13}}</ref><ref>{{Harvtxt|Morgan|2001|pp=223–24}}</ref>։ Նա հաճախ ստիպված էր Չու Յոն գյուղից գնալ Չժու։ Ըստ տվյալների Լաո Ցզինը ամուսնացել էր և ուներ մեկ տղա,որը հետագայում դարձել էր հաջողակ զինվորական։Որոշ տոհմեր, իրենց համարում են Լի ընտանիքի, Լաո Ցզիի սերունդը՝ ներառյալ Տան դինաստիայի կայսրերը<ref>{{Citation|accessdate=February 8, 2012|title=The Chinese: their history and culture, Volume 1|author=Latourette, Kenneth Scott|quote=T'ai Tsung's family professed descent from Lao Tzu (for the latter's reputed patronymic was likewise Li)|url=https://books.google.com/books?id=ultxAAAAMAAJ&q=family+descent+lao+tzu+patronymic|edition=2|volume=|series=|year=1934|location=|publisher=Macmillan|language=|isbn=|page=191|pages=}}</ref><ref name="Woolf2007 1">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=94NuSg3tlsgC&dq=ancient+civilizations+the+illustrated+guide+mythology&focus=searchwithinvolume&q=Li+Er+Laozi|title=Ancient civilizations: the illustrated guide to belief, mythology, and art|author=Woolf, Greg|publisher=Barnes & Noble|year=2007|isbn=978-1-4351-0121-0|pages=218–19}}</ref><ref name="Hargett2006">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=m21KGsV8ihgC&pg=PA54#v=onepage&q&f=false|title=Stairway to Heaven: A Journey to the Summit of Mount Emei|author=Hargett, James M.|publisher=SUNY Press|year=2006|isbn=978-0-7914-6682-7|pages=54–}}</ref>։ Այն հայտնի է,որպես Լոնգհի Լի տոհմ։Սիպկինսների խոսքերով,նրանցից շատերը,եթե ոչ բոլորը,կասկածի տեղիք են տալիս և համարվում են Լաո Ցզիի գրականության ազդեցության վկաները Չինական մշակույթում<ref>{{Harvtxt|Simpkins|Simpkins|1999|p=12}}</ref>։
 
Ըստ [[Ճան Ցիան]]<nowiki/>ի երրորդ պատմությ՝ ն,Լաո Ցզին հոգնելով Չանգչժոյի բարոյական անկումից և նկատելով թագավորության անկումը 80 տարեկան հասակում ուղևորվեց դեպի արևմու՝ ք ճգնավորի կյանքով ապրեու համար։
[[Պատկեր:Laozi_meets_Yin_Xi.PNG|մինի|267x267փքս|Լաո Ցզին հանդպիում է Յին Հինին]]
Արևմտայան քաղաքի դարպասում (կամ թագավորությունում) եղել է Յին Հի դռնապան։Պահակը տեսնելով այդ քաղաքում Լաո Ցզիին խնդրել էր մինչ նրա մահանալը,գրել իր իմաստուն մտքերը՝ երկրի բարելավման համար։ Լաո Ցզիի երկը անվանցվեց «Դաո Դե Ցզի»,թեև գրքի այսօրվա օրինակում կան ավելի վաղ ժամանակներից հավելումներ։ Որոշ պատմվածքներում ասվում է՝պահակը այնքան է տպավորված լինում Լաո Ցզիի աշխատանքով,որ դառնում է նրա հետևորդը և միասին մեկնում են,որից հետո ոչ ոք այլևս նրանց չի տեսնում<ref>{{Harvtxt|Kohn|Lafargue|1998|pp=14, 17, 54–55}}</ref>։ Մեկ ուրիշ պատմության մեջ Մեծ Վարպետը ճանապարհորդելով ամբողջ Հնդկաստանով մեկ կրթում է Սիդհարթա Գաութամային ([[Բուդդա]])։ Մյուսներն էլ պնդում են, թե նա Բուդդան է<ref name="Simpkins 1999 pp 12-132" /><ref>{{Harvtxt|Morgan|2001|pp=224–25}}</ref>։
Հայտնությունը՝ Դաոյից աստվածային Լաո Ցզիի, արդյունքում հանգեցրեց Մեծ Վարպետի երկնային ճանապարհին։ Ըստ Դաոիզմի ավելի վաղ ավանդությունում Լաո Ցզին եկել է երևալու, որպես դաոյի անձնավորություն։ Նա ասել է,որ պատմության ընթացքում բազմաթիվ վերափոխումների է ենթարկվել՝ հավատարիմ մնալով իր ճանապարհին։
 
Կրոնական դաոսիզմում հաճախ ասվում է,որ Մեծ Վարպետը «Դաո Դե Ցզի» գրելուց հետո չի անհետացել,այլ ճանապարհորդել է և բացահայտել դաոն <ref name="Kohn 3-4" />։ Դաոսական միֆալոգիայի համաձայն, Լաո Ցզիի մայրը հղիացել է ընկնող աստղերին նայելիս։ Նա իր մոր արգանդում ապրել է 62 տարի,իսկ նրա ծնվելու ընթացքում մայրը եղել է [[Սալորենի|սալոր]]<nowiki/>ի ծան ռիհենվա ծ։(Չինական Լի ազգանունը սալոր է խորդադաում։։ ) Լաո Ցզին ասում էր,որ միանգամից ծնվել է հասուն մարդ,ով ուներ երկար մորուք և երկար ականջներ,որոնք էլ իրենց հերթին նշանակում ենմաստությունոն և կար կյանքն։
 
<ref>{{Harvtxt|Simpkins|Simpkins|1999|pp=11–12}}</ref><ref>{{Harvtxt|Morgan|2001|p=303}}</ref> Մեկ ուրիշ առասպելում էլ ասվում է՝ իր առաջին ծնունդից հետո ՝Ֆու Սի ժամանակաշրջանում, վերածնվել է 13 անգամ։Իր վերջին վերափոխման ժամանկան Լաո Ցզին ապրել է 990 տարի անցկացնելով կյանքի տարիները ճանապարհորդելով և դաոն բացահայտելով<ref name="Kohn 3-4">{{Harvtxt|Kohn|2000|pp=3–4}}</ref>։
21

edits