«Գերմանական Կամերուն»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
Բոտ: կոսմետիկ փոփոխություններ
(vector version (GlobalReplace v0.6.5))
չ (Բոտ: կոսմետիկ փոփոխություններ)
| Հիմնադրման տարեթիվ =
| Ավարտի տարեթիվ =
| Դրոշ = [[imageՊատկեր:Flag_of_Deutsch-Kamerun.svg|100px]]
| Դրոշի հոդված =
| Զինանշան = [[imageՊատկեր:Proposed_Coat_of_Arms_Cameroon_1914.png|65px]]
| Զինանշանի հոդված =
| Քարտեզ = [[imageՊատկեր:Colonial Africa 1913 Kamerun map.svg|260px]]
| Քարտեզի տարեթիվ =
| Պետական կարգ = Դուալիստական միապետություն
| Նշումներ =
}}
'''Գերմանական կայսրության գաղութ Կամերուն''' կամ '''Գերմանական Կամերուն''' ({{lang-de|Deutsche Kamerun Kolonie}}), նախկին [[Արևմտյան Աֆրիկա|արևմտաաֆրիկյան]] [[Գերմանիայի պատմություն|գերմանական]] [[Գաղութ (կենսաբանություն)|գաղութ]], որը գոյություն է ունեցել [[1884]]—[[1916 թվական|1916 թվականներին]]՝ներին՝ դուալիստական միապետության կարգավիճակով:
 
Գերմանական այս գաղութի տարածքը հիմնականում ներառում է [[Կամերուն|Կամերունի Հանրապետության]] ներկայիս տարածքը: Հավելյալ նաև հյուսիսային [[Գաբոն|Գաբոնը]]ը և [[Կոնգոյի Հանրապետություն|Կոնգոյի Հանրապետությունը]]ը, ներկայիս [[Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն|ԿԱՀ-ի]] արևմտյան հողերը, հարավարևմտյան [[Չադ|Չադը]]ը, ինչպես նաև [[Նիգերիա|Նիգերիայի]]յի չնչին արևելյան հողեր:
 
== Պատմություն ==
=== Գերմանական առաջին ընկերություններ ===
Առաջին գերմանական առևտրային հենակետը Դուալայում ստեղծվել է [[1868 թվական|1868 թվականին]]՝ին՝ [[Կամերուն|Կամերունի]]ի դելտայում՝ [[Հաբսբուրգներ|Հաբսբուրգյան]] առևտրական Վերմանի կողմից:
 
[[Գաբոն|Գաբոնի]]ի ընկերության գործակալը՝ Յոհաննես Տխորմյոխլենը, որոշել է ընդարձակել իր ընկերության տարածքները Կամերունի դելտայում:
 
[[1874 թվական|1874 թվականին]]ին Վիլհելմ Ջանցենը [[Լիբերիա|Լիբերիայից]]յից գործակալ Վերմանի հետ որոշել է ստեղծել իր սեփական ընկերությունը՝ Ձանտզեն և Տխորմյոխլեն:
 
=== Գաղութի զարգացում ===
[[Արևմտյան Աֆրիկա|Արևմտյան Աֆրիկայի]]յի երկու գաղութները՝ [[Գաբոն|Գաբոնը]]ը և [[Կամերուն|Կամերունը]]ը ծովագնացության հաշվին սկսեցին դառնալ աշխարհի քաղաքական կյանքի բաղկացուցիչ էլեմենտներ: Նախ և առաջ Գերմանական Կամերունի մայրաքաղաք Դոուլայի և [[Գերմանական կայսրություն|Գերմանական կայսրության]] խոշոր նավահանգիստներից [[Համբուրգ|Համբուրգի]]ի միջև սկսեցին կատարվել կարևոր ուղևորափոխադրումներ և բեռնափոխադրումներ:
 
Գերմանիայի կանցլեր [[Օտտո ֆոն Բիսմարկ|Օտտո ֆոն Բիսմարկը]]ը ձգտել է օգտագործել «կանոնադրական ընկերության» գործունեությունը՝ հինված թրեյդերների վրա: Վերջինիս օրոք Կամերունում զարկ տրվեց [[Տնտեսություն|տնտեսության]] և արդյունաբերության զարգացմանը:
 
Կամերունից սկսվեց [[Եվրոպա]] ներկրվել բազմաթիվ իրեր և օգտակար հանածոներ: Այսպիսով՝ Կամերունը շահավեր և նվիրված առևտրային գործողությունների մեջ էր իր մետրոպոլիա Գերմանական կայսրության հետ:
 
Եվրոպայի գերտերությունների մոտ Կամերունը ձեռք էր բերել ''«պայքարող Աֆրիկա»'' պրոտեկտորատը: Ավելի քան կես տասնամյակ Գերմանիայի այնպիսի խոշոր քաղաքներ, ինչպիսիք էին [[Համբուրգ|Համբուրգը]]ը և [[Բրեմեն|Բրեմենը]]ը, իրենց խոշոր արդյունաբերական գործողությունները կատարում էին հիմնված Կամերունից ժամանած հումքի վրա:
 
=== Վերակառուցումից փլուզում ===
Շնորհիվ դոտացիաների՝ [[Գերմանական կայսրություն|Գերմանիայի կայսերական]] գանձարանը խոշոր ներդրումներ է կատարել Կամերունում երկաթուղային գծեր անցկացնելու նկատառումներով: Առաջին երկաթգիծը Դուալա նավահանգիստը կապում էր գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ցանքատարածությունների հետ:
 
Գաղութը ունի ընդարձակ փոստային եւ հեռագրային համակարգեր: Հոսող գետերի մեծ մասը նավարկել են: Գերմանական Կամերունի դուալիստական պետությունը փլուզվել է [[1911 թվական|1911 թվականին]]ին և Կամերունը դուրս է եկել Գերմանական կայսրության կազմից:
 
Դա հինականում պայմանավորված էր Ագադիրյան ճգնաժամով: Կնքված [[Ֆեսի պայմանագիր|Ֆեսի պայմանագրով]] Կամերունը բաժանվեց [[Մեծ Բրիտանիա|Մեծ Բրիտանիայի]]յի և [[Ֆրանսիա|Ֆրանսիայի]]յի միջև:
 
Արդյունքում՝ [[Կամերուն|Կամերունը]]ը ունեցավ տարածքային կորուստներ:
 
=== Մասնատում ===
[[Առաջին համաշխարհային պատերազմ|Առաջին համաշխարհային պատերազմի]]ի շրջանակներում [[1916 թվական|1916 թվականին]]ին Կամերունի տարածք են ներխուժում բրիտանական և ֆրանսիական համազորայինները:
 
Կարճ ժամանակամիջոցում գերմանական կառավարությունը ստիպված է լինում լքել [[Կամերուն|Կամերունը]]ը: Պատերազմից հետո կրած պարտությունից հետո Գերմանիան վերստին զինաթափվում է: Վերսալի պայմանագիրը վճռում է Գերմանիայի կապիտուլյացիան: Ինչ վերաբերվում է Կամերունին՝ [[Վերսալյան պայմանագիր|Վերսալի պայմանագրով]] այն բաժիներ հասնում Ազգերի լիգայի երկու անդամներին՝ ի դեմս [[Ֆրանսիա|Ֆրանսիայի]]յի և [[Մեծ Բրիտանիա|Մեծ Բրիտանիայի]]յի:
 
Հետագայում՝ Բրիտանական Կամերունը փորձում է ձեռք բերել դոմինիոնի կարգավիճակ [[Բրիտանական կայսրություն|Բրիտանական կայսրության]] կազմում: [[1961 թվական|1961 թվականին]]ին Աֆրիկայում բռնկված զանգվածային անկախացումներից զերծ չի մնում նաև Կամերունը:
 
Երբեմնի նշանավոր գաղութը 1961 թվականին ստորագրում է իր անկախությունը՝ որպես [[Կամերուն|Կամերունի անկախ հանրապետություն]]:
274 415

edits