«Թան (դինաստիա)»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
== Պատմություն ==
[[պատկեր:Tang dynasty1.PNG|left|мини|300px|{{легенда|yellow|Территория Китая при династии Тан.}}{{легенда|#808000|Сфера влияния Китая}}]]
Տան դինաստիան հիմնադրվել է Լի Յուանի կողմից, որը ընդգրկել է Չինաստանի հյուսիսային սահմանամերձ հսկայական տարածքները, որտեղ հիմնականում բնակեցված էին Թաբաշի ազգությունները<ref>[http://web.archive.org/web/20121101145229/http://kronk.narod.ru/library/malov-se-1951-1-2.htm С. Е. Малов: Памятники древнетюркской письменности. Тексты и исследования. // М.-Л.: 1951. 451 с.]</ref>: Մի ժամանակ բնագետ Լ. Գյումիլևը այս տարածաշրջանը բնութագրել է որպես [[Էթնոս]] ազգերի տարածաշրջան:
 
Լի Յուանը իր որդու` Լի Շիմինի հետ միասին հաղթեց քաղաքացիական պատերազմում, ինչի պատճառը եղավ կայսր Յան Դիի կոշտ և անխոհեմ քաղաքականությունը և նրա մահից անմիջապես հետո՝ [[618 թվական]]ին Լի Յուանը Չանգանում բազմեց գահին<ref name="DrTurk">[http://web.archive.org/web/20110814200201/http://kronk.narod.ru/library/gumilev-ln-1967.htm Л. Н. Гумилёв: Древние тюрки.// М.: 1967. 504 с.]</ref>: Այնուհետև նա իշխանությունից ազատեց Լի Շիմինին: Այնուամենայնիվ, նրա կողմից հիմնադրված դինաստիան պահպանվեց մինչև [[907 թվական]]ը<ref name="brook 1998 59">{{Harvnb|Brook|1998|p=59}}.</ref>:
 
=== Գաղափարախոսություն ===
 
Տան դինաստիան հենց սկզբից միատեղում էր բնօրինակ չինական և տափաստանային սկզբունքների համադրությունը: Դինաստիայի հիմնադիրը, որին Լ. Գյումիլևը համեմատում էր [[Ալեքսանդր Մակեդոնացի|Ալեքսանդր Մակեդոնացու]] հետ, մի մարդ էր, ով լավ ծանոթ էր Մեծ պատերազմի ժողովուրդներին, նրանց սովորույթներին և սովորություններին<ref name="Benn 2002 61">{{Harvnb|Benn|2002|p=61}}.</ref>:
 
=== Մշակույթ և տնտեսություն ===
[[պատկեր:Gilt silver eared cup.jpg|thumb|ոսկեզօծ արծաթե աման ծաղկային ծաղիկներով]]
Խաղաղությունն ու կարգը երկրում հնարավոր դարձրեց ժողովրդի բոլոր ուժերը կենտրոնացնել Չինաստանի զարգացման վրա: Սկսեցին ծաղկել [[գյուղատնտեսություն]]ը, արհեստները և առևտուրը: Նոր հաջողություններ եղան ներկման, կավագործության, մետալուրգիայի, նավաշինության տեխնոլոգիաների վերաբերյալ: Ամբողջ երկիրը ծածկված էր հողային և ջրային ցանցով<ref name="Benn 2002, 57">{{Harvnb|Benn|2002|p=57}}.</ref>: Չինաստանը տնտեսական և մշակութային կապեր էր հաստատել [[Ճապոնիա]]յի, [[Կորեա]]յի, [[Հնդկաստան]]ի, [[Պարսկաստան]]ի, [[Արաբիա]]յի և այլ երկրների հետ:
 
Սկսեց զարգացում ապրել [[գիտություն]]ը: [[725 թվական]]ին ստեղծվեց առաջին մեխանիկական ժամացույցը` մշակված Սինոմ և Լիան վարպետների կողմից: Նաև ստեղծվեց [[վառոդ]]ը, որը օգտագործվում էր [[հրթիռ]]ների և [[նավատորմ|նավատորմեր]]ի մեջ, իսկ հետո այն կիրառվեց փամփուշտների և [[արկ]]երի արտադրության մեջ։
 
Թեյը տարածված է ամբողջ երկրում: Թեյի առանձնահատկությունները ձևավորել են թեյի արվեստը (Չայ, 茶艺), որի միջոցով թեյը, որը նախկինում համարվում էր որպես [[դեղ]] կամ [[սննդամթերք]], այժմ դարձել է [[չինական մշակույթ]]ի կարևոր տարր: Չինական դասական [[գրականություն]]ը անմահացրել է [[Տան-Լու Տունայ]]ի և [[Լու Յույա]]յի ժամանակաշրջանի [[թեյ]]ի հայտնի վարպետների անունները<ref name="graff 2000 79">{{Harvnb|Graff|2000|p=79}}.</ref>:
 
=== Անհրաժեշտություն ===