«Համատարած Աշխարհացույց»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
Ռոբոտ․ Տեքստի ավտոմատ փոխարինում (-(հարավ|հյուսիս)\-(արևելյան|արևմտյան) +\1\2); կոսմետիկ փոփոխություններ
չ (Ռոբոտ․ Տեքստի ավտոմատ փոխարինում (-(հարավ|հյուսիս)\-(արևելյան|արևմտյան) +\1\2); կոսմետիկ փոփոխություններ)
«Համատարած Աշխարհացույց»-ը կազմված է [[ազիմուտ]]ային [[հասարակած]] շոշափող կամ նրան մոտիկ պրոեկցիայով։ Աստիճանացանցի բաժանման ձևով այն տարբերվում է այժմյան կիսագնդերի [[քարտեզ]]ներից։ Արևմտյան և Արևելյան կիսագնդերի հասկացություն գոյություն չունի, [[միջօրեական]]ների բաժանումը սկսվում է 0°-ից, վերջանում՝ 360°-ով։ 0°-ի [[միջօրեական]]ն անցնում է [[Աֆրիկա]]յի ամենաարևմտյան կետից։
 
«Համատարած Աշխարհացույց»-ը պատկերում է այդ ժամանակվա հայտնի աշխարհը։ [[երկրագունդ|Երկրագնդի]] չուսումնասիրված մասերը՝ [[Հյուսիսային Ամերիկա]]յի հյուսիս-արևմտյանհյուսիսարևմտյան հատվածը, [[Ասիա]]յի հյուսիս-արևելյանհյուսիսարևելյան և [[Ավստրալիա]]յի արևելյան մասերը, [[Նոր Զելանդիա]]ն, [[Գրենլանդիա]]յի մի մասը պատկերված չեն։
 
Համեմատաբար ճիշտ են պատկերված եվրոպական երկրները։ Կարևոր նշանակություն ունի «Համատարած Աշխարհացույց»-ի անունների [[հայերեն]] տառադարձությունը, որը հիմք է հանդիսացել հետագայում հրատարակված [[քարտեզ]]ներում օտար անունների տառադարձության համար։ «Համատարած Աշխարհացույց»-ի հետ են կապվում առաջին [[հայերեն]] [[քարտեզագրություն|քարտեզագրական]] տառատեսակները։ «Համատարած Աշխարհացույց»-ը հայկական [[Վերածնունդ|Վերածննդի]] գիտության և արվեստի լավագույն նմուշն է։ [[Վերածնունդ|Վերածննդի]] ժամանակաշրջանի արվեստին բնորոշ է շրջանակից դուրս տարվա չորս եղանակների պատկերումը, որտեղ արտացոլվել է հին հունական դիցաբանութունը։ «Համատարած Աշխարհացույց»-ի շրջանակից դուրս պատկերված են նաև այդ ժամանակ ընդունված դիցաբանական բազմաթիվ նկարներ։
Տիեզերագիտական տեսակետից «Համատարած Աշխարհացույց»-ը դեռևս գտնվում է նախակոպեռնիկոսյան շրջանի երկրակենտրոն սիստեմի վրա։ Երկու կիսագնդերի միջև շրջանաձև ուղեծրերով ցույց է տրված մեր համակարգությունը երկրակենտրոն սիստեմով։ Ընդ որում, [[Արեգակ]]ը պատկերված է որպես չորրորդ [[մոլորակ]]։ Նրա մեջ ընդգրկված են 57 [[համաստեղություն]]ների նկարները իրենց անվանման հետ միասին<ref name=astgh />։
 
== Աղբյուրներ ==
{{reflist}}
 
* [http://greenstone.flib.sci.am/gsdl/collect/armenian/Books/banali_hamatarac.pdf Ղուկաս Վանանդեցի, Բանալի համատարածի աշխարհացուցին, Ամստերդամ 1696։]
* Լեո, Հայկական տպագրություն, հ. 1, Թ., 1904։
* Vannerius J., Note sur une imprimerie Arménienne établie a Amsterdam en 1695,- Révue des bibliothèques et archives de Belgique, fasc. 4, Bruxelles, 1906, pages 313-314.
* [http://serials.flib.sci.am/openreader/Holandia_1926/book/Binder1.pdf Սարուխան Առաքէլ, Հոլլանդան և հայերը ԺԶ-ԺԹ դարերում, Վիեննա (Ազգային մատենադարան, ՃԺԴ), 1926։]
* Թումանյան Բ., Հայկական նորահայտ աստղագիտական գործիք, Ե., 1958։
* Թումանյան Բ., Հայ աստղագիտության պատմություն, հտ. 1, Եր., 1964։
* [http://hpj.asj-oa.am/930/2/1966-2(155).pdf Խաչատրյան Մ. Մ., Հայ և ռուս քարտեզագրության կապերը XVII դարում.- «Պատմա-բանասիրական հանդես», 1966, № 2, էջ 155-164։]
* [http://www.jstor.org/stable/1150485 C. Koeman, A World-Map in Armenian Printed at Amsterdam in 1695,- "Imago Mundi", Vol. 21, (1967), pp. 113-114.]
* [http://www.bl.uk/magnificentmaps/ Peter Barber and Tom Harper, Manificent Maps, Power, Propaganda and Art, The British Library, 2010, pp. 124-125.]
 
== Տես նաև ==
* [http://imyerevan.com/pdf/ru/2008-5.pdf Эрна Ревазова, Mappa mundi, - Ереван, май, 2008, стр. 126-129.]