«Անուշավան Սոսանվեր»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ
չ
'''Անուշավան Սոսանվեր''' նաև '''Անուշավան Հայկազունի''' (ծննդյան թվականն անհայտ - [[մ.թ.ա. 1662]]), Հայոց նահապետ արքա [[մ.թ.ա. 1725]] - [[մ.թ.ա. 1662]] թվականներին, [[Արա Բ Կարդոս]]ի որդին, [[Պարետ Հայկազունի|Պարետ Հայկազունու]] հայրը, [[Հայկազունիներ]]ի արքայական տոհմից:
 
Անուշավանը Սոսանվեր էր կոչվում նրա համար, քանի որ մանկությունից նվիրվել էր Սոսյաց անտառին։ Հոր՝ Կարդոսի հետ միասին գերի է տարվել [[Նինվե]], բայց իր իմաստությամբ պալատականների սիրտը շահելով՝ ազատվել և ձեռք է բերել իր գահը, մնալով հարկատու [[Ասորեստան]]ին<ref>«Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչեայ Աճառեան, Երեւան, 1942, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 172</ref>: Հաջորդել է հորը՝ Կարդոս Հայկազունուն։
Անուշավանը Խորենացու կազմած առաջին Հայկազունիների նահապետների ցանկում՝ Հայկազունի նահապետ է։ Հաջորդել է հորը՝ Արայան Արա Կարդոս ա։ Հայկազունի այս նահապետի մասին տեղեկացնում է Խորենացին, գրելով, որ Անուշավանը Արա Գեղեցիկի և Նվարդի թոռն էր, Արա Գեղեցիկի որդու՝ Արայան Արա Կարդոսի որդին, որը հաջորդել է Արա Կարդոս Ա, երբ վերջինս, ըստ Խորենացու՝ «պատերազմում Շամիրամի հետ մեռավ»:
 
Խորենացու[[Մովսես Խորենացի]]ն հաղորդում է, որ Արա ԿարդոսԲ ԱԿարդոսը թողնում է. «արու զավակ՝ շատ գործունյա հանճարախոս Անուշավան Սոսանվերին, որովհետև նա պաշտամունքի համաձայն նվիրված էր Արմենակի՝ Արմավիրում գտնվող սոսի ծառերին, որոնց տերևների սոսափյունից՝ նայելով քամու ուժին և ուղղությանը՝ մեր հայոց աշխարհում սովորեցին գուշակություններ անել և այն էլ երկար ժամանակ»:
 
Խորենացու պատմագրությունից ակնհայտ է, որ ստանձնելով նահապետի պաշտոնը (գահը), ԱնոշավանըԱնուշավանը իր առջև խնդիր է դնում նախ վերականգնել Հայքի տարածքային ամբողջականությունը, ապա վերջ դնել ԱսսուրիցԱսորեստանից ունեցած կախումը, կախումկախմանը, որը կրկին Խորենացու վավերագրամբ, տեղի էր ունեցել Շամիրամի[[Շամիրամ]]ի կողմից [[Արա Գեղեցիկ]]ի սպանությանըսպանությունից հետո, երբ երկրի հարավային տարածքները և [[Հայկյան ԱրամիԱրամ]]ի կողմից նվաճված Ասորեստանյան դաշտը, անցել էր Նինվեի տիկնոջ՝ Շամիրամի տիրապետության տակ. «Այս Անուշավանը բավական ժամանակ արհամարհանք կրելով Զանեսից (սա՝ Շամիրամի որդին ու հաջորդն էր), տառապում էր արքունիքի դտանը. հետո բարեկամներից օգնություն գտնելով ձեռք է բերում մեր երկրի մի մասը՝ կառավարելու համար իբրև հակատու՝ վերջապես նաև ամբողջ երկիրը»:
 
Անուշավան Սոսանվերի օրոք էր, որ Եգիպտոսից հայերնիք վերադարձան հիքոսները՝ իրենց բանակով և բնակչությամբ։ Թեպետև Խորենացին այս մասին լռում է, բայց Անուշավան նահապետի հաջորդ նահապետ համարելով Պարետին, պետք է կարծել, որ Եգիպտոսից հայրենքի վերադարձած բնակչությանը Անուշավանը բնակության վայր էր հատկացրել «Արամի Միջագետը», որտեղ էլ կազմավորում է հայկական նոր պետական միավորում, որը հայտնի է Միտանի թագավորություն անվանումով։
== Ծանոթագրություններ ==
{{ծանցանկ}}
 
== Աղբյուրներ ==
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչեայ Աճառեան, Երեւան, 1942, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 172
* «Հայոց Պատմություն», Մովսես Խորենացի, 1961, Երևան, Գլուխ Ա. ե, ժթ, ի.
 
{{Հայկազունիներ}}