«Թաթաբանյա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 161 բայտ ,  3 տարի առաջ
| կայք = http://www.tatabanya.hu
}}
'''Թաթաբանյա''' կամ '''Թաթաբանիա'''<ref>Географический энциклопедический словарь: географические названия / Под ред. А. Ф. Трёшникова. — 2-е изд., доп. — М.: Советская энциклопедия, 1989. — С. 471. — 210 000 экз. — ISBN 5-85270-057-6. </ref> ({{lang-hu|Tatabánya}}, {{lang-de|Totiserkolonie}}), քաղաք [[Հունգարիա]]յի հյուսիս-արևմուտքում, Կոմարոմ-Էստրեգոմ [[Հունգարիայի վարչական բաժանում|մարզի]] վարչական կենտրոն: Բնակչությունը 67043<ref> Ежегодное издание «Административная Венгрия», Центральное Статистическое Бюро, 2014.</ref> մարդ է (2014):
== Աշխարհագրություն և տրանսպորտ ==
Քաղաքը գտնվում է Գերեչե և Վերտեշ լեռնաշղթաների միջև ընկած ձորում և [[Բուդապեշտ]]ից 55 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք: Քաղաքի միջով անցնում են Բուդապեշտ - [[Վիեննա]] երկաթուղին և ավտոմայրուղին (M1, E-60, E-75): Ժամանակը[[Բուդապեշտ]]<nowiki/>ից Բուդապեշտիցմինչև Թաթաբանյա գնացքով տևողությունը մոտ մեկ ժամ է:
== Պատմություն ==
[[Պատկեր:Turul-Tb-front.jpg|thumb|left|200px|Թուրուլի հուշարձան]]
Բնակչության կտրուկ աճ նկատվել է [[XIX դար]]ի առաջին կեսին՝ տարածքում ածխի հանքավայրերի հայտնաբերումից հետո: Հանքերի կողքին կառուցվել է նոր գյուղ և ստացել Թաթանայա անվանումը:
 
[[Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ]]ից հետո երկրի կոմունիստական կառավարությունը ընդունել է ինդուստրիացման ծրագիրըծրագիր, որի նպատակն էր մի քանի փոքր հունգարական քաղաքներում խոշոր արդյունաբերական կենտրոնների ստեղծումը: [[1947 թվական]]ին պատմական երեք բնակավայրերըբնակավայրերի և հանքահորային Թաթաբանյա գյուղի տեղում հիմնադրվել է Թաթաբանյա քաղաքը, որտեղ սկսել է լայնածավալ շինարարություն: Ալշոգալին, Ֆելշեֆալին և Բանհիդը դարձել են քաղաքային շրջաններ: Երեք տարի անց քաղաքը դարձել է Կոմարոմ-Էստրեգոմ մարզի վարչական կենտրոնը:
[[Պատկեր:Tatabanya.png|thumb|right|280px]]
[[Պատկեր:Szelim-barlang-Cave.jpg|thumb|right|200px|Սելիմի քարանձավ]]
Քաղաքի տնտեսության հիմքը դարձել են մետաղագործությունը, քարաքծխի արդյունահանումը և ծանր մեքենաշինությունը: [[XX դար]]ի 80-ական թվականներին քաղաքի բնակչությունը գերազանցել է 80 000-ը:
 
Կոմունիստական կառավարության անկումից հետո՝ 901990-ական թվականներին տնտեսության մեջ ծանր և լեռնահանքային արդյունաբերության դերը կտրուկ նվազել է, նկատվումդիտվել էրէ բնակչության զգալի արտահոսք: Քաղաքի տնտեսության կառուցվածքը էապես փոխվել է, ներկայումս քաղաքի բնակչությունը զբաղված է էլեկտրական պահեստամասերի արտադրությամբ, ալյումինի վերամշակամբ, ինչպես նաև սպասարկան և առևտրի ոլորտով: 901990-ականներիական թվականների տնտեսական ճգնածամը հաղթահարված է և ներկայումս Թաթաբանյան դինամիկ զարգացող երկիր է:
 
== Կրթություն ==
Քաղաքում կան 2 քոլեջ, 10 միջնակարգ և 16 հիմնական դպրոց: 1992 թվականին գործում է ժամանակակից տնտեսության համալսարանը:
14 431

edits