«Սուտակ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
Բոտ: կոսմետիկ փոփոխություններ
չ (clean up, փոխարինվեց: → , է: → է։, ը: → ը։ (3), մ: → մ։ (2), ս: → ս։, վ: → վ։, ր: → ր։ oգտվելով ԱՎԲ)
չ (Բոտ: կոսմետիկ փոփոխություններ)
| references =<ref>[http://www.gemdat.org/gem-3473.html Ruby on Gemdat.org]</ref>
}}
'''Սուտակ''' ({{lang-la|rubens, rubinus}} — կարմիր, կարմրավուն), թանկարժեք քար, [[միներալ]], [[կորունդ]]ի տարատեսակ, դասվում է [[օքսիդ]]ների դասին, եռանկյուն համակարգ է։ Կարծրությունը [[Մոոսի սանդղակ]]ով 9 է, խտությունը՝ 3,97 - 4,05 գ/սմ³: Ունի [[Անիզոտրոպություն|անիզոտրոպական]] հատկություն<ref name="f">{{книга|заглавие=Физический энциклопедический словарь|ответственный=Гл. ред. А. М. Прохоров. Ред. кол. Д. М. Алексеев, А. М. Бонч-Бруевич, А. С. Боровик и др|место=М.|издательство=Сов. энциклопедия|год=1983|страниц=982|тираж=100&nbsp;000}}</ref>: Կարմիր [[Շպինելներ|շպինելշպինելից]]ից տարբերվում է բյուրեղների ձևով, այլ դեպքերում՝ մեծ դժվարությամբ, օրինակ՝ [[մանրադիտակ]]ով: Կարմիր գունավորումը ստանում է [[քրոմ]]ի խառնուրդի շնորհիվ<ref name="ReferenceA">Рубин — статья из энциклопедии «Кругосвет»</ref>: Կարմիր կորունդները կոչվում են սուտակ, կապույտները՝ [[շափյուղա]]: Բաց գունավորում ունեցող շափյուղաները կամ ոսկերչական որակի անգույն կորունդը կրում է «լեյկոշափյուղա» անվանումը։ Սուտակի և շափյուղայի աստղաձև տարատեսակները վառ արտահայտված աստերիզմով մշակվում են [[կաբոշոն]]ի տեսքով։
 
Արհեստական սուտակները առաջին անգամ սինթեզվել են [[1904]] թվականին ֆրանսիացի քիմիկոս [[Օգյուստ Վերնեյլ]]ի կողմից<ref name="ReferenceA"/>:
 
== Կիրառում ==
* Սինթետիկ սուտակը օգտագործվում էր [[1960]] թվականին [[Թեոդոր Մայման]]ի կողմից հայտնագործած առաջին [[լազեր]]ում, որպես ակտիվ միջավայր, որը լույս էր ճառաքում։ Սինթետիկ սուտակների վրա լազերները շարունակում են արտադրվել և կիրառվել մինչ օրս։
* Առաջին կարգի թանկարժեք քարը օգտագործվում է թանկարժեք ոսկերչական իրեր պատրաստելու համար։
* «Սուտակ» անվամբ սինթետիկ կորունդներն օգտագործվում են ոսկերչական արդյունաբերության մեջ ոչ թանկ զարդերի վրա ներդիր անելու համար, ինչպես նաև տեղադրվում են [[ժամացույց]]ների [[մեխանիզմ]]ներում<ref>{{cite web|url=http://www.mywatch.ru/watch-art/art_405.html|title=Что такое "камни" и для чего они нужны в часах?|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2011-12-15|lang=ru|archiveurl=http://www.webcitation.org/65jtXeX7v|archivedate=2012-02-26}}</ref>:
 
[[2015]] թվականի [[մայիսի 13]]-ին Sotheby's աճուրդի ժամանակ վաճառվել է [[Բիրմա]]յի «աղավնու արյան» գույնի սուտակը։ 25,59 [[կարատ]] ունեցող քարը վաճառվել է 30 միլիոն ԱՄՆ դոլարով<ref>[http://www.bbc.com/news/world-europe-32717029 «World’s most expensive coloured gem sells for $30m»]</ref>: Գործարքի օրվա դրությամբ դա ռեկորդային գին էր ինչպես առանձին սուտակի, այնպես էլ այն քարերի կարատի համար, որոնք [[ադամանդ]] չեն համարվում<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/switzerland/11601386/Pigeons-blood-ruby-fetches-world-record-price-of-19m.html «'Pigeon’s blood' ruby fetches world record price of £19m»]</ref>:
 
== Տես նաև ==
* [[Կորունդ]]
* [[Շափյուղա]]
274 277

edits