«Մարտունու շրջան (Արցախ)»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ (տեղեկաքարտի տողերը փոքրատառ)
[[Պատկեր:Amaras-church.jpeg|մինի|Ամարասի վանքային համալիրի եկեղեցին, 2008 թ.]]
 
'''Մարտունու շրջան''', վարչատարածքային միավոր ԼՂՀ-ում։ [[Լեռնային Ղարաբաղ|Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության]] 8 [[Լեռնային Ղարաբաղի շրջաններ|շրջաններից]] մեկն է։ ԿագմավորվելԿազմավորվել է 1991 թվականին՝ ԼՂԻՄ նույնանուն շրջանի (ստեղծվել էր 1930 թվականին) հիմքի վրա։ Շրջանի մակերեսը կազմում է 951 կմ², բնակչությունը՝ 23.157 մարդ ([[2005|2005 թ.]]<ref>[http://census.stat-nkr.am/nkr/1-4.pdf Ազգային վիճակագրության Ծառայություն, 2005 թ. մարդահամարի արդյունքները]</ref>)։ Շրջկենտրոնը համանուն [[Մարտունի (ԼՂՀ)|Մարտունի]] քաղաքն է։ Վարանդան հյուսիսից սահմանակցում է [[Ասկերան (շրջան)|Խաչենին]], արևելքից [[Շուշի (շրջան)|Շուշիին]] և հարավարևմուտքից՝ [[Հադրութ (շրջան)|Դիզակին]]։
 
[[ԼՂՀ]]-ի հարավարևելյան մասում է 400 մ բարձրության վրա։ Ունի 36 համայնք, 40 բնակավայր։ Խոշոր բնակավայրերից են Մարտունի քաղաքը, [[Ճարտար]], [[Ղուզե Ճարտար]], [[Բերդաշեն]], [[Գիշի]], [[Թաղավարդ]], [[Մոս]] գյուղերը։ Շրջանի արեմտյան կեսն ունի նախալեռնային, թույլ թեքության մակերեույթ։ Համեմատաբար բարձր են [[Ննգի]], [[Կաղարծի]], [[Աշան]], [[Ճարտար]], [[Խերխան]], [[Թաղավարդ]] գյուղերի մոտակայքով ձգվող լեռնաճյուղերի գագաթները (բարձրությունը՝ 1200-1500 մ)։ [[Լանդշաֆտ]]ը նախալեռնային, տափաստանային և անտառային է։
 
== Պատմաճարտարապետական հուշարձաններ ==
Տարածքում պահպանվել են հայկական պատմաճարտարապետական 353 հուշարջան, որոնցից կանգունը և հնագույնը [[Ամարասի վանք]]ն է, որտեղ Մեսրոպ Մաշտոցը բացել է նահանգի առաջին դպրոցը։ Վանքը կառուցվել է 4-րդ դաիլդարի սկզբին Գրիգոր Լուսավորչի, այնուհետև՝ նրա թոռ [[Գրիգորիս եպիսկոպոս]]ի կողմից։ Հենց այդ վանքում է գտնվում վերջինիս դամբարանը։ Շրջանի պատմաճարտարապետական մյուս հուշարձաններից նշանավոր են՝ Ճարտար գյուղի [[Եղիշե]]ի, Հերհեր գյուղի Ս. Գրիգորիս, Մավաս գյուղի վանքերը, Կարմիր եղցի համալիրը (Մելիք-Փաշայանների դամբարանով, XIII դ.),[[Բերդաշեն]]ի ամրոցները, Մեծ Նահատակ, Ս. Աստվածածին եկեղեցիները, Հացի գյուղի Ս. Աստվածածին եկեղեցին ու դպրոցի հին շենքը, [[Թաղավարդ]] գյուղի անտառածածկ սարի վրա գտնվող Ղևոնդաց անապատի հուշարձանները, [[Կաղարծի]] գյուղի Թարգմանչաց եկեղեցին և այլ հնություններ։ Շրջանում կա քաղաքական 1 համայնք, գյուղական 35 համայնք և 38 բնակավայր։
 
== Խոշոր գյուղեր ==
Անանուն մասնակից