«Տաճարականների միաբանություն»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ (→‎top: փոխարինվեց: <ref → <ref (3) oգտվելով ԱՎԲ)
[[Պատկեր:Molay.jpg|250px|մինի|Pauperes commilitones Christi Templique Solomonici, Քրիստոսի ասպետների միաբանություն]]
'''Քրիստոսի և Սողոմոնի տաճարի աղքատ ասպետներ''' կամ '''Տաճարականների հոգևոր-ասպետական միաբանություն''' ({{lang-la|Pauperes commilitones Christi Templique Salomonici}}; {{lang-fr|''Ordre du Temple'' կամ ''Templiers''}}), նաև '''Տամպլիերներ''' ({{lang-fr|templiers}} «թեմփլ», տաճար, «տաճարականներ»<ref name="Տամպլիեր2">Նովիկով,1985, էջ 435</ref>), կաթոլիկական ռազմավանական<ref name="Տամպլիեր2" /> (հոգևոր-ասպետական) [[միաբանություն]] է, որը հիմնվել է [[Սուրբ Երկիր|Սուրբ Երկրում]] [[Խաչակրաց առաջին արշավանք|Առաջին խաչակրաց աշրավանքիցարշավանքից]] հետո, [[1119]] թվականին, ասպետների սակավաթիվ խմբով՝ Գուգո<nowiki>[[Հյուգո դը ՓեյնիՊեյն]]</nowiki>ի գլխավորությամբ<ref>Walter Map. De nugis curialium / ed. M. R. James, rev. C. N. L. Brooke and R. A. B. Mynors. — Oxford, 1983, էջ 54-55</ref>։ [[Հիվանդախնամների միաբանություն|Հիվանդախնամների միաբանության]] հետ միասին համարվում է առաջին կրոնական ռազմական միաբանություններից մեկը։
 
[[12]]- [[13]] դարերինդարերում միաբանությունը բավականին հարուստ էր,. նրան էին պատկանում ընդարձակ հողատարածքները ինչպես [[Պաղեստին]]ի և [[Սիրիա]]յի տարածքներում, այնպես էլ [[Եվրոպա]]յում։ ՄիաբանությունըՄիաբանությունն տիրապետում էրուներ նաև եկեղեցական և իրավաբանական արտոնություններին,արտոնություններ` որպես պարգևշնորհված [[Հռոմի պապ|Հռոմի պապի]]ից կողմից, ում անվերախոսանվերապահորեն ենթարկվում էր միաբանությունը, ինչպես նաև վանականներիցմիապետների կողմից, որոնցում հողերում միաբանությունն ուներ հողեր և անշարժ գույք։ Միաբանությունը բազմիցսհաճախ իրականացնում էր Արևելքում խաչակիրների կողմից ստեղծված պետությունների ռազմական պաշտպանության գործառնություն, որոնքթեև ստեղծվելմիաբանության էինառաջնային արևմուտքում խաչակիրների կողմիցնպատակը, չնայածինչպես որհռչակվել միաբանության առաջնային նպատակը,էր հաստատակարգումհիմնադրման հռչակվածպահին, համարվում էր ուխտագնացների պաշտպանությունը Սուրբ Հողում<ref name="Տամպլիեր2">Նովիկով,1985, էջ 435</ref>։
 
Սակայն [[1291]] թվականին խաչակիրները վտարվել ենվտարվեցին Պաղեստինից եգիպտական սուլթան Հալիլ<nowiki>[[Խալիլ ալ-ԱշրաֆիԱշրաֆ]]</nowiki>ի կողմից, իսկ տամպլիերները անցումտամպլիերներն կատարեցինսկսեցին դեպիզբաղվել վաշխառությունվաշխառությամբ և առևտուրառևտրով, կուտակեցին զգալի հարստություն և հայտնվեցին դժվար գույքային հարաբերությունների մեջ պապի և եվրոպական պետությունների թագավորների հետ<ref name="Տամպլիեր2"/>։
 
[[1307]]-[[1314]] թթ. միաբանության անդամները ենթարկվեցին ձերբակալությունների, տանջաքներիկտտանքների և մահապատիժների ֆրանսիացիֆրանսիական թագավոր [[Ֆիլիպ IV|Ֆիլիպ IV-ի]], խոշոր [[ֆեոդալ]]ների և Հռոմեական կաթոլիկականկաթոլիկ եկեղեցու կողմից, ինչի հետևանքով միաբանությունը լուծարվեց [[Կլիմենտ V]] պապի կողմից [[1312]] թվականին<ref name="Տամպլիեր2"/>։
 
Միաբանության համբավի պատճառով պատմագրության մեջ առկա է նրանց հետևորդների թվաքանակի չափազանցության միտումը։ Վիլկեն համարում էր, որ միաբանությունում կար մոտավորապես 15 000 [[ասպետ]] (այս թիվը ներկայացված է նաև «Աթեիստական բառարանում»<ref name="Տամպլիեր2"/>), իսկ Ցեկլերը ներկայացնում է ասպետների 2000020 000 թվաքանակ, Մալյար դը Շամբյուրը՝ 3000030 000 ասպետ։ Այս բոլոր թվերըթվերն այնքան էլ մեծ չեն և չեն համապատասխանում ասպետների թվաքանակի հետ, որոնք մասնակցել են Ֆիլիպմիաբանության Vդեմ պատերազմինՖիլիպ միաբանությանIV-ի հետ։պատերազմին։ [[Ֆրանսիա]]յում ձերբակալվել է 538 ասպետ, [[Կիպրոս]]ում` 75, [[Մայորկա]]յում կռվել են 25 ասպետ, և բոլորը պարտության են մատնվել։ Թե' Կիպրոսը, թե' Մայորկան և թե' Ֆրանսիան եղել են միաբանության ուղղորդողները։ Ակնհայտ է, որ պատմաբանները Միաբանության աշխատողներին, ծառաներին և զինակիրներին ներառում են ասպետների թվաքանակի մեջ։
 
== Տամպլիերների Միաբանությանմիաբանության նշանավոր մագիստրներըմագիստրոսները ==
[[Պատկեր:Cross of the Knights Templar.svg|մինի]]
 
# ԳուգոՀյուգո դը ՓեյնՊեյն ([[1119]] — [[մայիսի 24]], [[1136]])
# Ռոբեր դը Կրաուն ([[1137]] — [[Հունվարի 13]], [[1149]])
# Էվրար դը Բար ([[1149]]—[[1152]])
 
==Միաբանության պատմությունը ==
[[Պատկեր:Jerusalem Al-Aqsa Mosque BW 2010-09-21 06-38-12.JPG|250px|մինի|Ալ-Ակսա մզկիթը Տաճարի լեռան հարավ-արևելյանհարավարևելյան մասում։ Այստեղ գտնվում էր տամպլիերների շտաբը]] Մոտավորապես [[1118]] թվականին ֆրանսիացի ազնվական ԳուգըՀյուգո դը Փեյնը հավաքեցՊեյնն իր շուրջը համախմբեց ութ իր բարեկամազգական ասպետներին, ինչպեսայդ նաևթվում` ԳոտֆուրդԳոտֆրուա դը Սենտ-Օմերին, և հիմնեց Միաբանությունըմիաբանություն, որի միակ նպատակը ուխտագնացների պաշտպանությունն էր Սուրբ Հողում,դեպի Մերձավոր Արևելքում։Արևելքի սրբավայրեր ճանապարհին։ Իրենց միաբանությունըմիաբանությունն անվանեցին «Աղքատ ասպետներ»։ Նրանք այնքան աղքատ էին, որ երկու մարդու համար նախատեսված էր մեկ ձի։ Այդ իսկ պատճառով նրանց տպագրությունը երկար ժամանակ իրենիցնրանց ներկայացնումկնիքի վրա էր ձիուպատկերված պատկերձի, որի վրաորին նստածհեծել են երկու ձիավոր<ref>Ֆօ.Լոբեր, 2007, էջ 26</ref>։ Միաբանության գործունեության և ընդհանրապես միաբանության մասին շատ քչերը գիտեին ընդհուպ մինչև Տրուայի տաճարըժողովը ([[1128]] թ.),որտեղ որի ընթացքում միաբանությունը պաշտոնապեսճանաչվեց ընդունվեցպաշտոնապես, իսկ վանական սբ.Բերնար<nowiki>[[Բերնարդ ԿլերովսկիինՔլերվոսացի|Բերնարդ Քլերվոսացուն]]</nowiki> հանձնարարվեց մշակել միաբանության կանոնադրությունը, որտեղ կամբողջացվեին միաբանության բոլոր օրենքները։ Արքեպիսկոպոս Վիլհելմ Տիրսկին,Թիրացին` [[Երուսաղեմ]]ի թագավորության [[կանցլեր]]ը, ով միջնադարյան խոշորագույն պատմաբաններից մեկըէ, իր աշխատությունում նծումնշում է միաբանության ստեղծման գործընթացը.
{{քաղվածք|Մի քանի վեհանձնազնվական ասպետներ,` հավատացյալ ու աստվածավախ մարդիկ, իրենց ցանկությունը հայտնեցին ապրել խստության և հնազանդության մեջ, մեկընդմիշտ հրաժարվել իրենց կալվածքներից, և, իրենց հանձնելով իրենց եկեղեցու գլխավուոթյանը,գերագույն ղեկավարի ձեռքը` դառնալ վանական միաբանության անդամը։Նրանցանդամ։ մեջՆրանց թվում առաջինները և ամենահայտնիներն էին ԳուգըՀյուգո դը ՓեյնըՊեյնը և ԳոտֆրուաԳոդֆրուա դը Սենտ-Օմերը։ Քանի որ եղբայրությունը դեռևս չուներ իր տաճարը, ոչ էլ կացարանը, թագավորը նրանց տրամադրեց ժամանակավոր կացարան իր արքունիքում, որը կառուցված էր Տաճարի լեռան հարավային լանջին։ Այնտեղ կառուցված տաճարի [[կանոնիկոս]] պատով շրջափակված բակի մի մասը որոշակի պայմաններով զիջեցին նոր միաբանության կարիքների համար: Ավելին, Երուսաղեմի արքա [[Բալդուին I (Երուսաղեմի արքա)|Վ.ՏիրսկիԲալդուին I-ը]], նրա մերձավորները եւ պատրիարքը իր պրելատներով աջակցություն ցուցաբերեցին միաբանությանը` հատկացնելով իրենց ունեցվածքի մի մասը, ոմանք` ցկյանս, մյուսները` ժամանակավոր օգտագործման համար, ինչի շնորհիվ միաբանության անդամները կկարողանային ապրուստի միջոցներ ձեռք բերել: Առաջին հերթին նրանք կարգադրված էր, ի քավություն իրենց մեղքերի եւ պատրիարքի առաջնորդության ներքո, «պաշտպանել եւ հսկել Երուսաղեմ ուղևորվող ուխտավորներին գողերի եւ ավազակների հարձակումներից»: |Վիլյամ Թիրացի}}
 
== Ծանոթագրություններ ==
385

edits