Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

չ
փոխարինվեց: <ref → <ref (2) oգտվելով ԱՎԲ
[[Պատկեր:Canada-satellite.jpg|thumb|Կանադայի պատկերը արբանյակից։|250x250փքս]]
[[Պատկեր:Moraine Lake-Banff NP.JPG|մինի|[[Բանֆ ազգային պարկ]] [[Ալբերտա]]յում|250x250փքս]]
Կանադան զբաղեցնում է [[Հյուսիսային Ամերիկա]]յի հյուսիսի մեծ մասը։ Տարածքի 75 %-ը զբաղեցնում է հյուսիսային գոտին։ Կանադան ընդհանուր ցամաքային սահման ունի [[ԱՄՆ]]-ի հետ՝ հարավում և հյուսիս-արևմուտքում ([[Ալյասկա]]յի և [[Յուկոն (Կանադայի տարածք)|Յուկոն]]ի միջև) և ձգվում է [[Ատլանտյան օվկիանոս]]ից դեպի արևելք մինչև [[Խաղաղ օվկիանոս]]՝ արևմուտքում և մինչև [[Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս]]՝ երկրի հյուսիսում<ref name=cia>{{cite web |publisher= CIA |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ca.html|title=Canada |work=World Factbook |date=May 16, 2006 |accessdate=May 23, 2011}}</ref>։ Կանադան ունի ամենաերկար ջրափնյա գիծը աշխարհում, արևմուտքից այն շրջապատված է Խաղաղ օվկիանոսով, արևելքում Ատլանտյան օվկիանոսով, իսկ հարավում՝ Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսով <ref name="Կ">[http://www.alivecanada.org/interesnye-fakty-o-kanade.html&#x20;Канада,&#x20;какой&#x20;мы&#x20;её&#x20;любим ]</ref>։ Այն ծովային սահման ունի նաև [[Ֆրանսիա]]յի ([[Սեն Պիեռ և Միքելոն]]) և [[Դանիա]]յի ([[Գրենլանդիա]]) հետ։ [[1925]] թվականից Կանադային է պատկանում [[Արկտիկա]]յի մի մասը<ref name="cia"/> ([[աշխարհագրական կոորդինատներ]]ն են՝ արմ.ե. 60˚ և արմ.ե. 141˚<ref>{{cite book|author=Niels West|title=Marine Affairs Dictionary: Terms, Concepts, Laws, Court Cases, and International Conventions and Agreements|url=https://books.google.com/books?id=wd2pbRxuW0QC&pg=PA31|year=2004|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-30421-7|page=31}}</ref>), սակայն այդ տարածքը ընդհանուր ճանաչում չի գտել։ Կանադայի և ամբողջ աշխարհի ամենահյուսիսային բնակավայրը գտնվում է [[Ալերտ]]ում ([[Նունավուտ]]), [[Էլսմիր]] կղզու հյուսիսային ծայրամասում։ Այստեղ է գտնվում նաև [[Կանադայի զինված ուժեր]]ի ռազմաբազան ([[Հյուսիսային բևեռ]]ից 817 կմ կամ 508 ծովային մղոն հեռավորության վրա)<ref>{{cite book|title=Canadian Geographic|year=2008|publisher=Royal Canadian Geographical Society|page=20}}</ref>։ Կանադան տարածքով աշխարհի երկրորդ խոշոր երկիրն է հանդիսանում [[Ռուսաստան|Ռուսաստանի Դաշնությունից]] հետո<ref name="Հ">{{cite web | url=http://takearest.ru/canada | title=Интересные факты Канады | accessdate=11 Հունիս 2016}}</ref>։ Այդուհանդերձ, ցամաքային տարածքով Կանադան 4-րդն է, քանի որ լճերի քաղցրահամ ջրի ամենամեծ պաշարն ունի աշխարհում<ref name="Battram2010da">{{cite book|author=Robert A. Battram|title=Canada in Crisis: An Agenda for Survival of the Nation|url=https://books.google.com/books?id=pBc9349sw4QC&pg=PA1|year=2010|publisher=Trafford Publishing|isbn=978-1-4269-3393-6|page=1}}</ref>։ Կանդայի հյուսիսային մասը ծածկված է սառույցով և [[հավերժական սառցույթ]]ով։ Կանադան ունի նաև աշխարհում ամենաերկար ջրափնյա գիծը՝ 243 042 կմ (151019 մղոն) ընդհանուր երկարությամբ<ref>{{cite web|url=http://www.statcan.gc.ca/pub/11-402-x/2012000/chap/geo/geo-eng.htm|title=Geography|website=www.statcan.gc.ca|access-date=2016-03-04}}</ref>։ Ի հավելումն, [[ԱՄՆ]]-ի հետ սահմանը, ձգվելով 8891 կմ (5525 մղոն), համարվում է աշխարհի ամենաերկար ցամաքային սահմանը<ref>{{cite web |publisher= International Boundary Commission |url=http://www.internationalboundarycommission.org/boundary.html |title=The Boundary |year=1985|accessdate=May 17, 2012}}</ref>։
 
Բնակչության խտությունը (մոտ 3,5 մարդ/կմ²) համարվում է աշխարհի ամենափոքր խտությունը։ Երկրի ամենաբնակեցված շրջանը [[Քվեբեկ]]-[[Վինձոր]] միջանցքն է, որը գտնվում է [[Սուրբ Լավրենտիոս]] գետի հարթավայրային ափերի երկայնքով և [[Մեծ Լճեր]]ի հարավ-արևելքում։ Այդ շրջանից դեպի հյուսիս գտնվում է [[Կանադական վահան]]ը, ժայռոտ տարածաշրջան, որը մաքրվել է վերջին սառցե դարաշրջանի ժամանակ, զուրկ է հանքանյութերով, լճերով և գետերով հարուստ բերրի հողերից։ Կանադայում կան ավելի շատ լճեր, քան աշխարհի ցանկացած այլ երկրում։ Այստեղ կան քաղցրահամ ջրի հսկայական պաշարներ<ref name="Battram2010da"/>։
Jump up ^ "Employment by Industry". Statistics Canada. January 8, 2009. Retrieved May 23, 2011.</ref>։ Այնուամենայնիվ Կանադան առաջնային սեկտորների կարևորությամբ արտասովոր կերպով է առանձնանում զարգացած երկրների շարքում, այն է, անտառաշինության և բենզինի արդյունաբերություններն ամենաառանցքային բաղադրիչներն են<ref>Easterbrook, WT (March 1995). "Recent Contributions to Economic History: Canada". Journal of Economic History 19: 98.</ref>։ Հյուսիսային Կանադայի շատ քաղաքներ, որտեղ արդյունաբերությամբ զբաղվելը դյուրին չէ, մոտակա հանքերի և անտառանյութի պաշարների շնորհիվ են զարգանում։ Կանադան ունի նաև մեծածավալ անդյունաբերության սեկտոր, որի կենտրոնը հարավային Օնտարիոն և Քվեբեկն է, որտեղ մասնավորապես կարևոր են ավտոմեքենաների արտադրությունը և օդագնացությունը<ref>Leacy, FH, ed. (1983). "Vl-12". Statistics Canada. Retrieved May 23, 2011.</ref>։
 
[[File:What did Canada export in 2014.png|thumb|framed|left|alt=chart of exports of Canada by value with percentages| Կանադայի ապրանքների արտահանման երեք քարտեզ, 2004 թվական <ref>{{cite web |url=http://atlas.cid.harvard.edu/explore/tree_map/export/can/all/show/2014/?prod_class=hs4&details_treemap=2&disable_widgets=false&disable_search=false&node_size=none&queryActivated=true&highlight=&yaxis=current |title=What did Canada export in 2014? |newspaper= Harvard Kennedy School |date=2014 |author=Center for International Studies|accessdate= January 19, 2016}}</ref>]]
 
Կանդան մեկն է այն սակավաթիվ զարգացած երկրներից, որ էներգիայի ցանցային արտահանմաբ է զբաղվում<ref>Jump up ^ Brown, Charles E (2002). World energy resources. Springer. pp. 323, 378–389. ISBN 978-3-540-42634-9.