«Գրանիկոսի ճակատամարտ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
No edit summary
No edit summary
{{Տեղեկաքարտ Ճակատամարտ
|Ճակատամարտի անվանում = Գրանիկոս գետի ճակատամարտճակատամարտը
|Հակամարտություն = [[Ալեքսանդր Մակեդոնացի|Ալեքսանդր Մակեդոնացու]] արշավանքներ
|Գունային ուրվագիծ = background:#ffccaa;color:#000000
|Պատկեր = [[Պատկեր:Crossing of the Granicus, Gérard Audran after Charles Le Brun, 1672.jpg|350px]]
|Վերնագիր = Գրանիկոս գետի ճակատամարտ։ճակատամարտը։ Պարսիկ ձիավորը Ալեքսանդրի գլխին մարտական կացնիկ է բարձրացրել։ Հետևում գտնվող Կլիթոսը փրկում է Ալեքսանդրի կյանքը
|Թվական = 334 մ.թ.ա. մայիս
|Վայր = [[Գրանիկոս]] գետ, թափվում է [[Մարմարա ծով]], [[Առաջավոր Ասիա]], (այժմ՝ ք. [[Բիգա]], [[Թուրքիա]])
'''Գրանիկոս գետի ճակատամարտը''' տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 334 թ. մայիսին, [[Փոքր Ասիա]]յի Գրանիկոս գետի ափին, (այժմ՝ ք. [[Բիգա]], [[Թուրքիա]]), ոչ հեռու առասպելական [[Տրոյա]]յի փլատակներից։ Այն ճանաչված է որպես [[Ալեքսանդր Մակեդոնացի|Ալեքսանդր Մակեդոնացու]] Արևելյան արշավում տարած առաջին հաղթանակը։
 
Պարսկական բանակը կառավարում էր տեղական կուսակալների խորհուրդը, որը գլխավորում էր ծագումով հույն զորավար [[Մեմնոն]]ը։ Պարսիկ հրամանատարները չէին ընկալում Ալեքսանդրին որպես արժանավոր հակառակորդի, ձգտում էին մոտեցնել նրա հետ բախման օրը և, այդպիսով, շուտափույթ ձեռք բերել հաղթողների համբավը։ Զգուշավոր Մեմնոնը չէր կիսում նրանց լավատեսությունը, բայց ստիպված եղավ ընդունելենթարկվել խորհրդի անդամների որոշումը։որոշմանը։
 
Պարսիկ զորքերը դիրքավորվեցին Գրանիկոս գետի ուղղաբերձ ափին, Ալեքսանդրի զորքը՝ գետի մյուս, ցածր ափին։ ԳիտակցելովԱլեքսանդրի տարեց ու փորձառու զորավար [[Պարմենիոն]]ը, գիտակցելով խնդիրները, կապված գետի հոսանքի ուժգնության և կավոտ ափի դժվար անցանելիության հետ, Ալեքսանդրի տարեց ու փորձառու զորավար [[Պարմենիոն]]ը փորձեց համոզել երիտասարդ թագավորին հետաձգել գրոհը և ճակատամարտին պատշաճ կերպովձևով նախապատրաստվել։պատրաստվել ճակատամարտին։ Ալեքսանդրը պատասխանեց, որ [[Հելլեսպոնտոս]]՛՛Հելլեսպոնտոս կտրած բանակը չպետքչպե՛տք է վախենա գետանցումից։գետանցումից՛՛։ Պարսիկների բարձունքի վրա անշարժ տեղակայված զորքը պատրաստվում էր վերևից զարկել մակեդոնացիներինմակեդոնացիներին՝ նրանց գետանցման ավարտի պահին։ Այդ պատճառովնպատակով է,պարսիկները որգետի պարսիկներըափին տեղադրեցին իրենց ընտրյալ հեծելազորին, գետի ափին,շարելով հունական հետևակը շարելով երկրորդ գծում։ Ինչպես ցույց տվեցին հետագա զարգացումներըիրադարձությունները, այդպիսի դիրքավորումը պարսիկների լուրջ սխալն էր. ուղղաբերձ ափի եզրին բաշխված հեծելազորը ի սկզբանե զրկված եղավ գրոհելու հնարավորությունից, իսկ նրա թիկունքում տեղադրված մարտունակ վարձկաններիհունական զորքը,ջոկատները փաստորեն, սեղմվեցսեղմվեցին ծուղակում։ Պարսիկների կողմից տրամադրած այդպիսի բարենպաստ հնարավորությունը չվրիպեց Ալեքսանդրի ուշադրությունից։
 
Ալեքսանդրը ղեկավարում էր իր բանակի աջ զորաթևը, Պարմենիոնը՝ ձախ։ Ալեքսանդրը միտումնավոր ճակատամարտի դուրսելավ եկավսպիտակ փետրափնջով զարդարած փայլուն սաղավարտով, զարդարված սպիտակ փետրափնջով և միանգամից դարձավ հակառակորդի ամենացանկալի թիրախը։
[[Պատկեր:Գրանիկոսի ճակատամարտ.gif|ձախից|մինի|350px]]
Մակեդոնացիք Գրանիկոսի անցումը կազմակերպեցին երկու փուլով։ Նախ Պարմենիոնի զորաթևը մտավ գետը, շեղելով պարսիկների ուշադրությունը, իսկ Ալեքսանդրը՝ թեթևԱլեքսանդրը հեծելազորի ուղեկցությամբ շեշտակի թեքվեց ձախ, արագ անցավ մյուս ափն ու գրոհեց թշնամու կենտրոնի վրա՝կենտրոնը, ընդունելով իր վրա հակառակորդի հարվածը։ Կռիվը կենտրոնացավ Ալեքսանդրի շուրջը։ Մարտի ընթացքում թագավորի նիզակը կոտրվեց, բայց նանրան հաջողվեց անձամբ տապալեցտապալել մի քանի թշնամու իր օգնականից խլած նիզակով։ Հետո նրա սաղավարտը ճեղքվեց, իսկ երբ իր դեմը դուրս եկավ ռազմական կացնիկով զինված պարսիկ զինվորհեծյալը, Ալեքսանդրի սխրակից ու կաթնեղբայր [[Քլիթոս]]ըԿլիտոսը հատեց թշնամու ձեռքը զենքի հետ միասին։ Մինչ գնում էր այս կռիվը, Պարմենիոնի զորաթևը, վերջապես, ավարտեց գետի անցումը, և հզոր գրոհ ձեռնարկեց ևձեռնարկեց՝ պարսիկներինհակառակորդին փախուստի մատնեց։մատնելով։
 
Գրանիկոս գետի ճակատամարտի հաղթանակը հիմնականում վճռորոշեցապահովեց հեծելազորը։ Գրանիկոսում բացահայտվեց, որ մակեդոնացիների ամուր զրահն ու երկար նիզակները գերազանցում էին պարսիկների տեգերը։ Այս ճակատամարտում մակեդոնականտեղանքի փաղանգըկտրտվածության չմասնակցեցպատճառով տեղանքիմակեդոնական կտրտվածությանփաղանգը մասնակցություն պատճառով։չունեցավ։ Պատմական աղբյուրները հաղորդում են մակեդոնացիների անհավատալի փոքր կորուստների (ընդամենը մոտ 100 զինվորի) մասին, մինչդեռիսկ պարսիկների կորուստներըպարսիկներինը՝ հազարների հասան։: Այդ ճակատամարտում վախճանվեցին [[Դարեհ III]]-ի ավագ որդին, ինչպես նաև մի շարք անվանի զորավարներ ու կուսակալներ, ինչպես նաև հեծելազորի հիմնական կորիզը։ Բոլոր զոհերը՝զոհերը, և՛ մակեդոնացիք, և՛ պարսիկները, արժանացան Ալեքսանդրի կողմից արժանացան պատվավոր հուղարկավորությանը։ Ալեքսանդրը այցելեց վիրավորներին և աջակցության ու կարեկցանքի խոսքերկաջալերեց հաղորդեցնրանց։ իրենց։Գերի Գերեվարվածընկած հույն վարձկաններին Ալեքսանդրը շղթաներով տաժանավայր ուղարկեց, այդպիսով պատժելով նրանց «բարբարոսների» կողմում կռվելու համար։
 
Գրանիկոսի հաղթանակից հետո Ալեքսանդրը խորացավ ԱռաջավորՓոքր Ասիա։
 
==Գրականության ցանկ==
104

edits