Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

չ
clean up, փոխարինվեց: → (7) oգտվելով ԱՎԲ
Ֆտորը (F<sub>2</sub>) հայտնագործել է [[Կարլ Վիլհելմ Շեելե]]ն [[1771]] թվականին, իսկ առաջին անգամ մաքուր վիճակում ստացել է [[Անրի Մուասսան]]ը ([[1886]])։ Իր անունը ստացել է հունարեն ֆտորոս-քայքայում բառից։
 
Ֆտորիի միացություններից կալցիումի ֆտորիդը՝ CaF<sub>2</sub>, մարդկությանը հայտնի է վաղուց, այն «ֆլյուոր» անվան տակ նկարագրվե է դեռևս [[15-րդ դար]]ի վերջին, որպես մետաղաձուլական մածուցիկ խարամները դյուրահոս դարձնող միջոց (այդտեղից էլ անվանումը՝ {{lang-lat|fluo}} - հոսում եմ)։ 1771 թվականին «ֆլյուորը» ծծմբական թթվի հետ տաքացնելով Կ․ Շեեչեն ստացավ «պլավիկյան թթուն»․ Ա․ Լավուազիեն այն համարում էր անհայտ «ֆլյուորիում» տարրի միաությունը [[Թթվածին|թթվածնի]], իսկ ավելի ուշ ([[1810]], Հ․ Դևի)՝ [[Ջրածին|ջրածնի]] հետ։
 
=== Անվան ծագում ===
| [[հող]] || 0,02
|-
| [[Գետ]]ի ջուր || 0,00002
|-
| Ծովի ջուր || 0,0001
| <sup>20</sup>F || 19,9999813 || 11 c || [[բետա-տրոհում|β<sup>−</sup>-տրոհում]] <sup>20</sup>Ne-ում || 2 || 2.094
|-
| <sup>21</sup>F || 20,999949 || 4,2 c || β<sup>−</sup>-տրոհում <sup>21</sup>Ne-ում || 5/2 ||
|-
| <sup>22</sup>F || 22,00300 || 4,23 c || β<sup>−</sup>-տրոհում <sup>22</sup>Ne-ում || 4 ||
|-
| <sup>23</sup>F || 23,00357 || 2,2 c || β<sup>−</sup>-տրոհում <sup>23</sup>Ne-ում || 5/2 ||
Ֆտորն առաջացնում է 2 բյուրեղային վերափոխակներ, որոնք [[մթնոլորտ]]ային ճնշման պայմաններում կայուն են։
* α-ֆտոր -գոյություն ունի 45,6 K ջերմաստիճանից բարձր պայմաններում, բյուրեղցանցի կառուցվածքը՝ ութանկյուն, տարածությունը ''C'' 2/''c'', տվյալները ''a'' = 0,550 նմ, ''b'' = 0,328 նմ, ''c'' = 0,728 նմ, β = 102,17°, Z = 4<ref>Journal of Solid State Chemistry, Vol. 2, Issue 2, 1970, P. 225—227.</ref><ref>J. Chem. Phys. 49, 1902 (1968)</ref>։
* β-ֆտոր - գոյություն ունի 45,6 ÷ 53,53 K ջերմաստիճանային միջակայքում, բյուրեղցանցի կառուցվածք [[խորանարդ]], տվյալները ''a'' = 0,667 նմ, Z = 8:
 
== Ստացում ==
*Ֆտորը ստանում են հիմնականում կալիումի ֆտորիդի հալույթի էլեկտրոլիզով.
:: <math>\mathsf{ 2KF \rightarrow 2K + F_2 \uparrow }</math>
*1986 թվականին ֆտորի 100-ամյակի միջոցառման կոնֆերանսին պատրաստվելու ժամանակ, Կառլ Կրիստը բցհայտեց մաքուր ֆտորի ստացման քիմիական եղանակը, օգտագործելով ֆտորաջրածինը K<sub>2</sub>MnF<sub>6</sub> և SbF<sub>5</sub> 150&nbsp;°C-ում լուծելիս<ref>''Гринвуд Н., Эрншо А.'' «Химия элементов» т. 2, М.: БИНОМ. Лаборатория знаний, 2008 стр. 147—148, 169 — химический синтез фтора</ref>.
 
:: <math>\mathsf{ 2K_2MnF_6 + 4SbF_5 \rightarrow 4KSbF_6 + 2MnF_3 + F_2 \uparrow }</math>։
1 097 979

edits