«Կեռասենի»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, փոխարինվեց: → (3) oգտվելով ԱՎԲ
չ (փոխարինվեց: ` → ՝ oգտվելով ԱՎԲ)
չ (clean up, փոխարինվեց: → (3) oգտվելով ԱՎԲ)
 
== Անվանում ==
Կեռասունտ քաղաքը գտնվել է Տրապիզոնից ոչ հեռու, ահա այստեղ են հռոմեացիներն առաջին անգամ տեսել իրենց անհայտ պտղատու ծառեր, որոնք անվանել են {{lang-la|''cerasi''}}։ Այստեղից էլ {{lang-it|''ciliega''}}, {{lang-ar|''كرز''}} - կեռաս, {{lang-fr|''cerise''}}, {{lang-es|''cereza''}}, {{lang-pt|''cereja''}}, {{lang-de|''Kirsche''}}, {{lang-en|''cherry''}}, {{lang-ru|''черешня''}}{{sfn|Талах|2013|էջ=22}}
 
== Կենսաբանական նկարագիր ==
Բալենու պտուղները պարունակում են մինչեւ 15 տոկոս [[շաքար]]ներ, 11 տոկոս պեկտին, 1,5-2,5 տոկոս օրգանական թթուներ ([[խնձոր]]ի, [[կիտրոն]]ի, խինինի, սաթի), դաբաղանյութեր, կումարին, ներկանյութ, 0,75-1,3 տոկոս ազոտային նյութեր։ 100 գ հումքի մեջ պարունակվում են հետեւյալ [[վիտամիններ]]ը` 0,1 մգ կարոտին, 0,32 մգ տոկոֆերոլներ, 15 մգ ասկորբինաթթու, նիացին (PP)-0,4 մգ, բիոտին (H)-0,4 մկգ, B1-0,03 մգ, B2-0,03մգ, B5-0,08 մգ, B6-0,05 մգ, B9-6 մկգ, ֆլավոնոիդ կվերցետին, ռուտին, և այլն։ Պտուղը պարունակում է նաև [[կալիում]], [[մագնիում]], [[ֆոսֆոր]], [[կալցիում]], կոբալտ, յոդ, ցինկ, մարգանեց, քրոմ, բոր, մոլիբդեն, ֆտոր, պղինձ, երկաթ։ Կորիզում` 25-30 տոկոս ճարպայուղ, ամիգդալին, եթերային նյութեր, իսկ տերեւներում՝ դաբաղանյութ, ֆիտոնցիդներ, կումարին, ամիգդալին։
 
Բալենու տարբեր մասերում պարունակվում են տանին, այլ նյութեր։
Կեռասենու պտուղները գնահատվում են իրենց վաղահասությամբ, տեխնոլոգիական և սննդային բարձր հատկանիշներով։ Բալից մուրաբա, կոմպոտ և չիր են պատրաստում։ Առավել տարածված են 4-ը՝ սովորական կամ թթու, տափաստանային, թավոտ և ավազաբալենի։ Մշակվող սորտերի մեծ մասն ստացվել է առաջին 2 տեսակներից։ ՀՀ-ում հայտնի են բալենու 3 վայրի տեսակներ՝ մահալեբյան, մանրապտուղ և ալեհեր։ Մշակվում է սովորական կեռասենին։
Տեղական սորտերը հատուկ անուններ չունեն, կոչվում են իրենց աճման վայրի անունով, այն է՝ [[Երևան]]ի, [[Մեղրի]]ի, [[Քանաքեռ]]ի, [[Սիսիան]]ի և այլն։
1 105 242

edits