«Դյոմա (գետ)»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 5 բայտ ,  5 տարի առաջ
չ
փոխարինվեց: ` → ՝ (5) oգտվելով ԱՎԲ
չ (փոխարինվեց: ` → ՝ (5) oգտվելով ԱՎԲ)
 
== Անվան ստուգաբանություն ==
Ա. Կամալովի ենթադրությամբ գետի անունը ծագում է բաշկիրերեն «դիմ» բառից, որ նշանակում է ճահճուտ, գետի խոր հատված<ref>Словарь топонимов Республики Башкортостан. Уфа: Китап, 2002. — 256 с. — С.63.</ref><ref>''Матвеев А. К.'' Географические названия Урала: Топонимический словарь. — Екатеринбург: ИД «Сократ», 2008. — 352 с.— С.77.</ref>: Գետի մեկ ուրիշ անվանում`անվանում՝ «Կուկ-Իդելմ», բառացի նշանակում է կապույտ, երկնային գետ, ինչը ջրային տարածքների քիչ տարածում ունեցող անվանում է, որ կազմված է գույն + գետ կաղապարով: Անվան այդպիսի կառուցվածք ունեն [[Բելայա (Կամայի վտակ)|Ագիդել]]` սպիտակ գետ և [[Ուրան (գետ)|Կարաիդել]]` սև գետ անունները<ref>Ономастика Востока. Институт востоковедения АН СССР, Институт этнографии имени Н. Н. Миклухо-Маклая, Изд-во «Наука», Глав. ред. восточной лит-ры, 1980, стр. 99</ref>:
 
== Հոսանք ==
Դյոման սկիզբ է առնում Օբշի Սիրտի ({{lang-ru|О́бщий Сырт}}) բարձունքներից`բարձունքներից՝ [[Ֆյոդորովսկի շրջան (Բաշկորտոստան)|Ֆյոդորովսկի շրջան]]ի [[Ալյոշկինո (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)|Ալյոշկինո]] գյուղից 2կմ հյուսիս-արևելք: Հոսում է Օրենբուրգի շրջանով և կրկին Բաշկորտոստանով: Երկարությունը 535 կմ է, ավազանի մակերեսը`մակերեսը՝ 12.800 կմ²: Դյոման հոսում է ընդարձակ հարթավայրով: Գետի ափին գտվում է [[Դավլեկանովո]] քաղաքը:
 
Օրենբուրգի շրջանում գետն ունի 28 վտակ, որոնցից 11-ը`ը՝ 10-ից ավելի կիլոմետր երկարությամբ: Հիմնական վտակներն են Բալշոյ Իզյակ, Տյատեր, Սադակ, Ուդրյակ:
 
Դյոման [[Ուֆա]] քաղաքի մոտ ձախից թափվում է Բելայա գետը: Այդ շրջանը կրում է «Դյոմա» անունը:
 
== Գետաբերան ==
Ներկայիս գետաբերանը արհեստական է: Բելայա գետի հոսանքից վերև այն տեղափոխվել է [[19-րդ դար]]ի վերջին`վերջին՝ երկաթուղային կամուրջ կառուցելու ժամանակ: Հունը թեքել են այնպես, որ այն չհատի երկաթուղին: Դրա միջոցով ազատվեցին գետի վրա լրացուցիչ կամուրջ կառուցելուց:
 
Հին գետաբերանը գտնվել է ավելի ցածր վայրում: Հին գետաբերանի տեղում առաջացել են մի շարք լճեր<ref>[[Бельские просторы]]: [http://www.hrono.ru/text/2004/marush10_04.html ''Вадим Марушин.'' Уфа далекая и близкая.]</ref>: