«Բասկերվիլների շունը»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
փոխարինվեց: ` → ՝ (11) oգտվելով ԱՎԲ
չ (oգտվելով ԱՎԲ)
չ (փոխարինվեց: ` → ՝ (11) oգտվելով ԱՎԲ)
'''Բասկերվիլների շունը''' ({{lang-en|The Hound of the Baskervilles}}), անգլիացի գրող [[Արթուր Կոնան Դոյլ]]ի դետեկտիվ վեպը, [[Շերլոկ Հոլմս]]ի մասին նրա չորս [[վեպ]]երից մեկը։ առաջին անգամ հրատարակվել է 1901-02 թթ. «Strand Magazine» ամսագրում։
 
Սյուժեի հիմքում ընկած է սըր Չարլզ Բասկերվիլի`Բասկերվիլի՝ հանելուկային պայմաններում տեղի ունեցած մահվան հետաքննությունը։ Բասկերվիլների տոհմում սերնդից սերունդ փոխանցվում է մի լեգենդ գերբնական ծագում ունեցող ահռելի շան մասին, որ հետապնդում է բոլոր Բասկերվիլներին։ Շերլոկ Հոլմսն ու բժիշկ Վաթսոնը ձեռնամուխ են լինում այս գործի հետաքննությանը։ Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում [[1889]] թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին։
 
== Սյուժեն ==
=== Բասկերվիլների տոհմի անեծքը ===
Շերլոկ Հոլմսին է դիմում Ջեյմս Մորտիմերը`Մորտիմերը՝ անգլիական Դեվոնշիր կոմսության Գրիմպեն թեմի գյուղական բժիշկը։ Նրա հաճախորդ սըր Չարլզ Բասկերվիլը որոշ ժամանակ առաջ մահացել է հանելուկային պայմաններում։ Բասկերվիլների տոհմը վաղ ժամանակներից ապրում է Բասկերվիլ-հոլ կալվածքում, որ տեղակայված է [[ճահիճ|ճահճոտ]] մի վայրում։ Սերնդեսերունդ փոխանցվում է մի [[առասպել]] շան ուրվականի մասին, որը գիշերները ճահիճներում հետապնդում է բոլոր Բասկերվիլներին։ [[Լեգենդ]]ի համաձայն`համաձայն՝ ուրվականը հայտնվել է Բասկերվիլներից մեկին`մեկին՝ [[XVII դար]]ում ապրած անառակ Հյուգոյին պատժելու համար։ Այդ ժամանակվանից ի վեր [[ուրվական]]ը պարբերաբար դառնում է Բասկերվիլների տեհմի անդամների հանելուկային մահվան պատճառ։ Լեգենդում ուրվականը նկարագրվում է որպես ահռելի սև [[շուն]]` փայլող աչքերով ու երախով։
 
Դոկտոր Մարտիմերը պատմում է, որ Չարլզ Բասկերվիլը հավատում էր տոհմական առասպելին ու գիշերները չէր համարձակվում դուրս գալ ճահիճների մոտ։ Նա մահացած է գտնվել իր [[կալվածք]]ի այգում, որտեղ, սովորության համաձայն, զբոսնել էր երեկոյան։ Բոլոր նշանները ցույց են տալիս, որ նա մահացել է սրտի հիվանդությունից, բայց նրա մարմնի վրա հայտնաբերվել են շան կծածի մեծ հետքեր։ Բացի այդ, սըր Չարլզի մահվանից կարճ ժամանակ առաջ Բասկերվիլ-հոլի աշխատողները [[գիշեր]]ները մի քանի անգամ տեսել էին փայլող ահռելի ուրվական, որ հիշեցնում էր Բասկերվիլների լեգենդում նկարագրված շանը։
 
Մորտիմերը` որպես սըր Չարլզի վստահելի անձ, Շերլոկ Հոլմսից խորհուրդ է հարցնում, թե ինչպես վարվի սըր Հենրի Բասկերվիլի`Բասկերվիլի՝ Բասկերվիլների կալվածքի [[ժառանգ]]որդի ու այդ տոհմի վերջին ներկայացուցչի հետ։ Խուզարկուն բժշկին ու ժառանգորդին իր մոտ է հրավիրում հաջորդ օրը։ Մինչ նրանց գալը [[Շերլոկ Հոլմս]]ն անանուն նամակ է ստանում, որը նրան նախազգուշացնում է, որ հեռու մնա տորֆային ճահիճներից։ Շերլոկ Հոլմսը նաև նկատում է, որ երիտասարդ բարոնին հետևում են, սակայն այդպես էլ չի հաջողվում իմանալ`իմանալ՝ ով է։ Հոլմսի խորհրդով`խորհրդով՝ Հենրին Բասկերվիլ-հոլ է մեկնում բժիշկ Վաթսոնի ուղեկցությամբ, ում հանձնարարված էր կատարվող ամեն ինչի մասին զեկուցել [[խուզարկու]]ին։
 
=== Բասկերվիլ-հոլ ===
Հերոսները մեկնում են Բասկերվիլ-հոլ և սկսում հետաքննությունը։ Վերջնական արդյունքում պարզվում է, որ այս ամենի հիմքում ընկած է [[հանցագործություն|հանցագործության]] մի խորամանկ պլան։ Բասկերվիլների հարևաններից մեկը հանդիսանում է սըր Չարլզի ևս մեկ զարմիկը։ Նա այստեղ է եկել ուրիշ անունով`անունով՝ նպատակ ունենալով շահել սըր Չարլզի վստահությունը և դառնալ նրա ժառանգորդը։ Սըր Չարլզից իմանալով շան մասին եղած [[առասպել]]ը` Ստեպլտոնը որոշում է այն ծառայեցնել սեփական նպատակներին։ Իմանալով, էր սըր Չարլզը հիվանդ է և կարող է մեռնել ուժեղ վախի պատճառով, նա գնում է մի ահռելի շուն, տանում ճահիճների մոտ, ներկում փայլող լուծույթով ու անհրաժեշտ պահին բաց թողնում Բասկերվիլի վրա։ Սըր Չարլզը, վախենալով շնից, վազել է ու մահացել սրտի նոպայից։ Հենրիին նույն ճակատագրից փրկում են Հոլմսն ու Վաթսոնը։
 
== Գործող անձինք ==
* ''Էլիզա Բերիմոր'', Ջոն Բերիմորի կինը, միջին տարիքի ինքնամփոփ կին, սարսափելի չարագործ Սելդենի քույրը,
* ''Սելդեն'', «Նոտինգհիլյան մարդասպան», սարսափելի չարագործ, որ կատարել է դաժան սպանություններ։ Էլիզա Բերիմորի հարազատ եղբայրը։ Զոհվել է ընկնելով քարից, երբ փախչում էր Բասկերվիլների շնից,
* ''Բժիշկ Ջեյմս Մորտիմեր'', սըր Չարլզի ընկերը, սովորական բժիշկ, ապրում է Գրիմպեն գյուղում`գյուղում՝ Բասկերվիլ-հոլից ոչ հեռու,
* ''Ջեք Ստեպլտոն'', [[Նատուրալիզմ|նատուրալիստ]], Բասկերվիլի հարևանը, երկար ժամանակ ձևանում էր ընկեր ու օգնական, սակայն պարզվում է, որ նա է գլխավոր հակառոկորդը։ Ջեքը նույնպես Բասկերվիլ է, նա Ռոջեր Բասկերվիլի`Բասկերվիլի՝ երեք եղբայրներից կրտսերի որդին է։ Մեղավոր է սըր Չարլզի մահվան ու Հենրիի վրա կատարված հարձակման մեջ։ Խեղդվել է ճահճում հետապնդումից փախչելու ժամանակ։
* Բերիլ Ստեպլտոն, նույն ինքը`ինքը՝ Գարսիան, Ստեպլտոնի կինը, որը վերջինիս ներկայացնում էր որպես քույր։
* Բասկերվիլների շունը, խուզարկու շան ու [[գամփռ]]ի խառնուրդ, «դժոխային արարած», որ մթության մեջ լուսարձակում է ֆոսֆորի շնորհիվ, սըր Չարլզի սպանության գործիքը, Հենրիի վրա հարձակման փորձի ժամանակ սպանվել է Շերլոկ Հոլմսի կրակոցից։